Cuối tuần tôi ghé nhà người chị họ chơi, nhà ở thị xã nhưng đã lâu lắm rồi tôi không ghé thăm chị. Hôm trước, nhân đi công tác gặp chị, tay bắt mặt mừng, tôi hỏi thăm sức khoẻ gia đình, chị khoe:

- Em ạ! Cháu Thuỳ dạo này lớn lắm rồi. Nó nhanh nhẹn và khôn lắm, ai cũng bảo nó khôn trước tuổi.

 Nghe chị kể tôi mường tượng ra cô cháu gái năm nay cũng tầm mười hai, mười ba chắc là dễ thương lắm. Rồi hôm nay, tôi ghé nhà chị chơi. Chị vui vẻ mời tôi vào nhà, cùng lúc chị gọi:

- Thuỳ ơi! Chú Minh đến chơi đây này!

Thuỳ từ trên gác chạy xuống, reo:

- A, cháu chào chú Minh! Chú mới ghé chơi, lâu rồi cháu không thấy chú tới?

Nhìn cô cháu đúng là lớn trước tuổi, đôi gò má núng nính, tôi đang cười chưa kịp nói gì thì thấy sắc mặt của cô cháu bỗng… xị xuống!

  - Chú Minh không mua quà cho cháu à? Không biết đâu, cháu bắt đền chú đấy!

Tôi cười vui vẻ: “Vậy cháu muốn bắt đền gì nào?”.

- Cháu không biết, tuỳ chú thôi, của ít lòng nhiều.

Tôi lấy trong bóp ra tờ giấy hai mươi ngàn đồng đưa cho cháu:

- Thôi, chú đi vội quá chẳng mua gì được, cháu cầm lấy, thích gì thì mua.

Thuỳ chạy lại cầm lấy tờ hai chục ngàn nhanh như chớp, vừa quay đi vừa lầm bầm: “Tưởng bao nhiêu, có hai chục mà cũng… Hôm chú Dũng đến, cho một trăm ngàn lận”. 

Tôi… sượng quá, nhìn mẹ cháu đang rót nước nhưng chẳng thấy chị có thái độ gì, còn bảo:

- Chú thấy đấy, cháu nó nhỏ mà khôn lắm, chú cô nào đến cũng khen cả!

Tôi chưa kịp nói gì, bỗng Thuỳ chạy lại nhìn vào bóp tôi, rồi móc ngay tờ hai chục ngàn khác nói: “Cái này để tối đi xem ca nhạc”, xong, cô bé cười khúc khích, vui vẻ chạy lên lầu.

Chị mời tôi uống nước và nói: “Mấy lần các cô chú đến, tôi cứ bảo đừng có cho nó tiền nhưng ai cũng thấy nó dễ thương nên cho riết rồi nó quen chú ạ!”.

Tôi rất lấy làm ngạc nhiên cho cách dạy con của chị. Có lẽ không chỉ mình tôi gặp cảnh như hôm nay. Tôi định góp ý với chị nhưng lại thấy ngại vì chưa đúng lúc. Có lẽ để hôm khác tôi sẽ lựa lời nói với chị rằng không thể để con bé xin và tiêu tiền bừa bãi như vậy. Chị làm ngơ là vô tình tiếp tay cho thói hư của cháu sau này, “cái khôn” của cháu rõ ràng không phải là cái khôn đáng khích lệ.

Đình Vũ