Tuyên bố Báo chí của Chủ tịch Hội nghị hẹp Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN

10. Chúng tôi đã thảo luận quan hệ ASEAN-Hoa Kỳ và nhất trí duy trì trao đổi thường xuyên ở cấp Lãnh đạo có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Chúng tôi hoan nghênh lời mời của Tổng thống Hoa Kỳ tổ chức Cấp cao Đặc biệt ASEAN-Hoa Kỳ trong năm nay để kỷ niệm 5 năm thiết lập Quan hệ Đối tác Chiến lược ASEAN-Hoa Kỳ. Chúng tôi cũng trông đợi được đón tiếp Tổng thống Hoa Kỳ tới tham dự các Hội nghị Cấp cao của ASEAN vào tháng 11 này tại Hà Nội.

11. Chúng tôi nhấn mạnh ý nghĩa của năm 2020 đối với quan hệ Đối tác toàn diện ASEAN-Liên hợp quốc trong bối cảnh năm nay Liên hợp quốc kỷ niệm 75 năm thành và Việt Nam cùng Indonesia là Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (HĐBA LHQ) trong năm 2020. Chúng tôi ủng hộ đề xuất của Việt Nam với tư cách là Chủ tịch Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc trong tháng 1 năm 2020 về tổ chức một buổi thông tin về ASEAN tại Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc với chủ đề “Hợp tác giữa Liên hợp quốc và các tổ chức khu vực và tiểu khu vực trong duy trì hòa bình và an ninh quốc tế: Vai trò của ASEAN” tại New York.

12. Chúng tôi ghi nhận Pháp đề xuất trở thành Đối tác Phát triển của ASEAN. Chúng tôi nhất trí giao Tổng Thư ký ASEAN tiến hành đánh giá đề nghị của Pháp và đệ trình khuyến nghị.

13. Chúng tôi tái khẳng định ASEAN cần nâng cao vai trò và sự hiện diện trong việc ủng hộ Myanmar thông qua cung cấp hỗ trợ nhân đạo, tạo thuận lợi cho tiến trình hồi hương và thúc đẩy phát triển bền vững ở bang Rakhine. Chúng tôi ghi nhận tiến triển và đánh giá cao những nỗ lực của Tổng Thư ký ASEAN trong việc chủ trì triển khai các khuyến nghị được nêu trong Báo cáo Đánh giá Sơ bộ Nhu cầu của Nhóm Đánh giá và Phản ứng Khẩn cấp ASEAN (ERAT) nhằm tạo thuận lợi cho quá trình hồi hương ở bang Rakhine. Chúng tôi ghi nhận việc thành lập Nhóm Hỗ trợ Tạm thời (AHAST) của Ban Thư ký ASEAN để tập trung hỗ trợ công tác triển khai các khuyến nghị trong Báo cáo Đánh giá Sơ bộ Nhu cầu và trông đợi việc tiến hành Báo cáo Đánh giá Toàn diện Nhu cầu. Chúng tôi giao AHAST xác định thêm các dự án cụ thể mà qua đó ASEAN có thể hỗ trợ cải thiện điều kiện thực tế tại bang Rakhine. Chúng tôi khuyến khích Myanmar và Bangladesh tiếp tục đối thoại nhằm tạo điều kiện cho tiến trình hồi hương ở Bang Rakhine. Chúng tôi hoan nghênh chuyến thăm lần hai của Phái đoàn cấp cao của Myanmar cùng các đại diện từ Ban Thư ký ASEAN và Trung tâm Điều phối ASEAN về Hỗ trợ Nhân đạo trong Quản lý Thảm hoạ (AHA Center), trong đó bao gồm thành viên của ASEAN-ERAT, đến Cox’s Bazar, Bangladesh, từ ngày 18 đến 19 tháng 12 năm 2019 để chia sẻ thông tin về những nỗ lực sắp xếp của Myanmar cho những người có khả năng hồi hương. Chúng tôi nhắc lại Thoả thuận Hồi hương giữa Myanmar và Bangladesh được ký năm 2017 và trông đợi việc hồi hương tự nguyện một cách an toàn, an ninh và được bảo đảm nhân phẩm. Chúng tôi khẳng định lại sự cần thiết của một giải pháp toàn diện và bền vững nhằm giải quyết tận gốc xung đột và kiến tạo một môi trường thuận lợi để những người bị ảnh hưởng có thể tái xây dựng cuộc sống. Chúng tôi cũng tái khẳng định ASEAN sẽ tiếp tục ủng hộ các nỗ lực của Myanmar nhằm mang lại hòa bình, ổn định, và thượng tôn pháp luật, thúc đẩy hòa hợp và hòa giải giữa các cộng đồng dân cư cũng như đảm bảo sự phát triển bền vững và công bằng ở Bang Rakhine.

14. Chúng tôi tái khẳng định tầm quan trọng của việc duy trì và thúc đẩy hòa bình, an ninh, ổn định, an toàn và tự do hàng hải và hàng không trên Biển Đông và ghi nhận lợi ích của việc duy trì Biển Đông là vùng biển của hòa bình, ổn định và thịnh vượng. Chúng tôi nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thực hiện đầy đủ và hiệu quả toàn bộ Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) năm 2002. Chúng tôi thấy khích lệ trước những tiến triển trong đàm phán thực chất nhằm sớm đạt được Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC) thực chất và hiệu quả, phù hợp với luật pháp quốc tế, bao gồm Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS 1982). Chúng tôi nhấn mạnh sự cần thiết duy trì và thúc đẩy một môi trường thuận lợi cho đàm phán COC, và theo đó hoan nghênh các biện pháp thực tiễn nhằm làm giảm căng thẳng và nguy cơ xảy ra sự cố, hiểu nhầm và tính toán sai lầm. Chúng tôi nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thực hiện các biện pháp phòng ngừa và xây dựng lòng tin nhằm thúc đẩy lòng tin và sự tin cậy giữa các bên; và chúng tôi tái khẳng định tầm quan trọng của việc đề cao luật pháp quốc tế, bao gồm UNCLOS 1982.

15. Chúng tôi trao đổi về tình hình Biển Đông, trong đó quan ngại đã được bày tỏ về hoạt động tôn tạo bồi đắp, những diễn biến gần đây và các sự cố nghiêm trọng, đã làm xói mòn lòng tin và sự tin cậy, làm gia tăng căng thẳng và có thể đe dọa hòa bình, an ninh và ổn định ở khu vực. Chúng tôi tái khẳng định sự cần thiết thúc đẩy lòng tin và sự tin cậy, tự kiềm chế trong tiến hành các hoạt động và tránh các hành động có thể làm phức tạp thêm tình hình, và giải quyết hoà bình các tranh chấp trên cơ sở luật pháp quốc tế, bao gồm UNCLOS 1982. Chúng tôi tái khẳng định rằng luật pháp quốc tế, bao gồm UNCLOS 1982, là cơ sở để xác định chủ quyền, quyền chủ quyền và lợi ích chính đáng đối với các vùng biển. Chúng tôi tái khẳng định rằng UNCLOS 1982 là khung pháp lý cơ bản cho các vùng biển và phải được tất cả các quốc gia tôn trọng. Chúng tôi nhấn mạnh tầm quan trọng của phi quân sự hóa và tự kiềm chế trong việc tiến hành các hoạt động bởi các bên có tuyên bố chủ quyền và tất cả các quốc gia khác, bao gồm các hoạt động được đề cập đến trong DOC có thể làm phức tạp thêm tình hình và leo thang căng thẳng ở Biển Đông.

16. Chúng tôi nhấn mạnh tầm quan trọng của duy trì đối thoại hòa bình giữa các bên liên quan nhằm đạt được hòa bình và ổn định lâu dài ở Bán đảo Triều Tiên được phi hạt nhân hóa. Để đạt được điều này, chúng tôi kêu gọi các bên liên quan nối lại đối thoại hòa bình và tiếp tục hợp tác có tính xây dựng, bao gồm thông qua việc triển khai đầy đủ và nhanh chóng Tuyên bố Bàn Môn Điếm, Tuyên bố chung Bình Nhưỡng, và Tuyên bố chung giữa Lãnh đạo Hoa Kỳ và Lãnh đạo Triều Tiên. Chúng tôi tái khẳng định cam kết thực hiện đầy đủ tất cả các Nghị quyến liên quan của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc và ghi nhận các nỗ lực quốc tế nhằm đạt được tiến trình phi hạt nhân hóa Bán đảo Triều Tiên một cách hoàn toàn, có thể kiểm chứng và không thể đảo ngược. Chúng tôi cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của các cơ chế do ASEAN dẫn dắt như Diễn đàn Khu vực ASEAN (ARF) trong thúc đẩy môi trường thuận lợi cho đối thoại giữa các bên liên quan.

17. Chúng tôi tiếp tục quan ngại về tình hình tại Trung Đông và kêu gọi các bên liên quan tự kiềm chế và tránh các hành động có thể làm xấu thêm tình hình và giải quyết khác biệt thông qua ngoại giao và đối thoại nhằm duy trì hòa bình và ổn định ở khu vực.

18. Chúng tôi nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tăng cường các nỗ lực và hợp tác khu vực trong giải quyết các thách thức an ninh phi truyền thống như khủng bố và cực đoan bạo lực, tội phạm xuyên quốc gia, an ninh biển, an ninh mạng và an ninh nguồn nước.

19. Chúng tôi hoan nghênh Singapore đề cử Ông Daren Tang, Giám đốc Văn phòng Sở hữu Trí tuệ Singapore, là ứng viên của ASEAN tranh cử vị trí Tổng Giám đốc Tổ chức Sở hữu Trí tuệ Thế giới.