EU: Châu Âu không còn là trọng tâm của Mỹ, phải tự đứng vững

Theo Hãng tin AFP, ngày 28-1, Đại diện cấp cao phụ trách chính sách đối ngoại của Liên minh châu Âu (EU), bà Kaja Kallas, cho rằng EU cần đẩy mạnh năng lực quốc phòng và đảm nhận vai trò lớn hơn trong Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

Phát biểu tại một hội nghị quốc phòng ở Brussels, bà Kallas nhấn mạnh EU vẫn mong muốn duy trì mối quan hệ bền chặt với Mỹ. Tuy nhiên, châu Âu buộc phải thích ứng với những thay đổi mang tính căn bản trong chính sách của Washington.

"Chúng tôi vẫn muốn một mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương vững mạnh. Mỹ sẽ tiếp tục là đối tác và đồng minh của châu Âu. Nhưng châu Âu phải thích nghi với thực tế mới: châu Âu không còn là trung tâm trọng lực hàng đầu trong chính sách của Washington nữa" - bà Kallas nói.

Theo bà, sự dịch chuyển này đã diễn ra trong thời gian dài và mang tính cấu trúc, chứ không chỉ là hiện tượng nhất thời: "Điều đó có nghĩa là châu Âu phải đứng lên. Không một cường quốc nào trong lịch sử có thể phó mặc sự sống còn của mình cho bên khác mà vẫn tồn tại".

Bà Kallas khẳng định NATO là nền tảng cốt lõi của an ninh châu Âu. Theo bà, các nỗ lực quốc phòng của EU cần mang tính "bổ trợ" cho NATO, đồng thời châu Âu phải đóng vai trò lớn hơn trong liên minh này.

"Trong bối cảnh Mỹ đang dần hướng sự chú ý ra ngoài châu Âu, NATO cần trở nên mang tính châu Âu hơn để duy trì sức mạnh. Và vì điều đó, châu Âu phải hành động" - bà kêu gọi.

Theo AFP, các quốc gia châu Âu đã tăng mạnh ngân sách quốc phòng kể từ khi Nga phát động chiến dịch quân sự tại Ukraine, đồng thời nhất trí nâng đáng kể mục tiêu chi tiêu quốc phòng của NATO vào năm ngoái dưới sức ép từ ông Trump.

Washington cũng bày tỏ mong muốn các đồng minh gánh vác nhiều trách nhiệm hơn trong phòng thủ của lục địa, khi Mỹ chuyển trọng tâm sang các mối đe dọa khác như Nga và Trung Quốc.

Cuối bài phát biểu, bà Kallas cảnh báo nguy cơ thế giới đang quay trở lại một trật tự chính trị dựa trên cưỡng ép, các vùng ảnh hưởng và logic "kẻ mạnh quyết định lẽ phải" là hoàn toàn hiện hữu.

"Châu Âu phải thừa nhận rằng sự dịch chuyển mang tính địa chấn này sẽ còn kéo dài, và cần hành động với tinh thần khẩn trương" - bà nói.