Vài năm trở lại đây, trong giới trẻ, nhất là lứa tuổi 9x đang có phong trào sử dụng một loại ngôn ngữ mới. Các bậc làm cha làm mẹ có lẽ chỉ biết tròn xoe mắt mà… nghe chứ chẳng thể hiểu gì về các “tân thành ngữ” như: “ngu như cái xe lu”, “khổ như con hổ”, “buồn như con chuồn chuồn”, “chán như con gián”, “nhục như con cá nục”.

Hoặc một cách nói rất xì-tin khác, ghép tiếng Anh theo kiểu rất kỳ dị như: No star where (không sao đâu), No four go (vô tư đi), Know die now (biết chết liền), No table (miễn bàn), Ugly tiger (xấu hổ), Umbrella star go again (dù sao đi nữa), Umbrella tomorrow (ô mai)… Phụ huynh không hiểu ư? “Quê mùa” quá! Không xì-tin chút nào.

Vào mạng internet, không ít người choáng khi dạo quanh một vài blog của học sinh, sinh viên. Rất đông các bạn trẻ thích viết kiểu như: zui wé pà kon ơi (vui quá bà con ơi), khó hỉu wé đi (khó hiểu quá đi), đi seo zề zị nhen pạn (đi sao về vậy nhen bạn). Thậm chí, phần lớn teen chơi blog còn sử dụng những từ ngữ nhạy cảm, phản cảm như “bóc tem”, “tự sướng”… để trò chuyện với nhau. Tiếng lóng - biệt ngữ xã hội hay một loại ký hiệu ngôn ngữ thời @? Thật khó hiểu, thế nhưng, nó lại là phương tiện giúp teen thể hiện “đẳng cấp” của mình.

Không hiểu các nhà ngôn ngữ học Việt Nam sẽ nhận định vấn đề này như thế nào. Trong khi hệ thống tiếng Việt chúng ta, các từ loại vốn đã rất phức tạp trong cách phân chia, xác định, gọi tên. Bây giờ thêm vào những từ ngữ này, không biết nên đặt tên cho nó là gì.

Văn hoá sử dụng ngôn ngữ sẽ ra sao nếu cứ dùng những đại từ bị đảo lộn vai xã hội trong giao tiếp? Tiếp đến là hiện tượng rút mất tình thái từ trong phát ngôn với người lớn tuổi. Bởi vậy, nếu các nhà ngôn ngữ cho rằng, sự xuất hiện các từ ngữ mới, dị dạng khó có thể chính thức hoá ngôn ngữ được, thì các nhà văn hoá có lẽ sẽ phải suy nghĩ nhiều hơn. Những giáo viên dạy Văn cũng đã phải chỉnh sửa nhiều lỗi chính tả hơn trong công việc chấm bài của mình.

Một số người cho rằng, việc sử dụng từ ngữ của teen bây giờ cũng có một số hữu dụng như đỡ mất thời gian khi gõ bàn phím, thể hiện sự khác biệt, nhanh nhạy, sáng tạo của giới trẻ.

Sự thực là, giới trẻ ngày càng nhanh nhạy, năng động và sáng tạo. Nhưng sự  “sáng tạo” quá đà về mặt ngôn ngữ, nói như một nhà văn trên blog của ông, là “thảm hoạ ngôn ngữ”, đe doạ sự trong sáng của tiếng Việt.

Trong quy luật tự nhiên thì quá trình phát triển có thể làm biến mất những yếu tố này và nảy sinh yếu tố khác, nhất là trong khi công nghệ internet ngày càng phát triển mạnh và xâm nhập nhanh chóng đến hầu hết các vùng từ thành thị đến nông thôn, miền núi như hiện nay thì sự lan toả lại nhanh hơn bao giờ hết. Nhưng không phải sự xuất hiện nào cũng hữu ích, mang ý nghĩa phát triển. Có những sự phát triển gây ra thảm hoạ, có những sự phát triển để rồi người ta lại lãng quên ngay. Hy vọng cách sử dụng ngôn ngữ  biến dạng khi nói và viết của giới trẻ sẽ đi vào lãng quên nhanh chóng. Thế nhưng, những người không ủng hộ trào lưu này, khi lên một số diễn đàn đặt câu hỏi “bao giờ trào lưu sử dụng ngôn ngữ biến dạng này dừng lại?”, họ đã nhận được câu trả lời “bít chít lìn lun đó” (biết chết liền luôn đó). Đúng là, botay.com.

ĐẶng Anh ChiẾn