Khám bệnh cho người dân ở một cơ sở y tế.

Căn cứ các Quyết định trên (đều do Bộ Y tế ban hành), có thể thấy mỗi giai đoạn có chuẩn khác nhau để công nhận cấp độ về y tế, các địa phương cũng phải xem xét theo từng giai đoạn.

Còn ít xã, phường đạt chuẩn

Trạm Y tế xã Thái Bình, huyện Châu Thành được xây dựng và đi vào hoạt động khoảng 4 năm nay, cơ sở hạ tầng khá khang trang, phòng ốc đầy đủ, rộng rãi. Tuy nhiên, Trạm còn gặp một số khó khăn trong vấn đề xử lý rác thải, nước thải y tế. Nhân lực và trang thiết bị y tế ở đây cũng còn thiếu. Trạm cũng đang gặp khó khăn trong việc thu hút người dân tham gia bảo hiểm y tế (BHYT).

Tính đến hết tháng 3.2015, tỷ lệ người dân tham gia BHYT trong xã mới đạt hơn 51%. Bác sĩ Đặng Thị Thanh- Trưởng Trạm cho biết, dựa vào bộ tiêu chí quốc gia về y tế xã giai đoạn 2011-2020, theo kết quả tự đánh giá thì Thái Bình cũng có thể đạt chuẩn quốc gia về y tế.

Tuy nhiên, muốn được công nhận đạt chuẩn thì tuyến xã phải đăng ký với cơ quan quản lý cấp huyện (Phòng Y tế và Trung tâm Y tế) về việc thực hiện bộ tiêu chí quốc gia. Cuối năm, ngành chức năng của huyện, tỉnh sẽ tổ chức đánh giá.

Sau khi tuyến xã đã đủ điều kiện, Sở Y tế sẽ đề nghị UBND tỉnh ra quyết định công nhận. Trạm Y tế xã Thái Bình chưa đăng ký với cơ quan quản lý Nhà nước cấp huyện về thực hiện bộ tiêu chí quốc gia về y tế xã, nên cơ quan có thẩm quyền chưa thể khảo sát, đánh giá. Vì vậy, xét về lý thì đến nay xã Thái Bình vẫn chưa phải là xã đạt chuẩn quốc gia về y tế.

Bác sĩ Nguyễn Văn Tuấn- Phó Giám đốc Trung tâm Y tế huyện Châu Thành cho biết, trong những năm gần đây, các trạm y tế trên địa bàn huyện đã được đầu tư sửa chữa, xây mới và bổ sung nhiều trang thiết bị y tế. Dựa vào lộ trình đăng ký và thực hiện xã đạt chuẩn quốc gia về, đến nay Châu Thành mới có duy nhất xã Thanh Điền được UBND tỉnh công nhận đạt chuẩn theo bộ tiêu chí quốc gia về y tế xã giai đoạn 2011-2020.

Năm 2015, theo đăng ký sẽ có 2 xã phấn đấu xây dựng đạt chuẩn đó là An Bình và Thành Long. Các xã khác cũng được Trung tâm Y tế huyện Châu Thành tiến hành đánh giá hằng năm, nhưng nếu không đưa vào lộ trình phấn đấu thực hiện sẽ rất khó đạt chuẩn do hạn chế về nhiều yếu tố như nhân lực, trang thiết bị, tỷ lệ dân số tham gia BHYT. Đến cuối tháng 3.2015, toàn huyện Châu Thành mới có gần 50% người dân tham gia BHYT.

Thành phố Tây Ninh là trung tâm kinh tế chính trị, văn hoá xã hội của tỉnh nhưng số xã, phường đạt chuẩn theo bộ tiêu chí quốc gia về y tế xã giai đoạn 2011-2020 còn rất ít. Theo bác sĩ Lâm Thị Nhiện- Giám đốc Trung tâm Y tế TP, cơ sở hạ tầng, trang thiết bị của các trạm y tế tuyến xã trên địa bàn TP. Tây Ninh được trang bị khá tốt.

Tuy nhiên, toàn Thành phố cũng chỉ mới có xã Bình Minh đạt chuẩn quốc gia về y tế nông thôn mới. Năm 2015, có 2 đơn vị đăng ký phấn đấu xây dựng đạt xã đạt chuẩn quốc gia về y tế là Thạnh Tân và Ninh Thạnh. Nếu hai đơn vị này thực hiện đạt mục tiêu đề ra, cuối năm TP sẽ khảo sát và đề nghị tỉnh công nhận xã, phường đạt chuẩn quốc gia về y tế.

Cũng theo bác sĩ Nhiện, khó khăn nhất trong xây dựng xã, phường đạt chuẩn quốc gia về y tế ở TP. Tây Ninh vẫn là vấn đề vận động người dân tham gia BHYT. Đến cuối tháng 3.2015, tỷ lệ người dân tham gia BHYT của TP là gần 60%.

Những điểm mới trong bộ tiêu chí mới

Theo bác sĩ Trần Văn Bé-  Giám đốc Sở Y tế, bộ tiêu chí quốc gia về y tế xã được áp dụng để đánh giá các hoạt động bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khoẻ nhân dân của toàn xã, phường, thị trấn, không phải chỉ đánh giá hoạt động trong phạm vi trạm y tế xã. Với quan điểm lấy chất lượng hơn số lượng, trong thời gian qua các địa phương tập trung đầu tư cho 9 xã trọng điểm nông thôn mới.

Đến cuối năm 2014, Tây Ninh có 9 xã đạt chuẩn quốc gia về y tế xã (đạt 90 điểm trở lên). Đó là Thạnh Bình (Tân Biên), Thạnh Đông (Tân Châu), Bến Củi (Dương Minh Châu), Long Thành Trung (Hoà Thành), An Tịnh (Trảng Bàng), Phước Trạch (Gò Dầu), Long Khánh (Bến Cầu), Thanh Điền (Châu Thành) và Bình Minh (TP. Tây Ninh).

Trong đó, một số xã đạt điểm rất cao như Phước Trạch (99,5 điểm), Bến Củi (99 điểm), An Tịnh (98 điểm). Quyết định 4667 (về việc ban hành bộ tiêu chí quốc gia về y tế xã giai đoạn đến năm 2020) có nhiều thay đổi quan trọng so với bộ tiêu chí cũ. Điểm mới cơ bản nhất của bộ tiêu chí này là phân vùng các xã theo khoảng cách địa lý, địa hình, nhu cầu chăm sóc sức khoẻ của nhân dân.

Từ đó, đưa ra các yêu cầu về cơ sở hạ tầng, trang thiết bị và chức năng nhiệm vụ phù hợp. Ví dụ các phường, thị trấn thì không yêu cầu cao về khám, chữa bệnh, đỡ đẻ…do đã có bệnh viện tỉnh, huyện, thành phố kề bên, thế nên diện tích trạm y tế, số phòng chức năng không cần nhiều như các xã vùng sâu, vùng xa.

Ngược lại, các xã vùng sâu, vùng xa cần tập trung đầu tư toàn diện  cơ sở hạ tầng, trang thiết bị và nhân lực để bảo đảm năng lực chăm sóc sức khoẻ của người dân. Tương tự như vậy, các chỉ số đánh giá các hoạt động chuyên môn ở vùng đô thị, thị trấn đòi hỏi phải cao hơn so với vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa. Điều kiện để xã được công nhận đạt chuẩn theo bộ tiêu chí mới được hạ thấp từ 90 điểm (bộ tiêu chí cũ) xuống còn 80 điểm. Vì vậy, dự kiến trong thời gian tới, việc thực hiện bộ tiêu chí mới có nhiều thuận lợi hơn.

Trạm y tế xã Thái Bình, huyện Châu Thành được xây dựng khá khang trang.

Bác sĩ Trần Văn Bé cũng cho biết thêm, năm 2015, trên cơ sở những điều kiện thuận lợi sẵn có, kinh nghiệm tổ chức thực hiện trong các năm, cùng với việc Bộ Y tế điều chỉnh bộ tiêu chí theo hướng phù hợp hơn với đặc thù của các xã, phường, thị trấn; các địa phương đã xem xét đẩy mạnh tiến độ với 16 xã được đăng ký đạt chuẩn trong năm.

Sở Y tế đã ban hành hướng dẫn theo chuẩn mới làm cơ sở cho các địa phương triển khai thực hiện. Theo kế hoạch, đến cuối năm 2015 có 25 xã đạt chuẩn quốc gia về y tế xã; năm 2020 số xã đạt sẽ là 100%.

Tuy nhiên, việc xây dựng xã đạt chuẩn quốc gia về y tế vẫn còn có những khó khăn cơ bản, đó là thiếu bác sĩ và tỷ lệ người dân tham gia BHYT còn thấp.

Bên cạnh đó, việc xây dựng xã đạt chuẩn quốc gia về y tế ở xã nông thôn mới cũng có khó khăn hơn so với các xã khác.

Theo quy định, để đạt chuẩn quốc gia về y tế thì xã nông thôn mới phải có hơn 70% người dân tham gia BHYT, còn các xã khác chấm theo điểm số (dưới 70% là 1 điểm, từ 70-75% là 2 điểm, từ 75-80% là 3 điểm và từ 80% trở lên là 4 điểm). Nếu cộng dồn tất cả các tiêu chí mà đạt hơn 80 điểm thì xã ấy mới đạt chuẩn quốc gia về y tế.

HUY LIỆU