Trẻ tiêm ngừa vắc-xin viêm não Nhật Bản tại Trạm Y tế phường Ninh Sơn (thành phố Tây Ninh).

Tiêu biểu trong dịch bệnh mùa mưa là bệnh sốt xuất huyết (SXH) dengue lây truyền do muỗi, thường gặp nhất ở người. Virus gây bệnh SXH dengue có 4 chủng huyết thanh khác nhau là DEN-1, DEN-2, DEN-3 và DEN-4. Bệnh nhân nhiễm chủng virus nào thì chỉ có khả năng tạo nên miễn dịch suốt đời với chủng virus đó mà thôi. Chính vì vậy, những người sống trong vùng lưu hành dịch dengue vẫn có thể mắc bệnh SXH nhiều hơn một lần trong đời. Bệnh chưa có vắc-xin phòng ngừa và thuốc đặc trị mà chỉ có thể điều trị theo bệnh lý.

Sốt xuất huyết: 1 ca tử vong

Biểu hiện ban đầu của bệnh thường là sốt cao, mệt mỏi. Thời gian ủ bệnh từ 3 đến 6 ngày, có trường hợp cao hơn. Bệnh có thể chuyển biến nặng đột ngột nếu không kịp phát hiện và điều trị đúng cách. SXH là bệnh không lạ nhưng là căn bệnh nguy hiểm mà người ta cần phải đề phòng.

Tính đến ngày 10.7, toàn tỉnh có 453 ca SXH (năm 2015 có 301 ca). Số người bệnh tập trung nhiều nhất ở huyện Châu Thành với 111 ca. Huyện Bến Cầu có số ca mắc SXH ít nhất- 15 ca. Trước tình trạng gia tăng SXH trên địa bàn huyện, ngày 13.6, tại Trung tâm Văn hoá- Thể thao và Học tập cộng đồng xã Thanh Điền, Ban Chỉ đạo phòng, chống dịch bệnh huyện Châu Thành đã tổ chức lễ phát động hưởng ứng Ngày ASEAN phòng, chống SXH năm 2016. Qua đó, tuyên truyền người dân nâng cao ý thức phòng, chống căn bệnh này.

Tại thành phố Tây Ninh, tính đến ngày 17.7, có 77 ca mắc SXH, tăng 29 ca so với cùng kỳ. Trong đó có 1 ca tử vong vào tháng 5 vừa qua. Đây chính là hồi chuông cảnh báo dịch bệnh SXH đã vào mùa. Bệnh nhân tử vong là chị N.K.T, 23 tuổi, ngụ ấp Tân Hoà, xã Tân Bình. Theo báo cáo điều tra bệnh lý của Trung tâm Y tế Thành phố, chị T có biểu hiện sốt, đau đầu vào ngày 29.4 và có mua thuốc hạ sốt để uống vì nghĩ đó chỉ là cảm sốt thông thường. Ngày 30.4, chị T có biểu hiện lúc sốt, lúc không, được người thân đưa vào Bệnh viện Đa khoa tỉnh điều trị. Đến trưa ngày 5.5, bệnh nhân được chuyển lên Bệnh viện Nhiệt đới. Đến 19 giờ 20 phút cùng ngày, chị được trả về nhà do bệnh chuyển biến nặng và chị đã mất vài tiếng sau đó. Chị T mất khi mới sinh con được hơn một tháng.

Ngay sau khi được cung cấp thông tin về ca bệnh của chị T, Trung tâm Y tế thành phố Tây Ninh đã lập đoàn giám sát trực tiếp đến hiện trường điều tra, xử lý ổ dịch. Qua quan sát, điều kiện vệ sinh xung quanh nhà chị T rất kém. Phía sau nhà có nhiều vật dụng chứa nước, xung quanh lại nhiều cây cối, có hiện tượng nước đọng lại sau những cơn mưa. Trung tâm đã chỉ đạo Khoa Dự phòng nhanh chóng thực hiện quy trình xử lý ổ dịch tại nhà chị T, đồng thời chỉ đạo Trạm Y tế xã phối hợp với chính quyền địa phương tuyên truyền, nâng cao ý thức phòng chống dịch bệnh cho những hộ dân xung quanh.

Từ đầu năm đến nay, trên địa bàn thành phố Tây Ninh xuất hiện 11 ổ dịch, tăng 4 ổ dịch so với cùng kỳ. Các ổ dịch được phát hiện đã được xử lý kịp thời.

Viêm não Nhật Bản: 2 ca cấp cứu

Ngoài nguy cơ gia tăng dịch bệnh SXH, mùa hè còn là thời điểm bùng phát bệnh viêm não, trong đó có viêm não Nhật Bản. Bệnh viêm não Nhật Bản hay viêm não B là bệnh nhiễm khuẩn thần kinh, có tỷ lệ tử vong và di chứng cao. Bệnh có thể gây tử vong trong 7 ngày đầu khi bệnh nhân có biểu hiện hôn mê sâu, co giật và các triệu chứng tổn thương hành não. Bệnh thường khởi phát rất đột ngột với sốt cao 39 - 400C, thậm chí gây co giật, hôn mê... Bệnh nhân sau khi được điều trị khỏi thường bị di chứng về thần kinh và vận động, ảnh hưởng đến sinh hoạt và cuộc sống sau này. Virus gây viêm não Nhật Bản truyền sang người qua vết đốt của muỗi bị nhiễm bệnh- thường là muỗi vằn. Đối tượng dễ mắc bệnh là trẻ em dưới 15 tuổi.

Từ đầu năm đến nay, ở Tây Ninh đã xuất hiện 2 ca viêm não Nhật Bản ở trẻ em. Ca thứ nhất xảy ra ở xã Tân Thành, huyện Tân Châu, bệnh nhân là một bé trai sinh năm 2014, là con trong một gia đình ở xóm Việt kiều di cư, đời sống còn khó khăn, điều kiện vệ sinh kém. Bé trai này chưa được tiêm ngừa vắc xin viêm não Nhật Bản, nhập viện tại Bệnh viện Nhi Đồng 2 (thành phố Hồ Chí Minh) ngày 23.6. Trước đó vài ngày, bé có dấu hiệu sốt cao, đến khi bé bị co giật và nôn ói gia đình mới đưa đi bệnh viện cấp cứu. Rất may là sau 11 ngày điều trị, bé đã khỏi bệnh trở về nhà, vận động bình thường, chưa phát hiện di chứng.

Ca bệnh thứ hai xuất hiện ở xã Phước Minh, huyện Dương Minh Châu. Bệnh nhân là bé T.L.B.K, sinh năm 2013. Ngày 26.6, bé K sốt cao 39,50C. Hôm sau bé được gia đình đưa đi cấp cứu tại Bệnh viện Nhi Đồng 2. Dù nhập viện sớm nhưng sau khi khỏi bệnh, bé K vẫn bị các di chứng như không đi được, không nói chuyện được... Hiện tại, bé K đang được gia đình tập cho các bài tập vật lý trị liệu phục hồi. Từ một đứa trẻ hoạt bát, lanh lợi, chỉ sau một cơn bạo bệnh, bé K đã không còn vận động được một cách bình thường như những đứa trẻ khác. Đây chính là nỗi ám ảnh để lại cho các gia đình chẳng may có người bị bệnh viêm não; chưa kể gánh nặng về chi phí điều trị bệnh.

Qua điều tra, điều kiện vệ sinh nơi hai bệnh nhân nhỏ tuổi mắc bệnh viêm não Nhật Bản nói trên rất kém. Xung quanh khu vực ở của các bé có nhiều cây cối và vật dụng chứa nước tạo điều kiện cho muỗi sinh sôi.

Bệnh viêm não Nhật Bản có thể phòng ngừa triệt để bằng vắc-xin khi trẻ được 1 tuổi trở lên. Các gia đình có thể đưa trẻ dưới 5 tuổi đi tiêm ngừa vắc-xin viêm não Nhật Bản miễn phí (trong chương trình tiêm chủng mở rộng quốc gia) tại trạm y tế xã, phường, thị trấn. Trẻ sẽ được bảo vệ sau khi tiêm 2 mũi trong vòng 15 ngày. Sau 1 năm, cần tiêm nhắc mũi 3 để tăng cường khả năng phòng ngừa bệnh.

Một căn bệnh nguy hiểm “mới nổi” khác- cũng do muỗi gây ra, đó là bệnh do virus Zika. Đây là bệnh truyền nhiễm cấp tính lây từ người bệnh sang người lành do muỗi vằn đốt và có thể gây thành dịch. Bệnh cũng có các biểu hiện như sốt, nổi ban dát sẩn trên da, đau đầu, đau cơ, viêm kết mạc... Virus Zika có thể gây chứng đầu nhỏ ở trẻ sinh ra từ những người mẹ mắc bệnh trong thời kỳ mang thai. Trẻ bị chứng đầu nhỏ thường chậm phát triển trí tuệ, thể chất và gây biến dạng khuôn mặt. Trong thời gian qua, ở nước ta cũng xuất hiện một số ca bệnh do virus Zika gây ra nhưng đều đã khỏi bệnh.

Phòng bệnh hơn trị bệnh

Để phòng, chống các loại dịch bệnh vào mùa mưa, mỗi người nên bảo đảm vệ sinh xung quanh nhà sạch sẽ, thông thoáng bằng cách phát quang bụi rậm, dọn dẹp những nơi thường xảy ra ao tù, nước đọng; thay nước, vệ sinh vật dụng chứa nước ít nhất 1 lần/tuần; nên ngủ màn kể cả ban ngày; cần sắp xếp vật dụng trong nhà cho gọn gàng, ngăn nắp... Khi phát hiện bản thân có các triệu chứng như sốt cao, đau đầu cần đến ngay cơ sở y tế để khám và điều trị. Mỗi người cũng đừng quên chủ động tuyên truyền cho các hộ dân xung quanh cùng thực hiện vệ sinh môi trường để bảo đảm nơi sinh sống không có muỗi sinh sản.

Thuỳ Dương