Thí sinh Tây Ninh dự thi THPT quốc gia năm 2016.

Ngày 8.9, Bộ Giáo dục – Đào tạo công bố dự thảo phương án thi, xét tốt nghiệp trung học phổ thông và tuyển sinh đại học, cao đẳng năm 2017. Hiện đang có nhiều luồng ý kiến xung quanh kế hoạch của Bộ.

Bộ Giáo dục- Đào tạo (Bộ GD-ĐT) cho biết, theo quy định hiện hành, các trường đại học, cao đẳng (ĐH, CĐ) được tự chủ trong công tác tuyển sinh. Tuy nhiên, trong thời gian đầu, nhiều trường chưa có đủ điều kiện và kinh nghiệm để tự tuyển sinh nên Bộ đứng ra tổ chức kỳ thi THPT quốc gia. Các trường ĐH, CĐ sử dụng kết quả kỳ thi này để xét tuyển đầu vào giúp giảm chi phí, tốn kém cho xã hội. Kết quả của kỳ thi THPT quốc gia 2 năm 2015 và 2016- theo nhận định của Bộ: đảm bảo được độ tin cậy, trung thực, khách quan, có tính phân hoá tốt.

Một số điều chỉnh

Để đạt được kết quả nêu trên, trong kỳ thi THPT quốc gia 2 năm vừa qua, Bộ GD-ĐT đã cử các trường ĐH, CĐ về các địa phương để chủ trì tổ chức cụm thi đại học, cử cán bộ, giảng viên của các trường ĐH, CĐ phối hợp với các Sở GD-ĐT trong công tác tổ chức cụm thi tốt nghiệp, nhất là trong khâu coi thi và chấm thi. Tuy nhiên, điều này đã gây ra những khó khăn, tốn kém nhất định. Xã hội còn băn khoăn về tính khách quan và công bằng giữa các cụm thi khi mà đề thi, hình thức thi của một số môn thi vẫn có thể tạo ra cơ hội cho học tủ, học lệch, quay cóp trong khi thi. Số ngày thi kéo dài cũng gây khó khăn trong công tác tổ chức thi và gây vất vả cho thí sinh. Phương thức thi, đề thi, chấm thi chưa khách quan triệt để, tỷ lệ thí sinh ảo trong tuyển sinh cao, gây khó cho các trường...

Kế thừa những kết quả đã đạt được, hướng tới việc điều chỉnh những mặt còn bất cập, hạn chế sau 2 năm thực hiện đổi mới thi, tuyển sinh, Bộ GD-ĐT tiếp tục tổ chức kỳ thi THPT quốc gia “hai trong một”- vừa để lấy kết quả xét công nhận tốt nghiệp THPT vừa làm căn cứ để các trường ĐH, CĐ tuyển sinh chính quy nhưng có một số điều chỉnh. Cụ thể là chỉ tổ chức một loại cụm thi ở tất cả các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương trên cả nước; điều chỉnh đề thi, hình thức thi để đảm bảo tính nghiêm túc, khách quan, hạn chế học lệch; triệt để ứng dụng công nghệ thông tin trong xét tuyển ĐH, CĐ để hỗ trợ các trường khắc phục thí sinh ảo.

Theo tinh thần của dự thảo, kỳ thi THPT quốc gia năm 2017, mỗi tỉnh/thành phố trực thuộc Trung ương tổ chức một cụm thi do Sở GD-ĐT chủ trì dành cho tất cả các thí sinh của địa phương. Bộ GD - ĐT cử cán bộ, giảng viên từ các trường ĐH, CĐ đến địa phương để phối hợp, hỗ trợ và giám sát công tác tổ chức thi, coi thi và chấm thi. Kỳ thi sắp tới sẽ có 5 bài thi: Toán, Ngữ văn, Ngoại ngữ, Khoa học tự nhiên (tổ hợp các môn Vật lý, Hoá học, Sinh học) và Khoa học xã hội (tổ hợp các môn Lịch sử, Địa lý, Giáo dục công dân). Để được xét công nhận tốt nghiệp THPT, thí sinh THPT thi 4 bài thi gồm 3 bài bắt buộc: Toán, Ngữ văn, Ngoại ngữ và 1 bài tự chọn thuộc Khoa học tự nhiên hoặc Khoa học xã hội. Thí sinh có thể dự thi cả 5 bài thi (nếu muốn) để sử dụng kết quả xét tuyển vào ĐH, CĐ.

Riêng với thí sinh hệ giáo dục thường xuyên: có 3 bài thi gồm 2 bài bắt buộc Toán, Ngữ văn và 1 bài tự chọn. Thí sinh có thể chọn thêm bài thi Ngoại ngữ để xét tuyển vào ĐH, CĐ nếu có nguyện vọng.

Các bài thi Toán, Ngoại ngữ, Khoa học tự nhiên và Khoa học xã hội được thực hiện dưới hình thức trắc nghiệm khách quan, riêng Ngữ văn thi theo hình thức tự luận.

Đề thi cho mỗi bài thi Khoa học tự nhiên, Khoa học xã hội có 60 câu hỏi trắc nghiệm khách quan. Bài thi Toán có 50 câu hỏi trắc nghiệm, bài thi Ngoại ngữ có 40 câu hỏi trắc nghiệm. Đề thi các bài thi trắc nghiệm do máy tính thiết lập tự động từ ngân hàng câu hỏi thi chuẩn hoá được cập nhật, bổ sung trên cơ sở ngân hàng đề thi đã được Đại học quốc gia Hà Nội xây dựng nhiều năm qua. Đề thi Ngữ văn do các chuyên gia, giáo viên, giảng viên giỏi, có nhiều kinh nghiệm biên soạn. Bộ GD-ĐT sẽ công bố đề thi minh hoạ vào cuối tháng 9 hoặc đầu tháng 10.2016. Học sinh và giáo viên có thể tham khảo định dạng của đề thi này để ôn luyện trong quá trình dạy, học.

Việc xét công nhận tốt nghiệp THPT do Sở GD - ĐT thực hiện theo phương thức tính điểm như sau: 50% số điểm từ 4 bài thi (đối với thí sinh phổ thông) hay từ 3 bài thi (đối với thí sinh giáo dục thường xuyên) và 50% số điểm từ điểm trung bình kết quả học tập lớp 12.

Xôn xao chuyện thi trắc nghiệm môn Toán

Sau khi Bộ GD-ĐT công bố bản dự thảo, trên các diễn đàn báo chí chính thống, mạng xã hội có vô số những ý kiến trái chiều nhau. Một trong những vấn đề được quan tâm nhiều nhất là đề thi môn Toán dưới dạng trắc nghiệm. Luồng ý kiến ủng hộ thi trắc nghiệm cho rằng: hình thức thi này sẽ giúp hạn chế những nhược điểm vốn có ở đề thi tự luận. Thời gian làm bài thi trắc nghiệm ngắn, thí sinh cũng “khoẻ” hơn. Nhiều quốc gia trên thế giới đã thi trắc nghiệm môn Toán, do vậy, việc Bộ GD-ĐT nước ta quyết định ra đề thi Toán bằng hình thức trắc nghiệm là hoàn toàn bình thường. Học sinh phổ thông đã học Toán suốt 12 năm, nên nếu nói rằng việc thi trắc nghiệm sẽ ảnh hưởng xấu đến tư duy của các em là không có cơ sở. Cũng không có cơ sở để khẳng định thi trắc nghiệm sẽ làm cho học sinh học dốt môn này.

Trong khi đó, bên phản đối lại đưa ra nhiều lý do để không tán thành việc “đổi mới” bằng cách chuyển đề thi Toán từ tự luận sang trắc nghiệm. Mới đây, chiều ngày 12.9, Hội Toán học Việt Nam đã có văn bản gửi lãnh đạo Đảng, Chính phủ và Quốc hội, trong đó đề nghị Bộ GD-ĐT giữ nguyên đề thi môn Toán bằng hình thức tự luận.

Phát biểu trước báo giới, đại diện Hội cho rằng, quyết định chuyển đổi hình thức thi môn Toán từ tự luận sang trắc nghiệm là một quyết định gấp gáp, khiến học sinh và cả giáo viên rơi vào thế bị động. Quan điểm của Hội là nếu muốn thay đổi thì Bộ GD-ĐT phải chứng minh được ưu điểm của phương thức thi trắc nghiệm đối với môn Toán, còn nếu chưa chứng minh được thì không nên thay đổi. Cũng theo Hội Toán học Việt Nam, mục tiêu của môn Toán không phải chỉ dạy cho học sinh kỹ năng cụ thể để giải các bài toán mà điều quan trọng là dạy cho học sinh phương pháp tư duy, khả năng giải quyết vấn đề.

Phương pháp tư duy sẽ được “ngấm” vào và trở thành một phần của họ để ứng dụng vào các môn học khác. Nếu áp dụng phương thức thi trắc nghiệm trong kỳ thi THPT đối với môn Toán thì sẽ phá huỷ mục tiêu đó.

Ngành Giáo dục Tây Ninh nói gì?

Ông Nguyễn Hữu Tài- Trưởng phòng Khảo thí và Quản lý chất lượng giáo dục thuộc Sở GD-ĐT Tây Ninh- từng là giáo viên dạy Toán cho biết, ông không bất ngờ với quyết định của Bộ về việc chuyển thi Toán từ tự luận sang trắc nghiệm. Ông nói: “Từ năm 2007, Cục Khảo thí và Kiểm định chất lượng của Bộ GD-ĐT đã công bố lộ trình thi THPT. Theo tinh thần này, các môn Vật lý, Hoá học, Sinh học và Ngoại ngữ sẽ thi trắc nghiệm trước, riêng môn Toán và các môn khoa học xã hội sẽ thực hiện sau”.

Vẫn theo ông Tài, việc thi trắc nghiệm môn Toán đã được nhiều quốc gia có nền giáo dục phát triển áp dụng từ lâu. Ông cho rằng: “Chính thi trắc nghiệm mới giúp học sinh phổ thông phát triển tư duy, còn tính sáng tạo sẽ được các em thể hiện ở bậc học cao hơn, tức khi vào đại học. Cần phân biệt, tư duy và sáng tạo là hai vấn đề khác nhau chứ không phải một”. Về tinh thần chung của kỳ thi năm 2017, ông Tài cho rằng những đổi mới trong bản dự thảo mà Bộ vừa mới công bố là cần thiết và Bộ đang đi đúng hướng.

Nếu thực hiện tốt, về lâu dài, chuyện học tủ, học lệch của học sinh sẽ không còn, vì môn nào cũng phải học, cũng phải coi trọng như nhau. “Kỳ thi năm 2017 chắc chắn sẽ nhẹ nhàng, đơn giản hơn kỳ thi hai năm 2015 và 2016, vì mỗi bài thi tổng hợp Vật lý, Hoá học, Sinh học hoặc Lịch sử, Địa lý và Giáo dục công dân chỉ có 60 câu hỏi trắc nghiệm, tức là mỗi môn chỉ còn 20 câu hỏi trong khi kỳ thi năm vừa qua là 50 câu” - ông Tài so sánh.

Kỳ thi năm 2017 là kỳ thi đầu tiên mà môn Giáo dục công dân được đưa vào- theo nhận định của ông Tài là “làm cho học sinh và giáo viên có ý thức cao hơn về môn học này” và “Giáo viên và học sinh cũng đừng quá lo lắng, chỉ cần tập trung dạy tốt, học tốt là làm được bài. Với lộ trình và cách thức mà Bộ đang thực hiện, chuyện dạy thêm học thêm sẽ tự động giảm mà không cần một giải pháp hành chính nào”.

 Ngày 1.10 tới, Sở GD-ĐT sẽ mời cán bộ của Đại học Quốc gia Hà Nội vào tập huấn cho cán bộ, giáo viên tỉnh nhà về cách ra đề thi, đề kiểm tra trắc nghiệm và đề kiểm tra đánh giá năng lực học sinh – ông Tài thông tin thêm.

Cũng là một giáo viên Toán, ông Nguyễn Tấn Tài- Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Chí Thanh (Hoà Thành) cho biết, sau khi Bộ công bố dự thảo kỳ thi năm 2017, học sinh và phụ huynh học sinh trường ông đều có tâm lý băn khoăn, lo âu về việc thay đổi hình thức thi môn Toán. Bình luận về kế hoạch thi THPT quốc gia năm 2017 của Bộ, ông Tài cho rằng cái được là học sinh sẽ “học gì thi nấy”.

Để tham gia kỳ thi THPT quốc gia và xét tuyển đại học, mỗi em phải học ít nhất 6 môn (những năm trước, ngoài 3 môn bắt buộc, học sinh chỉ học thêm 1 môn nữa là đủ). Tuy vậy, ông Tài cũng băn khoăn vì cách thức xét tuyển vào ĐH, CĐ chưa rõ ràng. Ví dụ, Đại học Y khoa tuyển sinh khối B, gồm tổ hợp ba môn thi Toán, Hoá học và Sinh học nhưng sang năm lại có thêm môn Vật lý.

Nói về kỳ thi THPT quốc gia năm 2017, bà Huỳnh Thị Tuyết Loan- Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Trung Trực nhận định: Bộ GD-ĐT đã làm quá vội vàng, dù cách thức tổ chức có nhiều ưu điểm. Giáo viên và học sinh trong trường đang rất lo lắng trước thông tin môn Toán sẽ thi trắc nghiệm. Cũng như một số đồng nghiệp khác, bà Loan cho rằng không có lý do gì để bắt học sinh “cõng” thêm môn Vật lý khi dự thi khối B hoặc môn Sinh học khi đăng ký xét tuyển ĐH theo khối A. Riêng về việc thi trắc nghiệm môn Toán, dưới góc nhìn thuần tuý chuyên môn, ý kiến của bà Loan là không nên.

VIỆT ĐÔNG