Văn hóa - Giải trí   Đất nước mến yêu

Khèn - Nhạc cụ đặc sắc của người Mông

Cập nhật ngày: 16/07/2010 - 07:44
HTML clipboard

Khèn là nhạc cụ thổi bằng hơi của người Mông. Khèn Mông có 6 ống trúc dài ngắn khác nhau tượng trưng cho sự đoàn kết tình anh em. Bên trong tất cả các ống trúc đều rỗng. Có một bầu gỗ nối các ống trúc lại với nhau bằng cách nối xuyên các ống trúc qua bầu gỗ.

Trên mỗi thân ống trúc nằm ngang có một lưỡi gà nhỏ bằng đồng. Bên ngoài bầu gỗ là các lỗ. Muốn thổi ra âm thanh, người thổi phải dùng hai bàn tay giữ khèn và đồng thời các ngón tay bịt các lỗ lại. Hơi thổi vào khèn sẽ xuyên qua lưỡi gà phát ra âm thanh. Thổi vào hoặc hít ra sẽ tạo âm thanh trầm bổng khác nhau.

Các ống song song sẽ phát âm đôi như nhau. Tùy kỹ năng của người thổi theo hợp âm, hòa âm, đánh chồng âm, vỗ, luyến, ê a, ... mà tạo nên những khúc nhạc thu hút.

Khèn - Nhạc cụ đặc sắc của người Mông

Đây là loại nhạc cụ đa thanh, là thanh âm của núi rừng. Có nơi người ta thiết kế loại nhạc cụ này gồm 8 hay 9 ống trúc làm cho âm vực rộng hơn nhưng vẫn giữ âm sắc của khèn 6 ống.

Người Mông sử dụng khèn để đệm hát trong những ngày lễ truyền thống, những ngày vui, tang ma,... nhất là vào mùa con trai và con gái tìm hiểu nhau.

Nghệ nhân thổi khèn bước chân nghiêng ngã theo âm thanh trầm bổng, in bóng trên nền trời xanh, trên núi đồi ngút ngàn như một tuyệt tác thiên nhiên.

Tiếng khèn vang dội vào núi, vang vọng vào bản làng, trên các nương rẫy trong những cuộc vui thâu đêm. Tiếng khèn là lời tỏ tình đôi lứa, là sợi nối tâm linh giữa người sống và người đã khuất.

Khèn hiện nay cũng trở thành vật trang trí trong nhà của người Mông kèm với tranh thổ cẩm của người dân tộc và khèn hiện cũng là hàng thủ công mỹ nghệ ưa thích của khách du lịch.

Người dân ở vùng núi thường nói : “Hãy nghe tiếng khèn một ngày, để nhớ tiếng khèn một đời”.

KD (st)