Ngày 26.10, Quốc hội tiếp tục phiên thảo luận tại hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự số 100/2015/QH13, đại biểu Trịnh Ngọc Phương- Tây Ninh đã có một vài ý kiến phát biểu góp ý đối với dự án Luật này.

Đối với Khoản 1, Điều 1 của dự án Luật có nội dung là căn cứ vào các tính chất để phân loại tội phạm có tội phạm ít nghiêm trọng, tội phạm nghiêm trọng, tội phạm rất nghiêm trọng và đặc biệt nghiêm trọng, đại biểu Phương nhận định: Điều này so với Điều 9 của Bộ luật Hình sự năm 2015 cũng phân loại tội phạm làm 4 loại nhưng cụ thể hơn. Tuy nhiên, đại biểu cho rằng cách “cụ thể hơn” này không những không hợp lý mà còn ảnh hưởng đặc biệt lớn trong việc áp dụng pháp luật. Bởi vì, cách phân loại tội phạm như Khoản 1, Điều 1 của dự án Luật không thể áp dụng phân loại được tội phạm trong những trường hợp cụ thể.

Ví dụ như: Điều 142 Bộ luật Hình sự năm 2015 về tội hiếp dâm đối với người dưới 16 tuổi quy định: “Phạm tội thuộc 1 trong các trường hợp sau đây thì bị phạt tù từ 12 năm đến 20 năm”. Theo khung hình phạt này thì không thể xác định được tội phạm rất nghiêm trọng hay đặc biệt nghiêm trọng, vì từ 12 đến 15 năm tù là nằm trong khoảng phân loại tội “rất nghiêm trọng”; còn từ 15 đến 18 năm tù là tội “đặc biệt nghiêm trọng”. Như thế, Điều luật sửa đổi này không thể phân loại được tội phạm, nghĩa là tội phạm “rất nghiêm trọng” và “đặc biệt nghiêm trọng” cũng chỉ có thể là một mà thôi.

Đại biểu Trịnh Ngọc Phương nhận định, việc phân loại tội phạm như trên không chỉ “nước đôi” trong một tội phạm quy định tại một khoản cụ thể, mà trong cùng một điều luật cách phân loại tội phạm cũng có sự chồng chéo lên nhau. Ví dụ, đối với tội cưỡng dâm tại Điều 143 Bộ luật Hình sự năm 2015, Khoản 1 có khung hình phạt tù từ 1 năm đến 5 năm tù, như thế tội này vừa là tội “ít nghiêm trọng”, vừa là tội “nghiêm trọng”; Khoản 2 có khung hình phạt từ 3 năm đến 10 năm tù, nghĩa là tội cưỡng dâm vừa là tội “nghiêm trọng” vừa là tội “rất nghiêm trọng”. Tương tự như thế, Khoản 3 có khung hình phạt từ 10 năm đến 18 năm tù, vừa là tội “rất nghiêm trọng” vừa là tội “đặc biệt nghiêm trọng”. Như vậy, cùng một Điều 143 mà các loại tội phạm cứ lẫn lộn, chồng lên nhau, không thể phân loại cụ thể được.

Theo ông Phương, việc không phân loại được tội phạm sẽ gây khó khăn trong quá trình tố tụng, vì không phân biệt được loại tội phạm nào, tình tiết nào, có thể áp dụng theo Khoản nào cho đúng. Ví dụ Điều 53 Bộ luật Hình sự năm 2015 quy định: Khoản 1 quy định tái phạm là trường hợp đã bị kết án chưa được xoá án tích lại thực hiện hành vi phạm tội do cố ý hoặc thực hiện hành vi phạm tội về tội phạm rất nghiêm trọng, tội phạm đặc biệt nghiêm trọng do vô ý.

Khoản 2 quy định những trường hợp sau đây được coi là tái phạm nguy hiểm: Điểm a, đã bị kết án về tội phạm rất nghiêm trọng, tội phạm đặc biệt nghiêm trọng do cố ý chưa được xoá án tích lại thực hiện hành vi phạm tội về tội phạm rất nghiêm trọng, tội phạm đặc biệt nghiêm trọng do cố ý… Với cách phân loại như trên sẽ không thể xác định được tình tiết tăng nặng, tái phạm, tái phạm nguy hiểm cụ thể áp dụng cho quá trình truy tố và xét xử.

Từ những phân tích trên, đại biểu Phương kiến nghị Quốc hội có sự điều chỉnh cho phù hợp hơn, rạch ròi hơn, không “chồng lấn” như một số điều kể trên. Đại biểu Phương nhấn mạnh: “Không phải chúng ta sửa đổi những vấn đề Uỷ ban Tư pháp đặt ra mà những vấn đề gì còn chưa phù hợp thì nên xem xét và điều chỉnh lại”.

Ngoài ra, đối với Điều 142 về tội hiếp dâm đối với người dưới 16 tuổi, đại biểu Phương cho rằng cũng cần phải sửa đổi, bổ sung cho đúng về mặt kỹ thuật lập pháp và tinh thần phòng ngừa tội phạm. Chẳng những phải làm cho thật “rạch ròi” về tính chất mức độ nguy hiểm của tội phạm mà còn phải tránh sự chồng lấn về độ tuổi của người bị hại để xác định khung hình phạt áp dụng đối với người thực hiện hành vi phạm tội cho phù hợp.

NHÃ CHI

(Lược ghi)

____________

(*)Tựa đề do Toà soạn đặt