Lỗi đi ngược chiều, đi sai làn: Vì sao người bị phạt 700.000 đồng, người mất 5 triệu?

Những ngày gần đây, mạng xã hội liên tục xuất hiện các bài đăng so sánh mức xử phạt lỗi đi ngược chiều giữa các loại đường và phương tiện, thu hút nhiều lượt bình luận.

Nhiều người tỏ ra khó hiểu khi cùng là hành vi chạy ngược chiều nhưng mức phạt lại chênh lệch rất lớn: ô tô có thể chỉ bị phạt 5 triệu đồng, nhưng cũng có trường hợp bị phạt tới 19 triệu đồng.

Tương tự, xe máy có hành vi đi ngược chiều có trường hợp bị phạt 700.000 đồng, nhưng cũng có những trường hợp bị phạt đến 5 triệu đồng (mức trung bình theo Nghị định 168/2024).

Sự chênh lệch này khiến không ít người đặt câu hỏi: "Tại sao cùng là đi ngược chiều, nhưng chỉ khác loại đường mà mức phạt lại gấp 3 - 4 lần?".

Thế nào là lỗi đi ngược chiều?

Lãnh đạo một đội CSGT cho biết, lỗi đi ngược chiều là hành vi người điều khiển phương tiện đi vào phần đường, làn đường hoặc tuyến đường được quy định cho xe chạy theo hướng ngược lại, không đúng với hướng lưu thông đã được pháp luật và hệ thống biển báo, vạch kẻ đường quy định.

Nói một cách dễ hiểu, đi ngược chiều là chạy xe "đối đầu" với dòng phương tiện đang đi đúng hướng.

Người tham gia giao thông sẽ bị xác định là đi ngược chiều khi chạy vào đường có biển "Cấm đi ngược chiều" - loại biển tròn, nền đỏ, ở giữa có vạch trắng.

Trường hợp vi phạm phổ biến khác là đi ngược trên đường đôi có dải phân cách. Đây được xem là trường hợp đặc biệt nguy hiểm, bởi mỗi chiều xe được tổ chức lưu thông riêng biệt. Trên thực tế, lỗi này thường xảy ra khi người điều khiển xe cố tình leo qua dải phân cách cứng để sang làn đường ngược lại cho nhanh.

Tại TP.HCM, CSGT đã thường xuyên xử phạt hành vi này ở nhiều giao lộ như Hai Bà Trưng - Võ Thị Sáu, Đặng Thùy Trâm - Nguyễn Xí… Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ việc người đi đường không kiên nhẫn chờ đèn đỏ, muốn vượt lên trước các phương tiện khác nên chấp nhận đi sai luật.

CSGT khẳng định, nếu người tham gia giao thông đi ngược chiều trên đường một chiều, đi vào phần đường có vạch liền, có dải phân cách cứng hoặc nơi có biển cấm đi ngược chiều đều bị vi phạm lỗi đi ngược chiều. Mức phạt lỗi này hiện nay trung bình 5 triệu đồng đối với xe máy và 19 triệu đồng đối với ô tô.

Lỗi đi sai làn đường

Tại TP.HCM, từ khi các giao lộ được lắp đặt hệ thống camera AI để tự động phát hiện vi phạm và gửi thông báo phạt nguội, lỗi đi sai làn đường xuất hiện khá thường xuyên, trong đó phổ biến nhất là trên đường Nguyễn Thị Minh Khai, đoạn giao với đường Mạc Đĩnh Chi.

Tại khu vực này, camera AI ghi nhận nhiều người điều khiển phương tiện chạy xe lấn qua vạch kẻ vàng nét liền, đi sang phần đường của chiều ngược lại để vượt lên phía trước.

Sau khi hệ thống ghi hình, lực lượng CSGT sẽ kiểm tra lại. Nếu không thuộc các trường hợp bất khả kháng như nhường đường cho xe ưu tiên hoặc xử lý tình huống khẩn cấp, CSGT sẽ gửi thông báo phạt nguội đến chủ phương tiện.

Theo quy định, trường hợp người điều khiển xe đi sang chiều ngược lại trên đoạn đường chỉ có vạch kẻ phân làn, không có dải phân cách cứng và không có biển cấm đi ngược chiều thì sẽ bị xử phạt lỗi đi sai làn đường, không phải lỗi đi ngược chiều.

Nghị định 168/2024 quy định mức phạt đối với lỗi đi sai làn đường hiện nay là trung bình 700.000 đồng với xe máy và 5 triệu đồng với ô tô.

Tóm lại, để phân biệt lỗi đi ngược chiều và đi sai làn đường, cần dựa vào loại đường và hệ thống tổ chức giao thông: nếu người điều khiển phương tiện đi vào đường một chiều, đường có dải phân cách cứng hoặc nơi có biển cấm đi ngược chiều thì bị xử phạt lỗi đi ngược chiều. Còn nếu chỉ lấn qua vạch kẻ phân làn trên đường hai chiều, không có dải phân cách và không có biển cấm thì được xác định là lỗi đi sai làn đường./.