‘Đại dịch’ thuyết âm mưu bùng phát ở Mỹ đã lan sang châu Âu

Các thuyết âm mưu đen tối liên quan đến cuộc khủng hoảng y tế toàn cầu COVID-19 và bắt nguồn từ phong trào QAnon ở Mỹ đang bén rễ tại châu Âu nhanh hơn bao giờ hết.

Người biểu tình phản đối các biện pháp giới hạn nhằm ngăn chặn virus lây lan ngày 24/10/2020 tại Warsaw.

Ảnh: AFP

“Nó không phải virus. Nó là một công cụ để sử dụng quyền lực”, cô Monique Lustig ở Hà Lan nói. Trong khi công dân Đức Hellmuth Mendel tranh luận COVID-19 chỉ là câu chuyện do một tổ chức tội phạm quốc tế bịa ra. “Và nếu tất cả chỉ là một bộ phim thì sao?”, bà Christophe Charret ở Pháp đặt câu hỏi.

Từ The Hague đến Stuttgart và Paris, người dân tuyên bố đang chiến đấu chống lại sự kiểm soát tâm trí của một giai cấp thống trị mà họ cho rằng đã phát minh ra đại dịch COVID-19 nhằm đạt được những mục đích xấu xa.

Những tài khoản ủng hộ các giả thuyết đen tối đã bị xóa khỏi mạng xã hội Twitter và YouTube do vi phạm các quy định về thông tin giả. “Tín đồ” thuyết âm mưu đã tìm đến các nền tảng khác để công bố thông tin – chủ yếu là sai sự thật – mà họ cho là bị phương tiện truyền thông chính thống che giấu.

Các phóng viên của hãng thông tấn Pháp AFP đã dành nhiều tháng để tìm hiểu thực trạng lây lan của các thuyết âm mưu về COVID-19 tại châu Âu. Các nhóm đối tượng ủng hộ thuyết âm mưu đã tạo nên sự pha trộn khác nhau giữa các phong trào và quan điểm, song sức mạnh ngày càng tăng của họ đang khiến giới tình báo châu Âu lo ngại.

Điều phối viên tình báo quốc gia Pháp Laurent Nunez cho biết: “Các phong trào thuyết âm mưu đã thành công đáng kể trên mạng xã hội. Chúng tôi thấy rằng giờ đây mọi người đang tham gia những nhóm bí mật. Rõ ràng đó là một mối đe dọa”.

In a photo taken on March 14, 2021, Một cảnh sát chống bạo động Hà Lan đối diện với đám đông phản đối các biện pháp giới nghiêm chống COVID-19 tại The Hague, ngày 14/3/2021. Ảnh: AFP

Các nhóm có liên kết với thuyết âm mưu QAnon ở Mỹ đang phát triển trên mạng xã hội châu Âu. Khoảng 30.000 người đăng ký ứng dụng nhắn tin Telegram theo dõi cái gọi là DeQodeurs ở Pháp, hơn 100.000 người theo dõi các nhân vật thuyết âm mưu người Đức Attila Hildmann và Xavier Naidoo, trong khi gần 150.000 người theo dõi Charlie Ward ở Anh – người không ngừng đăng bài bịa đặt liên quan đến cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump. Một nguồn tin trong cộng đồng tình báo ở Pháp nói với AFP rằng hoàn toàn có cơ sở để lo ngại về vấn đề này. Những phong trào này ít nhiều đã tồn tại trong 10 – 15 năm qua và xuất thân của những “tín đồ” ngày càng đa dạng.

Việc can dự có thể khiến các gia đình tan nát khi họ không thể ngăn những người thân yêu rơi vào vòng vây của các nhóm cực đoan, Paul – một người làm nghề bán sách 48 tuổi – nói trong lúc kể về chuyện mẹ anh đã đánh mất mình khi tham gia các phong trào này như thế nào.

“Mẹ tôi sống ẩn dật. Bà dành phần lớn thời gian để trực tuyến, tìm kiếm những câu trả lời cho nỗi phẫn nộ của bà đối với các sự bất công trên thế giới. Bà xem YouTube cả ngày. Các kênh thuyết âm mưu là cánh cửa sổ duy nhất kết nối với thế giới của bà. Bà cho rằng lệnh phong tỏa và COVID-19 chính là bằng chứng về ngày tận thế”, ông chia sẻ.

Các cuộc biểu tình chống lại những biện pháp hạn chế nhằm ngăn chặn virus lây lan luôn thu hút lượng lớn những người theo thuyết âm mưu. Ở Đan Mạch, các thành viên của nhóm “Men in Black” nhấn mạnh rằng virus SARS-CoV-2 chỉ là trò lừa đảo. Trong khi ở Berlin, những đoàn biểu tình chống lệnh giới hạn có thể lên đến 10.000 người, đặc biệt không ít người vung cờ của QAnon.

Tom de Smedt, nhà nghiên cứu về phong trào này tại châu Âu cho biết: “QAnon là điểm hội tụ của các nhóm cực hữu, những người tin vào người ngoài hành tinh, những người nghĩ rằng công nghệ không dây 5G là nhằm kiểm soát con người”.

Người biểu tình đứng trước lực lượng cảnh sát bảo vệ Tòa nhà Quốc hội Đức ở Berlin ngày 29/8/2020. Ảnh: AFP