Báo Tây Ninh số ra ngày 22.1.2010 có bài viết “Phát hiện 7 cây xăng có hành vi gian lận”, cho biết ngành chức năng đã phát hiện và xử phạt hành chính 7 cửa hàng xăng dầu gian lận về chất lượng và đo lường. Cách đây khoảng 4 tháng, Báo Tây Ninh cũng đã đưa tin một cửa hàng xăng dầu có hành vi “ăn gian” chất lượng bị người dân các xã biên giới huyện Châu Thành (xã Hoà Hội, xã Hoà Thạnh) tố cáo. Sau đó, ngành chức năng đã xác định cửa hàng xăng dầu này (số 59) có hành vi “đong thiếu” xăng dầu khi bán cho người dân đến 10%. Tuy nhiên, qua kiểm tra, ngành chức năng xác định mức độ vi phạm của cây xăng này “không đến mức như người dân tố cáo”!

Chuyện cửa hàng xăng dầu gian lận, “móc túi” người tiêu dùng không phải mới xảy ra gần đây. Tuy nhiên, việc phát hiện, xử lý hành vi gian lận này là điều cần được ngành chức năng quan tâm nhiều hơn. Bởi theo như thông tin từ bài báo trên, Chi cục Quản lý thị trường Tây Ninh nhận định: Hình thức gian lận trong kinh doanh xăng dầu tại các cửa hàng bán lẻ hiện rất tinh vi. Có cửa hàng gian lận về đo lường bằng cách sử dụng cầu dao đảo hoặc dùng mật mã trên bàn phím trụ bơm để “ngắt” lại một phần xăng, dầu khi bán cho khách. Khi ngành chức năng đến kiểm tra, người bán hàng hoặc chủ cửa hàng chỉ mất vài giây để “điều chỉnh” mức đo lường ở các trụ bơm xăng là “ung dung làm người lương thiện”.

Gắn chíp điều khiển trong các trụ bơm xăng - Một trò gian lận của các chủ cửa hàng kinh doanh xăng dầu.

Một kiểu gian lận khác là “treo đầu dê, bán thịt chó”, bán xăng có chất lượng thấp với giá của xăng chất lượng cao, hoặc pha xăng chất lượng thấp vào xăng chất lượng cao để hưởng lợi từ chênh lệch giá. Nói về nạn gian lận trong kinh doanh mặt hàng thiết yếu này, chủ một cửa hàng xăng dầu tư nhân gần Trung tâm thương mại Long Hoa (Hoà Thành) “rút ruột” chia sẻ: “Nếu không gian lận, lợi nhuận thu được từ kinh doanh xăng dầu không đáng kể. Cho nên nếu nói rằng kinh doanh xăng dầu một cách “có đạo đức” mà giàu là điều vô lý. Có một thời gian khá dài, tôi đã phải chịu lỗ vốn khi kinh doanh xăng dầu trong khi người khác thì vẫn ung dung trước những khó khăn chung… Chỉ cần gian lận 5%, người bán đã thu được một số tiền bất chính rất lớn!”.

Cũng theo thông tin từ bài báo trên, ngành chức năng “khá am tường” những mánh lới trong kinh doanh xăng dầu của một số kẻ làm ăn bất chính nhưng lại cho rằng “khó phát hiện và khó bắt quả tang để xử lý” đối với những trường hợp gian lận về đo lường. Theo tôi, nếu như ngành chức quyết tâm “chống” nạn gian lận trong kinh doanh xăng dầu thì các cửa hàng sẽ không dám vi phạm, tái phạm. 

Về cách thức kiểm tra, người đi kiểm tra có thể “giả dạng thường dân”, làm khách hàng mua xăng, dầu để biết được cây xăng có đong thiếu hay không; hoặc bí mật theo dõi, kiểm tra mẫu xăng, dầu xem có đạt chất lượng hay không. Khi đã chắc chắn cây xăng vi phạm, ngành chức năng bất ngờ “đột kích”, “bắt tận tay, day tận mặt” thì người có hành vi gian lận hết đường chối cãi.

Về hình thức xử lý, theo tôi được biết, hiện nay mức xử phạt hành chính đối với các cây xăng bị phát hiện gian lận chưa đủ sức răn đe, khiến những người làm ăn gian dối phải chùn tay. Hình thức xử lý chủ yếu vẫn là phạt tiền, thu hồi số tiền do gian lận mà có được trong khoảng thời gian gần thời điểm kiểm tra. Để phòng, chống hiệu quả nạn gian lận xăng dầu ở các cửa hàng bán lẻ, ngành chức năng cần tham mưu cấp có thẩm quyền ban hành các văn bản hướng dẫn xử lý, tăng mức phạt, có thể đóng cửa một thời gian hoặc thu hồi giấy phép kinh doanh nếu như phát hiện cửa hàng xăng dầu vi phạm nghiêm trọng hoặc tái phạm.

Để bảo vệ quyền lợi chính đáng của người tiêu dùng, ngành chức năng không thể chỉ tổ chức các đợt kiểm tra “thông thường” để gọi là “hoàn thành nhiệm vụ” mà cần phải có những biện pháp quyết liệt, thể hiện quyết tâm “chống” nạn gian lận trong kinh doanh xăng dầu bằng “những trận đánh bất ngờ”, chắc chắn tình hình kinh doanh xăng dầu trên thị trường sẽ được cải thiện đáng kể.

NGÔ CÔNG TẠ

(Thị xã Tây Ninh)