Bộ Tài chính trả lời kiến nghị của cử tri Tây Ninh

Cập nhật ngày: 20/05/2012 - 09:47
Bộ Tài chính trả lời kiến nghị của cử tri Tây Ninh

Cử tri đề nghị tăng cường quản lý, điều hành giá cả một số mặt hàng thiết yếu như: xăng dầu, điện, nước...

(BTNO) - Ngày 21.5, kỳ họp thứ 3, Quốc hội khoá XIII tiến hành phiên khai mạc. Trước đó, Bộ Tài chính đã có ý kiến trả lời cử tri Tây Ninh và một số tỉnh, thành khác về công tác kiềm chế lạm phát và tăng nguồn vốn vay ưu đãi cho nông dân.

Cử tri đề nghị Chính phủ chỉ đạo các Bộ, ngành phối hợp chặt chẽ hơn nữa và có những giải pháp hữu hiệu hơn, quyết liệt hơn trong công tác kiềm chế lạm phát, bình ổn giá cả trên thị trường; ngăn chặn các hành vi gian lận thương mại, đầu cơ găm hàng, thao túng thị trường giá cả; tăng cường quản lý, điều hành giá cả một số mặt hàng thiết yếu như: xăng dầu, điện, nước, lương thực, thực phẩm, thuốc chữa bệnh, vật tư nông nghiệp, giá vàng… nhằm đảm bảo bình ổn giá, phục vụ tốt hơn cho sản xuất và đời sống của nhân dân.

Theo phân công của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Tài chính trả lời vấn đề này như sau: Hiện nay, nước ta đang thực hiện nhất quán cơ chế giá thị trường có sự điều tiết của Nhà nước. Nhà nước chỉ còn quy định giá đối với một số hàng hoá, dịch vụ độc quyền; sản phẩm, dịch vụ công ích; còn lại đối với đại bộ phận hàng hoá, dịch vụ của nền kinh tế (trong đó có mặt hàng lương thực, thực phẩm, thuốc chữa bệnh, vật tư nông nghiệp) và kể cả giá vàng đều áp dụng cơ chế giá do thị trường quyết định. Nhà nước thực hiện việc điều tiết và bình ổn giá cả thị trường chủ yếu bằng các biện pháp kinh tế vĩ mô thông qua các chính sách phát triển sản xuất, điều hoà cung- cầu; chính sách tài khoá, tiền tệ... để gián tiếp tác động vào sự hình thành và vận động của giá cả thị trường.

Đối với các mặt hàng mang tính độc quyền và thiết yếu đối với đời sống như xăng dầu, điện, nước thì Nhà nước thực hiện biện pháp kiểm soát giá trực tiếp, hiện đang có những lộ trình thích hợp để xoá bao cấp qua giá. Đối với các mặt hàng như lương thực, thực phẩm, thuốc chữa bệnh, vật tư nông nghiệp, ngoài các biện pháp điều tiết vĩ mô, Nhà nước còn áp dụng biện pháp kê khai giá, niêm yết giá hoặc điều tiết thông qua các chương trình bình ổn thị trường tại các địa phương. Đồng thời tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật về giá.

Thời gian qua, giá cả thị trường và lạm phát của nước ta có xu hướng tăng cao do các nguyên nhân sâu xa và tiềm ẩn xuất phát từ những yếu kém vốn có của nền kinh tế dồn tích lại từ nhiều năm chưa được khắc phục có hiệu quả như: khả năng cạnh tranh của nền kinh tế yếu, chất lượng tăng trưởng kinh tế thấp; cơ cấu đầu tư kém hiệu quả; chính sách nới lỏng tài khoá, tiền tệ trong nhiều năm để đáp ứng yêu cầu tăng trưởng kinh tế đã làm cho tổng cầu của nền kinh tế lớn hơn tổng cung, gây sức ép lạm phát. Bên cạnh đó, trong điều kiện nước ta đã hội nhập khá sâu rộng với kinh tế thế giới nên cũng bị tác động mạnh từ những diễn biến của tình hình kinh tế địa chính trị thế giới như: lạm phát tăng cao và suy thoái kinh tế toàn cầu, vấn đề nợ công, tăng trưởng kinh tế chậm lại; giá hàng hóa, giá dầu mỏ và giá một số nguyên vật liệu chủ yếu trên thị trường thế giới tăng cao... Ngoài ra, việc điều chỉnh tiền lương tối thiểu, điều chỉnh giá điện, xăng dầu; tỷ giá, học phí theo lộ trình; thiên tai, dịch bệnh diễn biến phức tạp gây nhiều thiệt hại cho nông nghiệp, ảnh hưởng đến nguồn cung và giá lương thực-thực phẩm... đã gây sức ép lạm phát và mặt bằng lãi suất tăng cao, gây khó khăn cho sản xuất và đời sống nhân dân.

Để bình ổn giá cả thị trường, kiềm chế lạm phát nói chung, trong năm 2011 Quốc hội, Đảng và Chính phủ đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, điều hành, trong đó trọng tâm là Nghị quyết số 59/2011/QH12 của Quốc hội, Kết luận số 02-KL/TW ngày 16.3.2011 của Bộ Chính trị, Nghị quyết số 02/NQ-CP ngày 9.1.2011 và Nghị quyết số 11/NQ-CP ngày 24.2.2011 của Chính phủ nhằm tập trung chỉ đạo thực hiện mục tiêu ưu tiên hàng đầu là kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm an sinh xã hội.

Căn cứ các văn bản chỉ đạo nêu trên, Chính phủ đã tập trung chỉ đạo điều hành các Bộ, ngành; các địa phương, doanh nghiệp và nhân dân cả nước triển khai quyết liệt, đồng bộ các nhóm giải pháp về tài khoá, tiền tệ, xuất nhập khẩu, thúc đẩy phát triển sản xuất kinh doanh, tiết kiệm năng lượng, bảo đảm an sinh xã hội... đã đề ra tại Nghị quyết số 11/NQ-CP ngày 24.2.2011. Vì vậy, lạm phát năm 2011 tuy vẫn ở mức cao nhưng đã giảm dần tốc độ tăng kể từ tháng 5/2011 và đã có 5 tháng liên tiếp kể từ tháng 8.2011 đến tháng 12.2011 tăng dưới 1%. Chỉ số giá tiêu dùng tháng 1 và tháng 2.2012 (là thời gian có Tết Nguyên Đán) cũng chỉ tăng 1% và 1,37% tương ứng, là mức tăng thấp so với cùng kỳ nhiều năm trước. Điều này cho thấy, chủ trương của Quốc hội, của Đảng và công tác chỉ đạo điều hành của Chính phủ thông qua Nghị quyết số 11/NQ-CP ngày 24.2.2011 đã đi đúng hướng và đã mang lại hiệu quả bước đầu tích cực.

Trong lĩnh vực quản lý, điều hành giá, Chính phủ cũng tập trung chỉ đạo điều hành giá các mặt hàng Nhà nước còn kiểm soát giá phù hợp với cơ chế thị trường có sự điều tiết của Nhà nước, theo đó: giá điện và giá xăng dầu trong những tháng đầu năm 2011 được xem xét điều chỉnh tăng ở mức có kiềm chế, tránh tác động mạnh đến mặt bằng giá chung. Sau đó, giá điện được giữ ổn định đến cuối năm; giá xăng dầu có 2 lần giảm giá (tháng 8 và tháng 10.2011) và tiếp tục được giữ ổn định cho đến nay (trong khi giá thế giới thường biến động theo xu hướng tăng) thông qua việc sử dụng linh hoạt công cụ Thuế và Quỹ bình ổn giá xăng dầu. Đối với các mặt hàng khác (trong đó có mặt hàng nước sạch, thuốc chữa bệnh, vật tư nông nghiệp), Chính phủ cũng chỉ đạo các Bộ, ngành thực hiện kiểm soát chặt chẽ các yếu tố hình thành giá thông qua việc kiểm soát chặt chẽ phương án giá, đăng ký giá, kê khai giá của doanh nghiệp để loại trừ các chi phí bất hợp lý. Kiên quyết dừng các trường hợp tăng giá bất hợp lý so với biến động tăng của các yếu tố đầu vào. Đồng thời, chỉ đạo các cấp các ngành tăng cường công tác kiểm tra, thanh tra, ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật về giá, thuế, về quản lý thị trường chống các hành vi gian lận thương mại, đầu cơ găm hàng, thao túng giá cả...

Năm 2012, kinh tế-xã hội nước ta tiếp tục đối mặt với những thách thức và có nhiều dấu hiệu bất lợi: Kinh tế thế giới thiếu ổn định do một số nền kinh tế lớn gặp rủi ro và có xu hướng suy thoái. Lạm phát có nguy cơ tăng cao trở lại do tác động từ nhiều yếu tố cả trong và ngoài nước. Trước tình hình đó, thực hiện Nghị quyết của Quốc hội, bên cạnh việc tiếp tục chỉ đạo triển khai quyết liệt Nghị quyết số 11/NQ-CP ngày 24.2.2011, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 01/NQ-CP ngày 03.01.2012 về những giải pháp chủ yếu chỉ đạo điều hành thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và dự toán ngân sách nhà nước năm 2012, trong đó xác định năm 2012 tiếp tục thực hiện mục tiêu kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm an sinh xã hội. Theo đó, Chính phủ đã chỉ đạo bốn nhóm giải pháp tập trung kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, đó là: (1) Thực hiện chính sách tiền tệ chặt chẽ, thận trọng, linh hoạt (kiểm soát mức tăng trưởng tín dụng cả năm 2012 khoảng 15% - 17%, tổng phương tiện thanh toán tăng khoảng 14% - 16%, bảo đảm thanh khoản của các tổ chức tín dụng, giảm mặt bằng lãi suất ở mức hợp lý phù hợp với diễn biến kinh tế vĩ mô); (2) Thực hiện chính sách tài khoá chặt chẽ, hiệu quả (tiết kiệm chi, tăng thu ngân sách nhà nước, phấn đấu giảm bội chi ngân sách nhà nước năm 2012 xuống dưới 4,8% GDP); (3) Tăng cường kiểm soát thị trường, giá cả, tổ chức tốt thị trường trong nước; (4) Khuyến khích xuất khẩu, kiểm soát nhập khẩu, hạn chế nhập siêu. Ngoài ra, Chính phủ cũng chỉ đạo thực hiện các giải pháp đồng bộ khác để gián tiếp tác dộng nhằm kiềm chế lạm phát bình ổn giá cả thị trường như: thực hiện tái cơ cấu nền kinh tế, đổi mới mô hình tăng trưởng theo hướng nâng cao hiệu quả, khả năng cạnh tranh; đẩy nhanh ứng dụng khoa học và công nghệ; phòng chống thiên tai… Căn cứ Nghị quyết trên, Chính phủ và các bộ, ngành, địa phương sẽ ban hành Chương trình hành động cụ thể để chỉ đạo và triển khai thực hiện quyết liệt Nghị quyết.

Bộ Tài chính trả lời kiến nghị của cử tri Tây Ninh

Cử tri Tây Ninh Tây Ninh đề nghị tăng nguồn vốn vay ưu đãi cho nông dân

Về đề nghị của cử tri Tây Ninh đối với vấn đề tăng nguồn vốn vay ưu đãi cho nông dân thông qua Ngân hàng Chính sách xã hội, tăng hạn mức cho vay, mở rộng đối tượng vay là hộ nghèo liền kề, giúp nông dân phát triển sản xuất, nâng cao đời sống; Bộ Tài chính trả lời: Ngày 04.10.2002, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 78/2002/NĐ-CP về tín dụng hộ nghèo và các đối tượng chính sách khác thông qua Ngân hàng Chính sách xã hội (trên cơ sở tổ chức lại Ngân hàng phục vụ người nghèo). Đến nay, Ngân hàng Chính sách xã hội thực hiện cho vay 18 chương trình tín dụng chính sách với trên 7 triệu hộ gia đình đang vay vốn, trong đó đối tượng vay vốn chủ yếu là hộ nghèo, học sinh sinh viên có hoàn cảnh khó khăn và các đối tượng chính sách khác. Đến 31.12.2011 tổng nguồn vốn tín dụng của Ngân hàng Chính sách xã hội ước đạt 105.118 tỷ đồng, trong đó:

- Vốn do trung ương bố trí 95.248 tỷ đồng, chiếm tỷ trọng 91% trên tổng nguồn vốn;

- Vốn uỷ thác của địa phương 3.303 tỷ đồng, chiếm tỷ trọng 3% trên tổng nguồn vốn;

- Vốn khác 6.567 tỷ đồng, chiếm tỷ trọng 6% trên tổng nguồn vốn.

Đây là sự cố gắng lớn của Chính phủ và Ngân hàng Chính sách xã hội trong việc huy động các nguồn vốn để cho vay hộ nghèo và các đối tượng chính sách. So với khi thành lập Ngân hàng Chính sách xã hội, quy mô vốn hoạt động của Ngân hàng Chính sách xã hội đã tăng trên 7 lần, mức tăng trưởng tín dụng bình quân hàng năm đạt trên 20%/năm. Trong thời gian tới, khi triển khai Chương trình giảm nghèo bền vững giai đoạn 2011 - 2020, Chính phủ sẽ tiếp tục duy trì mức tăng trưởng tín dụng hàng năm đối với Ngân hàng Chính sách xã hội khoảng 10 - 20% để cho vay đối với người nghèo, cho vay học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn và các đối tượng chính sách xã hội. 

Theo quy định của Nghị định số 78/2002/NĐ-CP, hàng năm Uỷ ban nhân dân các cấp được trích một phần từ nguồn tăng thu, tiết kiệm chi của ngân sách cấp mình uỷ thác cho Ngân hàng Chính sách xã hội cho vay xoá đói, giảm nghèo trên địa bàn. Trên tinh thần đó, Bộ Tài chính đề nghị Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Tây Ninh có ý kiến với cơ quan địa phương bố trí tăng thêm nguồn vốn uỷ thác của ngân sách địa phương (hiện nay tỷ lệ vốn nhận uỷ thác từ các địa phương mới chiếm tỷ trọng 3% trên tổng nguồn vốn là rất nhỏ so với chi ngân sách nhà nước tại các địa phương) để có thêm nguồn cho vay hộ nghèo và các đối tượng chính sách trên địa bàn.

HY UYÊN