Hỏi: Tôi 25 tuổi, mang thai lần đầu, thai được 18 tuần. Vừa rồi tôi đi khám thai, bác sĩ có hướng dẫn chuẩn bị xét nghiệm tiểu đường trong lần khám sau, nhưng tôi nghĩ là không cần thiết, vì tôi không có dấu hiệu bất thường, gia đình tôi cũng không có ai bị tiểu đường. Xin bác sĩ giải thích thêm? NGUYỄN HỒNG NH. (Gò Dầu).

Đáp: Bệnh tiểu đường có 3 dạng phổ biến: tiểu đường týp 1, týp 2 và tiểu đường thai kỳ. Gọi là tiểu đường thai kỳ (TĐTK) khi bệnh tiểu đường lần đầu tiên được xác định trong thời gian người phụ nữ mang thai. TĐTK xảy ra trong khoảng 1-14% số phụ nữ mang thai, nhưng đa số không hề hay biết do thường không có triệu chứng đặc biệt, ngoại trừ khát nước và đi tiểu nhiều. Tất cả phụ nữ mang thai đều có thể bị TĐTK, nhưng TĐTK dễ xảy ra hơn trên những phụ nữ có yếu tố nguy cơ như: trên 25 tuổi, gia đình có người bị tiểu đường týp 2, béo phì, đã bị tiểu đường trong lần mang thai trước, có lần bị thai chết lưu không rõ nguyên nhân, sinh con nặng cân (trên 4kg). Đa số trường hợp TĐTK xuất hiện sau tuần thứ 20 của thai kỳ và tự biến mất sau khi sinh. Tuy vậy, thầy thuốc thường chỉ định xét nghiệm kiểm tra đường huyết ngay sau sinh và 6 tuần sau.

Tiểu đường thai kỳ đôi khi không ảnh hưởng sức khoẻ người mẹ, nhưng thường đe doạ sức khoẻ thai nhi. TĐTK làm cho phụ nữ mang thai dễ bị nhiễm trùng đường tiểu, cao huyết áp dẫn đến tiền sản giật, rất dễ bị tiểu đường týp 2 sau này. Ngay cả những phụ nữ có chỉ số đường huyết tăng nhẹ (chưa đủ để chẩn đoán TĐTK) cũng dễ bị tiểu đường sau khi sinh nở. Mẹ bị TĐTK thì thai nhi dễ tăng cân quá mức dẫn tới sanh khó, chấn thương lúc sanh, hoặc phải sanh mổ, dễ bị hạ đường huyết sau sinh, suy hô hấp, vàng da, rối loạn vận động khi bước đi, nhảy, hoặc giữ thăng bằng và phối hợp động tác… thậm chí có thể bị chết lưu trong tử cung. TĐTK nguy hiểm nhưng rất may là có thể kiểm soát được bằng chế độ ăn uống phù hợp, vận động, tập thể dục đều đặn, ít khi cần đến thuốc hạ đường huyết.

Theo mô tả, bạn không có yếu tố nguy cơ nên truy tìm TĐTK hay không là do bạn quyết định. Tuy nhiên, chúng tôi khuyên bạn và tất cả phụ nữ mang thai trong khoảng 24-28 tuần nên làm xét nghiệm dung nạp đường để chẩn đoán và điều trị sớm TĐTK, hạn chế những nguy hiểm trên sức khoẻ người mẹ và thai nhi.

Bs. HUỲNH VĂN TÚ