Đại hội lần thứ XIV của Đảng: Bản giao hưởng của khát vọng kiến tạo trong kỷ nguyên mới

Đại hội (ĐH) đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng diễn ra từ ngày 19 đến ngày 25/01/2026 tại Thủ đô Hà Nội, được nhận diện là một “điểm chạm” lịch sử đặc biệt. Đây là thời khắc chuyển giao khi vừa tổng kết những thành tựu rực rỡ của 40 năm đổi mới, vừa kiến tạo lộ trình chiến lược cho giai đoạn 2026-2031, hướng tới cột mốc vĩ đại 100 năm thành lập Đảng (năm 2030) và 100 năm lập quốc (năm 2045). Với phương châm hành động “Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đột phá - Phát triển”, ĐH XIV chính là hồi kèn xung trận, đánh dấu sự khởi đầu của kỷ nguyên mới.

Từ nền tảng 40 năm đổi mới đến “điểm chạm” của kỷ nguyên vươn mình

Nhìn lại chặng đường đã qua, Việt Nam từ những năm tháng bao cấp thiếu thốn đã chuyển mình mạnh mẽ bằng đường lối đổi mới đúng đắn, kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội. Trong dòng chảy ấy, ĐH lần thứ XIV của Đảng không phải là một dấu mốc đơn lẻ mà là điểm hội tụ của thành tựu, khát vọng và trách nhiệm lịch sử, thời khắc “tổng kết để tiến xa”, “nhìn lại để bứt phá”.

Bức tranh kinh tế cho thấy sức bật nội sinh đáng ghi nhận. Theo công bố của cơ quan thống kê, năm 2025, GDP Việt Nam ước đạt khoảng 514 tỉ USD; GDP bình quân đầu người khoảng 5.026 USD; tốc độ tăng trưởng cả năm 8,02% (riêng quí IV đạt 8,46%). Những kết quả này không chỉ củng cố niềm tin vào nội lực kinh tế mà còn khẳng định năng lực điều hành vĩ mô, khả năng thích ứng chính sách cùng tinh thần vượt khó của cộng đồng doanh nghiệp và người dân.

Điều đáng trân trọng không chỉ là con số. Đó là sức bền của một dân tộc biết biến gian khó thành động lực; là bản lĩnh dám đổi mới tư duy, dám cải cách để khơi thông nguồn lực; là tinh thần “tự lực, tự cường” được hun đúc trong từng doanh nghiệp, từng người lao động, từng cộng đồng địa phương. Chính nền tảng ấy giúp Việt Nam duy trì vị thế một nền kinh tế tăng trưởng nhanh trong khu vực, đồng thời tạo dư địa phát triển để bứt phá về chất lượng tăng trưởng trong giai đoạn 2026-2031.

Phát triển vì con người

Trong mọi giai đoạn phát triển, Đảng ta luôn đặt con người ở vị trí trung tâm, vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự nghiệp đổi mới. Thước đo của phát triển vì thế không dừng lại ở tăng trưởng GDP mà được kiểm chứng bằng chất lượng sống, cơ hội tiếp cận dịch vụ thiết yếu và năng lực phát triển của từng người dân.

Theo Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP), Việt Nam đã bước vào nhóm “phát triển con người cao”; Chỉ số phát triển con người (HDI) năm 2022 đạt 0,726, xếp hạng 107/193 quốc gia và vùng lãnh thổ. Song song đó, nỗ lực giảm nghèo tiếp tục tạo dấu ấn khi hộ nghèo giảm còn khoảng 1,93% vào năm 2024 theo các báo cáo được công bố. Những con số ấy có ý nghĩa xã hội sâu xa: phát triển không chỉ “đi lên” bằng tốc độ mà còn “đi tới” bởi công bằng; không chỉ làm giàu cho GDP mà làm dày thêm cơ hội sống của mỗi gia đình, người dân, nhất là những vùng còn khó khăn.

Từ thực tiễn ấy, ĐH XIV đặt ra yêu cầu phát triển bao trùm và công bằng hơn: nâng chất lượng việc làm, tăng năng suất lao động, mở rộng tiếp cận giáo dục, y tế chất lượng, phát triển nhà ở xã hội và chăm lo tốt hơn cho các nhóm yếu thế. Khi cơ hội được mở rộng, khi từng người dân được trao quyền và bảo vệ bởi hệ thống an sinh vững chắc, niềm tin xã hội sẽ trở thành “vốn liếng” vô giá của quốc gia.

Ba đột phá chiến lược: mở khóa thể chế, kết nối hạ tầng, nâng tầm nhân lực

Nếu ví quốc gia như một cơ thể sống thì thể chế là “hệ thần kinh” điều khiển; hạ tầng là “mạch máu” lưu thông; còn con người là “trái tim” tạo nên sức sống. Tầm nhìn của ĐH XIV vì vậy cần được hiện thực hóa bằng 3 đột phá chiến lược được nâng tầm cả về chất và lượng.

Thứ nhất, đột phá về thể chế: tiếp tục hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa hiện đại; đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số trong khu vực công; củng cố kỷ luật, kỷ cương; kiên trì phòng, chống tham nhũng, tiêu cực; tạo môi trường kinh doanh minh bạch, công bằng, an toàn để mọi nguồn lực xã hội được khơi thông và sử dụng hiệu quả.

Thứ hai, đột phá về hạ tầng: những năm gần đây, hạ tầng chiến lược đã tăng tốc với quy mô chưa từng có. Theo báo cáo của các cơ quan chức năng, đến cuối năm 2025, tổng chiều dài hệ thống cao tốc vượt 3.800km, vượt mục tiêu 3.000km, hình thành các trục kết nối liên vùng và mở rộng không gian phát triển. Cùng với đó, những dự án mang tính biểu tượng như Cảng hàng không Quốc tế Long Thành (tổng đầu tư nhiều giai đoạn, quy mô lớn) đang tạo nền tảng cho một trung tâm trung chuyển mới, nâng cấp năng lực logistics và sức cạnh tranh quốc gia.

Trên trục vận tải chiến lược, tầm nhìn đường sắt hiện đại được thúc đẩy bằng các dự án quy mô lớn. Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam được ghi nhận với tổng mức đầu tư khoảng 67 tỉ USD, dự kiến khởi công và hoàn thành theo lộ trình nhiều năm, hứa hẹn rút ngắn thời gian di chuyển và tạo động lực mới cho phát triển dọc hành lang.

Thứ ba, đột phá về nhân lực: phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đặc biệt trong các lĩnh vực mũi nhọn như khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, trí tuệ nhân tạo, công nghiệp bán dẫn, an ninh mạng và quản trị số. Mục tiêu kinh tế số đóng góp 30% GDP vào năm 2030 đã được nêu trong các phân tích chính sách và mục tiêu phát triển. Không có “đường tắt” nào bền vững ngoài con đường nâng tầm tri thức và năng lực của con người Việt Nam. Muốn đi nhanh phải có đội ngũ tinh hoa; muốn đi xa phải có nền tảng giáo dục, khoa học và văn hóa đủ sâu để nuôi dưỡng bản lĩnh, đạo đức, khát vọng cống hiến và sức sáng tạo.

Vươn ra biển lớn, hội nhập sâu và phát triển xanh

Về đổi mới sáng tạo, Việt Nam được ghi nhận cải thiện thứ hạng trong Global Innovation Index: năm 2024, Việt Nam đứng thứ 44, phản ánh sự vận động tích cực của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo từ chính sách, doanh nghiệp đến cộng đồng khoa học. Về phát triển xanh, Việt Nam kiên định mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, đồng thời từng bước hoàn thiện các công cụ chính sách để giảm phát thải và thúc đẩy chuyển dịch năng lượng. Đáng chú ý, Việt Nam đã triển khai giai đoạn thí điểm cơ chế giao dịch phát thải (ETS) đối với một số ngành phát thải lớn như thép, xi măng, nhiệt điện, tạo nền tảng cho thị trường carbon theo lộ trình.

Hội nhập kinh tế quốc tế tiếp tục mở rộng không gian phát triển. Trong bối cảnh cạnh tranh và các biện pháp phòng vệ thương mại gia tăng, yêu cầu đặt ra là phải nâng chuẩn chất lượng sản phẩm, xây dựng công nghiệp nền tảng, chủ động tham gia các nấc thang cao hơn của chuỗi giá trị. Bài toán không chỉ là “xuất khẩu nhiều hơn” mà là “xuất khẩu tốt hơn”: có hàm lượng công nghệ cao hơn, xanh hơn, có thương hiệu và sức cạnh tranh bền vững hơn.

ĐH XIV của Đảng là lời hiệu triệu mạnh mẽ đối với toàn dân tộc. Mỗi chủ trương đúng đắn cần được triển khai bằng chương trình, dự án, cơ chế rõ ràng; mỗi mục tiêu phát triển cần được đo bằng kết quả, sự hài lòng của người dân, năng lực cạnh tranh của nền kinh tế và vị thế quốc gia trên trường quốc tế.

Trong hành trình kiến tạo kỷ nguyên mới, niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng là điểm tựa chính trị; tinh thần đoàn kết là sức mạnh xã hội; kỷ cương là nền nếp hành động; đột phá là phương pháp và phát triển là mục tiêu tối thượng vì hạnh phúc Nhân dân. Khi từng cán bộ, đảng viên nêu gương trách nhiệm; khi doanh nghiệp dám đầu tư và đổi mới; khi người lao động chăm chỉ, kỷ luật và không ngừng nâng kỹ năng; khi mỗi người dân thượng tôn pháp luật, giữ gìn kỷ cương và lan tỏa điều tốt đẹp thì Nghị quyết sẽ trở thành công trình, khẩu hiệu sẽ hóa thành thành tựu và khát vọng sẽ trở thành hiện thực.

Kỷ nguyên mới đã bắt đầu. Đó là kỷ nguyên của một Việt Nam tự cường, tự tin, khát vọng, của những người con đất Việt biết dựa vào nhau, dựa vào Đảng, dựa vào trí tuệ và bản lĩnh dân tộc để cùng nhau viết tiếp bản hùng ca dựng nước và giữ nước trong thời đại mới./.