Theo dõi Báo Tây Ninh trên
(BTNO) -
Các vụ giao tranh giữa các phe phái diễn ra trong những ngày qua cho thấy Libya đang đứng trước bờ vực một cuộc nội chiến mới “hậu Gadhafi”.
Hôm 19.5, người đứng đầu quốc hội nước này, ông Nouri Abu Sahmein đã yêu cầu nhóm dân quân Hồi giáo “Lá chắn miền Trung Libya” về bảo vệ thủ đô Tripoli để đối phó những cuộc tấn công của các phe nhóm vũ trang khác.
Việc ông Sahmein phải cầu viện nhóm dân quân “Lá chắn miền Trung Libya” – lực lượng kiểm soát thành phố Misrata kể từ cuộc chiến lật đổ cố Tổng thống M. Gadhafi đến nay cho thấy, 3 năm sau cuộc nổi dậy, Libya vẫn không có nổi một lực lượng an ninh đúng nghĩa. Tình trạng cát cứ của các phe nhóm dân quân đã làm cho chính quyền trung ương tại Tripoli không khác gì bù nhìn.
Hôm 18.5, các cuộc giao tranh bùng phát tại thủ đô Tripoli sau khi một số tay súng xông vào toà nhà quốc hội và đòi cơ quan này ngưng hoạt động. Ít nhất 2 người đã chết và 66 người bị thương trong vụ tấn công toà nhà quốc hội.
 |
|
Nhiều khả năng cuộc tấn công này do lực lượng dân quân Zintan, thành phố miền núi nằm ở Tây Nam thủ đô Tripoli. Lãnh đạo dân quân Zintan từng cáo buộc các phe phái Hồi giáo chiếm giữ quyền lực, thao túng quốc hội và chính phủ. Lực lượng này từng đe doạ tấn công toà nhà quốc hội hồi tháng 2 nhưng sau đó phái bộ Liên Hợp Quốc tại Tripoli thuyết phục họ đình hoãn. Cũng cần phải nhắc lại rằng, lực lượng này đang cầm giữ con trai của cố Tổng thống Gadhafi - Saif al-Islam và nhiều lần từ chối giao nộp ông này cho chính quyền Trung ương để đưa ra xét xử. Dân quân Zintan cũng đã từ chối tham gia cuộc đảo chính Thủ tướng Ali Zidan hồi năm ngoái. Điều đáng lo ngại hơn là, dường như dân quân Zintan có kế hoạch “song kiếm hợp bích” cùng với lực lượng “Quân đội quốc gia Libya - LNA” của tướng về hưu Khalifa Haftar làm một cuộc cách mạng thứ hai, tẩy trừ các nhóm dân quân Hồi giáo bị cáo buộc là khủng bố và có liên hệ với mạng lưới Al-Qaeda. Ngay sau cuộc tấn công của dân quân Zintan tại thủ đô, tướng Haftar cũng tuyên bố, cần phải giải tán quốc hội nước này. Bất chấp việc chính quyền trung ương tại Tripoli cáo buộc “âm mưu đảo chính”, tướng về hưu Khalifa Haftar vẫn kiên quyết tổ chức các cuộc tấn công nhằm vào nhóm dân quân Hồi giáo “Lữ đoàn ngày 17.2” và Ansar al-Sharia tại Benghazi – nơi từng là thành trì của cuộc cách mạng lật đổ ông Gadhafi. Các chuyên gia về tình hình Libya cho rằng, hình như “có mùi của Cục tình báo Trung ương Mỹ CIA” trong cuộc tấn công của LNA tại thành phố miền Đông này. Chính phủ Mỹ từng cáo buộc nhóm dân quân Ansar al-Sharia đứng sau vụ tấn công vào lãnh sự quán Mỹ tại Benghazi và sát hại Đại sứ Mỹ Stevens cùng 3 quan chức khác vào ngày 11.9.2012. Lý giải này càng được củng cố hơn khi xem xét lại lý lịch của tướng Haftar. Tướng Haftar từng sát cánh cùng ông Gadhafi trong cuộc đảo chính lật đổ quốc vương Libya Idris vào năm 1969. Khi cuộc đảo chính thành công, ông giữ chức Tổng tham mưu trưởng và sau đó được bổ nhiệm làm Tư lệnh chiến trường của lực lượng vũ trang Libya tại Chad vào năm 1986, trong cuộc xung đột giữa hai nước. Trong cuộc chiến này, các đơn vị quân đội Libya lớp bị đẩy lùi về nước, lớp bị quân đội Chad bắt giữ. Haftar cùng 300 binh lính bị bắt giữ làm tù binh chiến tranh trong trận Maaten al-Sarra năm 1987. Thất bại trong cuộc chiến, lại vấp phải sự chỉ trích dữ dội của cộng đồng quốc tế, ông Gaddafi phủ nhận mọi liên quan với tướng Haftar cùng hàng trăm binh lính bị bắt làm tù binh và tuyên bố không có bất kỳ đơn vị quân đội Libya nào hoạt động tại Chad. Sau khi được chính phủ Chad trả tự do, tướng Haftar không về nước mà sang Mỹ sống lưu vong. Tại đây, từ những năm 1990, tướng Haftar được CIA tuyển mộ và huấn luyện để chuẩn bị cho kế hoạch lật đổ ông Gaddafi. Suốt một thời gian dài, tướng Haftar sống ở Bắc Virginia, gần tổng hành dinh của CIA tại Langley. Tuy nhiên, sau sự kiện 11.9.2001, Mỹ và các nước châu Âu hợp tác với chính quyền của cố Tổng thống Gaddafi trong cuộc chiến chống khủng bố Al-Qaeda, tướng Haftar và nhiều người Libya lưu vong khác bị CIA bỏ rơi. Đến năm 2011, khi tình hình địa chính trị có nhiều biến chuyển đảo chiều, tướng Haftar trở về Libya tham gia cuộc cách mạng chống ông Gaddafi. Vào thời điểm đó, có tin cho biết, tướng Haftar vẫn là người của Langley và được CIA bật đèn xanh trong việc trở về Lybia. Cũng vì những “ân oán” trong quá khứ, nên dư luận nhận định, có lẽ lần này, tướng Haftar cũng được CIA bật đèn xanh để làm một cuộc “cách mạng thứ hai hậu Gadhafi”. Mặc dù nhận định này vẫn chưa được xác định một cách rõ ràng, cụ thể nhưng không phải tự dưng mà tướng Haftar dựng lên được lực lượng LNA với thành phần chủ yếu là các tân binh đang được huấn luyện trong kế hoạch thành lập quân đội mới của Libya. Hôm 19.5, tướng Wanis Bukhamada - chỉ huy lực lượng đặc nhiệm tại Benghazi tuyên bố sáp nhập vào lực lượng LNA, tham gia “chiến dịch phẩm giá” do tướng Haftar phát động. Đây là lực lượng tinh nhuệ nhất quân đội Libya được cử đến Benghazi cách đây một năm để đối phó làn sóng ám sát và đánh bom xe tại thành phố này. Ngoài ra, ban chỉ huy của một căn cứ không quân ở Tobruk, miền Đông Libya cũng tuyên bố đặt dưới quyền điều động của tướng Haftar trong cuộc chiến chống khủng bố. Đặng Hoàng Thái (tổng hợp từ AP/NYT/ wikipedia) Tin cùng chuyên mục
Ý kiến bạn đọc
|
