Những bài báo “ễnh ương” trên internet.

Mấy ngày gần đây, trên nhiều trang mạng đang lan truyền rất nhanh về thông tin ễnh ương xuất hiện nhiều bất thường “hàng trăm ngàn con” ở một xã biên giới thuộc huyện Châu Thành, tỉnh Tây Ninh. Có tờ báo còn đặt ra khả năng “Tây Ninh sẽ có động đất” (?!). Trong khi đó, từ khi câu chuyện được lan truyền đến nay, chỉ có hai phóng viên Báo Tây Ninh có mặt tại nơi xảy ra hiện tượng để tìm hiểu bản chất của vấn đề.

Chiều 30.7, hai phóng viên báo Tây Ninh đã đến xã Thành Long, huyện Châu Thành để tìm hiểu thực hư tin đồn nêu trên.

Anh Nguyễn Trọng Hoà, kỹ sư hoá thực phẩm, Giám đốc nông trường mía Thành Long kể, cách nay vài ngày, trong lúc đi thăm ruộng mía, anh thấy rất nhiều con ễnh ương nhỏ xuất hiện bên lề đường, sát ruộng mía.

Anh Hoà đã dùng điện thoại quay lại một đoạn video clip và gửi cho một số đồng nghiệp, trong đó có các nhà khoa học nông nghiệp. Mục đích của anh Hoà khi gửi clip cho đồng nghiệp chỉ là trao đổi, bàn về sinh thái môi trường.

Thế nhưng, một trong số những người đó đã gửi đoạn clip này cho một phóng viên. Anh phóng viên này, ngay sau đó đã gọi điện cho anh Hoà để hỏi về hiện tượng ễnh ương xuất hiện nhiều. Sau đó, phóng viên nọ đã viết bài báo có tựa đề “ Tây Ninh: Ễnh ương xuất hiện bất thường”.

Bài báo này lập tức được nhiều tờ báo mạng, trang tin điện tử và nhất là mạng xã hội facebook dẫn lại nguyên bản hoặc viết lại dưới dạng “tổng hợp” với những cái tít đầy tính giật gân cứ như thể động đất sắp xảy ra! Nhiều người dân Tây Ninh đang làm ăn, học tập ở xa đã gọi điện về quê hỏi thăm người nhà. Trên thực tế, câu chuyện không như các trang mạng “xào nấu”.

Anh Hoà cho biết, cách nay hơn sáu tháng, cán bộ, nhân viên nông trường Thành Long đã mua hơn 60kg ễnh ương đã trưởng thành về thả vào ruộng mía. Mục đích chính là để ễnh ương sinh sản, vì loài động vật này có khả năng tiêu diệt các loài côn trùng, sâu bọ có hại cho cây mía.

Nói cách khác, nhiều loài côn trùng, sâu bọ chính là thức ăn, là “mồi” cho ễnh ương. Trước khi thả 60kg ễnh ương vào ruộng mía, anh Hoà có mời phóng viên Đài Phát thanh - Truyền hình Tây Ninh lên đưa tin, đồng thời phối hợp với các đơn vị khác ở gần nông trường kêu gọi người dân không bắt ễnh ương do nông trường thả nuôi.

Tính từ ngày thả đến nay (gần 7 tháng) những con ễnh ương ngày trước đã sinh ra rất nhiều con ễnh ương nhỏ. Hiện nay, tại nông trường mía Thành Long có hàng ngàn con ễnh ương thuộc loại mới chào đời. “Ễnh ương là loài động vật có lợi cho nông nghiệp. Chúng sống và sinh sôi nảy nở chứng tỏ môi trường tự nhiên ở đây rất tốt” – anh Hoà nhận định.

Về thông tin trên một số tờ báo, anh Hoà cho biết, trong cuộc nói chuyện qua điện thoại với người phóng viên nọ, anh chỉ nói rằng, bản thân từng đọc báo thấy nói ở Trung Quốc từng có hiện tượng ễnh ương xuất hiện nhiều trước khi xảy ra động đất, và anh hoàn toàn không đưa ra bất kỳ một nhận định chủ quan nào về mối liên hệ giữa ễnh ương với hiện tượng động đất.

Anh Nguyễn Thế Hữu, một kỹ sư nông học đang làm cho tập đoàn TTC (Thành Thành Công) cho biết, hiện nay đang vào mùa mưa, thời tiết, khí hậu rất thuận lợi cho ễnh ương sinh sản, chúng sinh sôi nảy nở rất nhanh.

Ễnh ương là một trong các loài lưỡng cư vừa sống dưới nước, vừa sống trên cạn. Loài vật này thường thích nghi với những nơi mát mẻ, có nước, vì thế, mấy ngày qua chúng xuất hiện đông là điều hoàn toàn bình thường.

Kỹ sư Nguyễn Thế Hữu cho biết thêm, vào thời điểm này, ở những vùng mưa nhiều, ngập nước, các loài ếch nhái có thể tăng đột ngột về số lượng là do một hoặc hai nguyên nhân cơ bản.

Thứ nhất, thời điểm này các loài là thức ăn dành cho ễnh ương khá phong phú như dế, cào cào, chuồn chuồn, bướm, bọ cánh cứng hay các loài giun đất. Thứ hai, các loài chuyên ăn thịt ễnh ương như rắn, chim bìm bịp đã giảm.

Như vậy, có thể nói, thông tin ễnh ương xuất hiện nhiều bất thường ở Tây Ninh là không chính xác. Loài động vật lưỡng cư này, cho đến  nay, chưa có ai chứng minh được chúng có liên quan đến các trận động đất.

Ễnh ương con ở nông trường mía Thành Long.

Trong câu chuyện “ễnh ương dự báo động đất” thật khó để nói rằng báo chí vô can. Theo kỹ sư Nguyễn Trọng Hoà, kể từ khi bài báo đầu tiên được đăng trên một tờ báo điện tử và lan nhanh trên mạng, cho đến khi phóng viên báo Tây Ninh có mặt thì chưa hề có nhà báo nào đến tận nơi để tìm hiểu vụ việc.

Thậm chí họ nghe loáng thoáng rồi nêu ngược tên nông trường Thành Long thành ra Long Thành. Những người được coi là nhà báo này chỉ gọi điện, hỏi qua loa vài câu rồi liên kết, liên hệ các bài báo nêu hiện tượng tương tự trên thế giới, xâu chuỗi lại với nhau, “từ đó suy ra” Tây Ninh có thể sẽ có động đất.

Thực tế, ngay cả một tấm ảnh tại nơi ễnh ương xuất hiện, các “nhà báo nọ” cũng không có, hầu hết họ lấy ảnh trên mạng internet về. Với phương tiện hiện đại ngày nay, nhà báo có nhiều cách để lấy thông tin, nhưng trong trường hợp cần thiết, bắt buộc anh ta phải có mặt tại địa điểm xảy ra câu chuyện. Kiểu làm báo văn phòng, hóng hớt, chụp giật chỉ dành cho những người vô trách nhiệm, thiếu đạo đức nghề nghiệp.

Đ.V.T