H1N1 chưa dứt, H5N1 có nguy cơ bùng phát

Cập nhật ngày: 05/12/2009 - 09:55

Cuối năm là thời điểm dễ bùng phát dịch cúm A/H5N1

Trong công văn số 259/TY-DT gửi ngày 3.12.2009, Cục Thú y nhận định: “Ngày 26.10.2009, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn đã có văn bản số 2481/BNN-TY về việc tăng cường công tác phòng chống dịch bệnh trên gia súc, gia cầm. Tuy nhiên, nhiều địa phương chưa tích cực triển khai thực hiện nội dung văn bản nêu trên dẫn đến bệnh lở mồm long móng trên gia súc ngày càng phức tạp, bệnh cúm gia cầm bắt đầu phát ra”.

Theo báo cáo ngày 4/12 của Cục Thú y, Cà Mau là địa phương mới nhất ghi nhận có ổ dịch cúm gia cầm H5N1.

Từ ngày 25.11.2009, dịch cúm gia cầm đã xảy ra trên 1 đàn vịt tại xã Tân Lộc Bắc thuộc huyện Thới Bình làm 184 con mắc bệnh trong tổng đàn 350 con. Toàn bộ số vịt trên đã được tiêu huỷ vào ngày 1.12.2009. Hiện tại, địa phương đang tiến hành các biện pháp cấp bách phòng, chống dịch theo quy định.

Như vậy, Cà Mau là địa phương thứ 2 trong cả nước ghi nhận có ổ cúm gia cầm kể từ đầu mùa đông năm nay. Trước đó, vào tháng 10.2009, Điện Biên đã phát hiện bệnh cúm gia cầm tại 7 hộ gia đình, đã có trên 2.000 con gia cầm tại tỉnh này bị tiêu hủy.

Điều đáng lo ngại là cách đây chưa đầy 1 tuần, đã có một bệnh nhân là thanh niên khỏe mạnh tại Điện Biên tử vong do ăn tiết canh vịt. Kết quả xét nghiệm của bệnh nhân này cho thấy bệnh nhân dương tính với virus cúm A/H5N1.

Dịch cúm gia cầm tái bùng phát vào thời điểm cuối năm, trùng với thời điểm cúm A/H1N1 đang lan rộng gây ra nhiều lo ngại về khả năng tái tổ hợp giữa 2 chủng virus. Nếu 2 chủng virus của 2 loại cúm này tái tổ hợp tạo thành một chủng virus mới thì virus mới này sẽ có độc lực cao hơn, tốc độ lây lan nhanh hơn.

Trong khi đó, Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) cho biết, tại Canada, loại vaccine cúm A/H1N1 AREPANRIX do công ty GSK sản xuất đã gây phản ứng phụ cho nhiều người, buộc Bộ Y tế Canada ra quyết định ngưng sử dụng lô vaccine trên.

Điểm đáng lưu ý là trong số 1,2 triệu liều vaccine cúm A/H1N1 được cam kết tài trợ cho Việt Nam từ Tổ chức Y tế thế giới cũng có loại vaccine do công ty GSK sản xuất.

TS. Trương Quốc Cường, Cục trưởng Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) cho hay, Cục đã có công văn gửi Tổ chức Y tế thế giới đề nghị làm rõ các thông tin về vaccine cúm A/H1N1 AREPANRIX do GSK sản xuất ở các khía cạnh: số liều đã tiêm chủng, số người bị phản ứng sau tiêm, nguyên nhân các phản ứng, tình hình lưu hành và sử dụng vaccine tại các nước.

Theo dự kiến, nếu không có gì thay đổi, vaccine cúm A/H1N1 sẽ về Việt Nam (theo diện viện trợ) trong tháng 12 này. Bộ Y tế Việt Nam cũng đã có kế hoạch tiêm phòng vaccine cúm A/H1N1. Tính đến nay, Việt Nam đã có 46 bệnh nhân cúm A/H1N1 tử vong.

Một nhóm nghiên cứu do TS Nguyễn Hải Nam, Trưởng khoa Hoá Dược (ĐH Dược Hà Nội) đứng đầu đã nghiên cứu và bào chế thành công loại thuốc Fludon-H1 có chứa hoạt chất Arbidol có thể phục vụ cho cả công tác dự phòng và điều trị cúm A/H1N1.

Theo thông tin TS Nam cung cấp, hiện đã có Nga và Trung Quốc lựa chọn thuốc bào chế từ hoạt chất Arbidol để điều trị cúm A/H1N1. Hoạt chất này đã được chứng minh lâm sàng, có tác dụng dự phòng SARS, viêm gan B, C, H5N1, H1N1 dành cho nhóm bệnh nhân từ 3 tuổi trở lên. Tác dụng của hoạt chất Arbidol trong thuốc Fludon-H1 tương tự hoạt chất oseltamivir hiện đang được dùng phổ biến trong điều trị virus cúm A/H1N1. Tuy nhiên, theo TS Nam, Arbidol có những lợi thế hơn hẳn.

Về giá cả: So sánh với các sản phẩm cùng loại trên thị trường hiện nay, chi phí một đợt điều trị cúm A/H1N1 dùng thuốc chứa hoạt chất Arbidol (theo phác đồ của Bộ Y tế Nga) là khoảng 140.000đồng/đợt điều trị cho người lớn, trong khi các thuốc tương đương (như Tamiflu chẳng hạn) là khoảng 630.000đ/đợt điều trị. Như vậy, nếu dùng thuốc có chứa hoạt chất Arbidol thì giá cả sẽ giảm khoảng 4 lần so với giá hiện tại.

Về nguy cơ kháng thuốc, theo TS Nam, có loại hoạt chất qua 2 đến 3 chu kỳ sử dụng đã xuất hiện hiện tượng kháng thuốc. Nhưng với Arbidol có thể qua 15 chu kỳ sử dụng vẫn chưa xuất hiện hiện tượng này.

Về khả năng tổng hợp, bào chế: Để tổng hợp hoạt chất bào chế ra Tamiflu cần rất nhiều công đoạn, lấy nguyên liệu là hoa hồi. Do đó, thời gian sẽ lâu và giá thành cao. Tuy nhiên, Arbidol có thể tổng hợp từ axit malonic, qua 5-6 bước là thành công.

Hiện nay, hoạt chất Arbidol chưa được nghiên cứu và thử nghiệm với nhóm bệnh nhân là trẻ em dưới 3 tuổi.

Tuy nhiên, TS Trương Quốc Cường, Cục trưởng Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) cho biết: “Cục Quản lý Dược chưa nhận được hồ sơ của nhóm nghiên cứu và cũng chưa thể đưa ra ý kiến, nhận định gì về chất lượng, hiệu quả cũng như khả năng sử dụng hoạt chất này trong điều trị cúm A/H1N1 tại Việt Nam. Nếu nhận được hồ sơ, Cục Quản lý Dược sẽ lập Hội đồng chuyên môn để thẩm định rồi mới đưa ra nhận định”.

K.D (tổng hợp)