Hộ kinh doanh từ chối nhận chuyển khoản - Liệu có phải dấu hiệu trốn thuế?

Yêu cầu thanh toán tiền mặt để “tránh bị soi”

Qua phản ánh của người dân, khi mua sắm hoặc sử dụng dịch vụ tại một số hộ kinh doanh, họ gặp khó khăn trong việc thanh toán không dùng tiền mặt. Nhân viên thường đề nghị khách hàng thanh toán bằng tiền mặt, thậm chí yêu cầu điều chỉnh nội dung giao dịch khi chuyển khoản.

Nhiều ý kiến cho rằng, nguyên nhân xuất phát từ lo ngại số thuế phải nộp sẽ tăng khi các giao dịch được ghi nhận qua tài khoản ngân hàng. Do đó, một số hộ kinh doanh đã lựa chọn hình thức thanh toán bằng tiền mặt hoặc yêu cầu khách hàng thay đổi nội dung chuyển khoản để tránh bị cơ quan chức năng kiểm tra, giám sát doanh thu.

Chị Đ.N. (ngụ xã Châu Thành, tỉnh Tây Ninh) thường xuyên đưa con gái đến khám tại một cơ sở khám, chữa bệnh trên địa bàn phường Tân Ninh. Trước đây, chị đều thanh toán bằng hình thức chuyển khoản, tuy nhiên gần đây đã có sự thay đổi.

“Lần gần nhất, sau khi khám bệnh xong, tôi có hỏi số tài khoản ngân hàng để chuyển tiền thanh toán như mọi lần nhưng nhân viên ở đây cho biết cơ sở chỉ nhận tiền mặt và dặn lần sau đến thì mang theo tiền mặt để thanh toán” - chị Đ.N. nói.

Anh M.T. (ngụ phường Hòa Thành) chia sẻ: “Tôi thấy nhiều cửa hàng, quán ăn và cơ sở dịch vụ chỉ nhận tiền mặt thay vì chuyển khoản. Điều này gây bất tiện cho người tiêu dùng và đi ngược với xu hướng thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt”.

Nguy cơ vi phạm pháp luật về thuế

Ngày 06/3/2026, Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành Công điện số 01/CĐ-BTC yêu cầu các địa phương tăng cường phối hợp thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt. Đây được xem là một trong những giải pháp để nâng cao hiệu quả quản lý thuế và bảo đảm minh bạch tài chính trong năm 2026.

Thời gian qua, Bộ Tài chính chỉ đạo cơ quan Thuế và các cơ quan liên quan triển khai quyết liệt các giải pháp hỗ trợ, đồng hành cùng người nộp thuế trong việc tuân thủ, thực hiện nghĩa vụ thuế, hóa đơn, chứng từ theo quy định.

Trên cơ sở sự chỉ đạo, phối hợp chặt chẽ của UBND các tỉnh, thành phố trong công tác phối hợp quản lý thuế, đặc biệt là hỗ trợ hộ kinh doanh trong quá trình chuyển đổi sang phương pháp kê khai kể từ ngày 01/01/2026 đã tạo đà thuận lợi cho công tác triển khai nhiệm vụ thu ngân sách nhà nước năm 2026.

Đến nay, cơ bản các doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và người dân đều chấp hành các quy định, chính sách về thuế, hóa đơn, chứng từ và được thụ hưởng các tiện ích khai thuế, nộp thuế, hoàn thuế điện tử, hóa đơn điện tử và các giải pháp thanh toán không dùng tiền mặt.

Tuy nhiên, tại một số địa bàn, ngành nghề vẫn còn trường hợp lợi dụng thanh toán tiền mặt hoặc sử dụng tài khoản cá nhân để che giấu doanh thu, trốn tránh nghĩa vụ thuế với ngân sách nhà nước và để xảy ra một số vụ việc trốn thuế đã được cơ quan Thuế phối hợp cơ quan chức năng phát hiện, điều tra, khởi tố.

Luật sư Trần Thị Hạnh thuộc Đoàn Luật sư Tây Ninh, cho biết: Việc sử dụng tiền mặt trong giao dịch kinh doanh không bị pháp luật cấm. Tuy nhiên, nếu việc thanh toán bằng tiền mặt được sử dụng như một phương thức để che giấu doanh thu hoặc trốn tránh nghĩa vụ thuế thì có thể dẫn đến những hệ quả pháp lý nghiêm trọng. Nếu cơ quan chức năng chứng minh được hành vi cố ý che giấu doanh thu để giảm số thuế phải nộp, tổ chức hoặc cá nhân kinh doanh có thể bị xử phạt hành chính theo quy định về quản lý thuế. Trường hợp số tiền trốn thuế lớn hoặc có dấu hiệu nghiêm trọng, người vi phạm có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự.

Để triển khai tốt hơn nữa công tác quản lý thuế, triển khai thực hiện dự toán thu ngân sách nhà nước năm 2026, Bộ Tài chính đề nghị lãnh đạo các địa phương tiếp tục quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo cấp ủy, chính quyền, sở, ngành liên quan trên địa bàn phối hợp chặt chẽ cơ quan Thuế triển khai hiệu quả chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường công tác chỉ đạo, hướng dẫn, tuyên truyền để tiếp tục thúc đẩy phát triển thanh toán không dùng tiền mặt, bảo đảm đáp ứng nhu cầu thanh toán của người dân, doanh nghiệp, hộ kinh doanh, tiết kiệm nguồn lực, phòng, chống thất thu thuế, tội phạm, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật.

Cùng với đó, các địa phương cần triển khai các giải pháp hỗ trợ, thúc đẩy, tăng cường quản lý, sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền, nâng cao hiệu quả quản lý thuế đối với hoạt động bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ trực tiếp đến người tiêu dùng.

Bộ Tài chính cũng đề nghị tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, hỗ trợ hộ kinh doanh trong quá trình chuyển đổi; phát huy vai trò của Ban Chỉ đạo chống thất thu ngân sách nhà nước tại địa phương có biện pháp kiểm tra, giám sát việc chấp hành quy định về thuế, hóa đơn, chứng từ để kịp thời phát hiện các rủi ro tuân thủ và hành vi vi phạm, không làm phát sinh thủ tục hành chính không cần thiết…/.