Hỏi: Con trai tôi 28 tháng tuổi, sức khoẻ bình thường. Cách nay 10 ngày, cháu bị sốt cao 39 độ C, quấy khóc, tiêu lỏng ngày 4 lần. Bác sĩ bảo cháu bị viêm tai giữa. Đã uống thuốc và bớt bệnh. Xin hỏi bác sĩ, làm sao biết bé bị viêm tai giữa? Có bị biến chứng nguy hiểm gì không? Có cách gì phòng bệnh cho cháu không? Nguyễn Thị Hồng X. (khu phố 2, thị trấn Hoà Thành)

Đáp: Viêm tai giữa là một căn bệnh có thể xảy ra đối với mọi người, ở mọi lứa tuổi. Nhưng đặc biệt, trẻ nhỏ từ 1-3 tuổi là đối tượng dễ bị mắc bệnh này nhất.

Ở trẻ nhỏ, viêm tai giữa thường biểu hiện bằng các triệu chứng sốt cao 39-400C, quấy khóc nhiều, bỏ bú, kém ăn, nôn trớ, co giật… Nếu là trẻ lớn, sẽ kêu đau tai, còn trẻ nhỏ chỉ biết lắc đầu, lấy tay dụi vào tai. Trẻ có biểu hiện rối loạn tiêu hoá: đi ngoài lỏng, nhiều lần, xuất hiện gần như đồng thời với triệu chứng sốt. Tất cả các trẻ bị sốt không rõ nguyên nhân hay tiêu chảy và nôn đều phải được khám kỹ về tai mũi họng để có thể phát hiện sớm bệnh viêm tai giữa cấp.

Nếu không phát hiện bệnh cho trẻ ở giai đoạn đầu, 2-3 ngày sau, bệnh sẽ chuyển sang giai đoạn do màng tai bị thủng, mủ tự chảy ra ngoài. Lúc đó ta có thể thấy trẻ đỡ sốt, bớt quấy khóc, ăn được, ngủ được, hết rối loạn tiêu hoá, đi ngoài trở lại bình thường, không kêu đau tai nữa. Nhưng không phải bệnh đã lui, mà viêm tai giữa đã bắt đầu chuyển sang giai đoạn mạn tính, với một dấu hiệu rất quan trọng: Chảy mủ tai.

Viêm tai giữa cấp ở trẻ nhỏ có thể gây thủng màng nhĩ, làm tiêu xương, gián đoạn chuỗi xương con, ảnh hưởng đến thính giác của trẻ. Nặng hơn nữa là những biến chứng nhiễm trùng, có khi ảnh hưởng đến tính mạng. Viêm tai giữa cấp có thể dẫn đến những biến chứng nguy hiểm như: viêm màng não, áp xe não do tai, viêm tắc tĩnh mạch bên do viêm nhiễm lan lên não hoặc gây tê liệt dây thần kinh mặt.

Việc chẩn đoán và điều trị viêm tai giữa ở trẻ nhỏ nhất thiết phải do các thầy thuốc chuyên khoa tiến hành. Vì đây là một bệnh có thể gây biến chứng nặng nên các bậc phụ huynh tuyệt đối không được tự ý cho trẻ dùng kháng sinh.

Để phòng ngừa, cần rửa tay, giữ vệ sinh sạch sẽ mũi, họng của trẻ nhỏ, không để trẻ tiếp xúc với môi trường khói thuốc hay người mắc bệnh. Đối với trẻ sơ sinh, phải vệ sinh bình bú sạch sẽ (tốt nhất là dùng muỗng đút) và bế trẻ ở tư thế ngồi nghiêng trong suốt quá trình bú để tránh chất lỏng tràn vào vòi nhĩ.

Tuyệt đối không cho trẻ bú nằm. Khi trẻ nôn trớ, không nên đặt trẻ nằm đầu thấp vì chất nôn dễ tràn vào tai giữa. Khi gội đầu cho trẻ, không nên hạ thấp đầu trẻ quá, trẻ khóc nước bọt sẽ chảy vào tai giữa. Với những trẻ hay bị viêm mũi, thò lò mũi, viêm amygdales… cần cho trẻ đi khám để điều trị dứt điểm vì đó là nguồn gốc gây bệnh. Viêm tai giữa là một bệnh dễ tái phát, vì thế trẻ mắc bệnh này cần được theo dõi thường xuyên ở các cơ sở tai mũi họng.

Bs Lê Trung Ngân