Lực đẩy mới cho phát triển kinh tế tư nhân Đồng bằng sông Cửu Long

Đồng bằng sông Cửu Long đang bước vào giai đoạn phát triển mới, đặt ra yêu cầu tái cơ cấu nền kinh tế và nâng cao vai trò của khu vực kinh tế tư nhân theo tinh thần Nghị quyết số 68-NQ/TW, ngày 04/5/2025 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân.

Trong bối cảnh đó, liên kết vùng không chỉ là định hướng chiến lược mà ngày càng được xác định là giải pháp then chốt nhằm khắc phục tình trạng phát triển cục bộ, manh mún, tạo “lực đẩy” giúp doanh nghiệp mở rộng quy mô, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị quốc gia và quốc tế.

Sản xuất nhỏ lẻ nhưng cạnh tranh thị trường lớn

Xuất phát từ một tiểu thương buôn bán nhỏ lẻ tại chợ, ông Phạm Văn Nhớ nhận thấy tiềm năng từ nghề làm tôm khô ở địa phương có nguồn nguyên liệu tôm dồi dào.

Từ đó, ông Nhớ đầu tư sản xuất tôm khô và từng bước mở rộng thị trường tiêu thụ ra nhiều tỉnh, thành trong vùng Đồng bằng sông Cửu Long và khu vực Đông Nam Bộ. Khi sản lượng tăng lên hàng tấn mỗi tháng, mô hình sản xuất nhỏ lẻ bộc lộ nhiều hạn chế, buộc ông Nhớ cùng các hộ dân liên kết thành lập Hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp Thanh Thanh vào cuối năm 2021.

Với sản phẩm tôm khô truyền thống, Hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp Thanh Thanh, xã Vĩnh Bình, tỉnh An Giang phát triển thành sản phẩm OCOP tiêu biểu. Bắt đầu xây dựng thương hiệu năm 2021 từ con tôm địa phương, đến năm 2023, tôm khô của hợp tác xã đạt chuẩn OCOP 3 sao, tạo tiền đề tham gia chương trình xúc tiến thương mại ở nhiều thị trường.

Hợp tác xã thường xuyên được tạo điều kiện tham gia chương trình quảng bá, giới thiệu sản phẩm OCOP do tỉnh tổ chức. Thông qua các hoạt động này, hợp tác xã có cơ hội nắm bắt nhu cầu của người tiêu dùng, từ đó định hướng phát triển thêm sản phẩm mới, phù hợp thị hiếu nhưng vẫn đảm bảo chất lượng.

Theo ông Phạm Văn Nhớ, Giám đốc Hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp Thanh Thanh, hiện tại, hợp tác xã có 4 sản phẩm đạt chuẩn OCOP 3 sao, được người tiêu dùng tin tưởng, góp phần nâng cao giá trị thương hiệu, mở rộng thị trường tiêu thụ và thúc đẩy phát triển kinh tế tập thể bền vững.

Thông qua việc đạt chuẩn OCOP, sản phẩm tôm khô xứ Vĩnh Bình ngày càng được người tiêu dùng biết đến, số lượng đơn đặt hàng không ngừng tăng.

Việc tham gia Chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP) và được công nhận đạt chuẩn 3 sao cấp tỉnh đã giúp sản phẩm tôm khô của Hợp tác xã từng bước khẳng định chỗ đứng trên thị trường, mở ra cơ hội xúc tiến thương mại trong và ngoài nước.

Tuy nhiên, khi tiếp cận các đơn hàng lớn, đặc biệt từ đối tác nước ngoài, hợp tác xã gặp khó do thiếu vùng nguyên liệu ổn định, năng lực sản xuất còn hạn chế, khó đáp ứng đồng thời các yêu cầu về sản lượng, truy xuất nguồn gốc và tiêu chuẩn chất lượng.

Theo các chuyên gia, thực trạng này không phải là cá biệt. Do quy mô sản xuất nhỏ lẻ khiến nhiều doanh nghiệp, các hợp tác xã tại Đồng bằng sông Cửu Long gặp khó trong truy xuất nguồn gốc và đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng cao của thị trường.

Để doanh nghiệp phát triển bền vững, cần đẩy mạnh xúc tiến đầu tư, phát triển công nghiệp chế biến và liên kết xây dựng các vùng nguyên liệu. Đồng bằng sông Cửu Long là vùng sản xuất nông nghiệp lớn nhất cả nước, đồng thời có nhiều tiềm năng phát triển công nghiệp, thương mại và dịch vụ. Tuy nhiên, sự phát triển của vùng vẫn chưa tương xứng với tiềm năng.

Nhận định về phát triển doanh nghiệp tư nhân ở Đồng bằng sông Cửu Long theo tinh thần Nghị quyết 68-NQ/TW, Tiến sỹ Huỳnh Văn Tánh, Học viện Chính trị khu vực IV tại Cần Thơ cho biết sau sắp xếp đơn vị hành chính, quy mô tỉnh và thị trường nội tỉnh được mở rộng, quy hoạch ngành nghề thống nhất hơn, hạ tầng liên tỉnh được triển khai nhanh và đồng bộ, đồng thời các giá trị văn hóa-xã hội chung của Đồng bằng sông Cửu Long tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp hợp tác và phát triển.

Theo Tiến sỹ Nguyễn Văn Tánh, để nâng cao năng lực và sức cạnh tranh của doanh nghiệp, các tỉnh, thành trong vùng Đồng bằng sông Cửu Long cần đẩy mạnh liên kết vùng với các giải pháp đồng bộ. Trọng tâm là hoàn thiện quy hoạch vùng, liên tỉnh, đẩy nhanh phát triển hạ tầng giao thông, logistics, thúc đẩy liên kết chuỗi giá trị, phát triển công nghiệp, dịch vụ theo mô hình cụm liên tỉnh, tránh đầu tư dàn trải, trùng lặp.

Liên kết để bước nhanh vào kỷ nguyên mới

Mô hình khởi nghiệp của ông Nhớ là một ví dụ về việc khai thác tiềm năng bản địa để tạo ra giá trị kinh tế bền vững cho đặc sản địa phương.Việc thành lập Hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp Thanh Thanh cũng nhằm liên kết, mở rộng, kết nối giao thương tạo cơ hội xúc tiến thương mại cho các chủ thể OCOP, giúp người tiêu dùng tiếp cận đặc sản địa phương với chất lượng đảm bảo, giá cả phù hợp.

Thông qua các hoạt động xúc tiến, chủ thể có thêm động lực phát triển sản phẩm mới, liên kết giữa nhà sản xuất đến khâu phân phối, đủ điều kiện đáp ứng nhu cầu thị trường trong và ngoài nước.

Xác định Cần Thơ là thị trường tiêu thụ tiềm năng và là cửa ngõ phân phối quan trọng, tỉnh Đồng Tháp đã chủ động đẩy mạnh các hoạt động giám sát chất lượng và kết nối cung cầu với địa phương này.

Các doanh nghiệp tiêu biểu của tỉnh (như Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên Nam Huy Đồng Tháp) đã chủ động ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác với các đối tác tại Cần Thơ (như Doanh nghiệp tư nhân Sản xuất-Thương mại Quang Đăng), tạo tiền đề vững chắc cho việc mở rộng kênh phân phối đặc sản vùng miền.

Để nâng tầm hợp tác trong giai đoạn 2026-2030, Đồng Tháp và Cần Thơ đẩy mạnh các hoạt động kết nối cung cầu giữa Đồng Tháp-Cần Thơ và trong toàn vùng. Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Tháp đề xuất cần ưu tiên những nội dung hợp tác cụ thể, thiết thực, tập trung vào kết nối trực tiếp doanh nghiệp-hợp tác xã-hộ sản xuất giữa.

Hằng năm, các địa phương phối hợp tổ chức hoặc tham gia ít nhất 1-2 sự kiện xúc tiến thương mại chung, phấn đấu mỗi năm xây dựng mới ít nhất 5 chuỗi cung ứng thực phẩm an toàn liên tỉnh.

Mục tiêu đến 2030, số chuỗi cung ứng an toàn liên tỉnh tăng ít nhất 50% so với giai đoạn trước, góp phần hình thành mạng lưới cung ứng nông sản an toàn bền vững trong vùng; đẩy mạnh truy xuất nguồn gốc điện tử, kết nối dữ liệu mã số vùng trồng giữa 2 địa phương để minh bạch thông tin sản phẩm.

Từ góc nhìn Hiệp hội doanh nghiệp thành phố Cần Thơ, ông Trần Phú Mỹ Thuận, Trưởng Ban chăm sóc hội viên Hiệp hội Doanh nghiệp thành phố Cần Thơ, Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Đầu tư Phát triển Giáo dục-thương hiệu dịch vụ vệ sinh Chị Sen Homecare cho rằng: “ Trước hết, trong ngắn hạn, có ba giải pháp trọng tâm mà doanh nghiệp cần triển khai. Thứ nhất, tăng cường kết nối liên vùng là yếu tốt quan trọng nhất. Doanh nghiệp cần chủ động mở rộng hợp tác với các tỉnh trong vùng và các trung tâm kinh tế lớn như Thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội, Đà Nẵng để mở ra thị trường mới.

Thứ hai, các doanh nghiệp cần liên kết chặt chẽ với nhau, không chỉ trong cùng ngành mà cả các ngành liên quan để hình thành chuỗi giá trị, chia sẻ nguồn lực và nâng cao sức cạnh tranh.

Thứ ba, ứng dụng công nghệ số và hoạt động kinh doanh là xu hướng không thể đảo ngược. Từ quản trị nội bộ, bán hàng, chăm sóc khách hàng để phân tích dữ liệu, tất cả đều cần được số hóa để tăng hiệu quả và khả năng thích ứng.”

Cũng theo ông Trần Phú Mỹ Thuận, về dài hạn, doanh nghiệp Cần Thơ cần chuẩn bị bốn yếu tố nền tảng. Trước hết là “làm đúng, làm đủ”, tức là tuân thủ pháp luật, minh bạch tài chính, chuẩn hóa quy trình sản xuất và kinh doanh. Đây là điều kiện tiên quyết để doanh nghiệp phát triển bền vững và tiếp cận được các nguồn vốn, đối tác lớn.

Thứ hai, đầu tư vào con người là chiến lược lâu dài, bởi con người là trung tâm của mọi sự đổi mới. Doanh nghiệp cần chú trọng đào tạo kỹ năng số, tư duy sáng tạo và tinh thần không ngại đổi mới cho đội ngũ nhân sự. Thứ ba, đầu tư vào sản phẩm không chỉ dừng lại ở chất lượng mà còn phải đổi mới mẫu mã, nâng cao giá trị gia tăng, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường trong nước và quốc tế.

“Với tinh thần của Nghị quyết số 68-NQ/TW không chỉ là lời hiệu triệu mà còn là kim chỉ nam cho sự phát triển của kinh tế tư nhân. Với vai trò là trung tâm của Đồng bằng sông Cửu Long, doanh nghiệp thành phố Cần Thơ cần chủ động nắm bắt cơ hội, đổi mới tư duy và hành động quyết liệt để vươn lên mạnh mẽ trong thời đại mới,” ông Trần Phú Mỹ Thuận nhấn mạnh.

Liên kết vùng được triển khai đồng bộ từ quy hoạch, hạ tầng đến cơ chế phối hợp chính sách đang tạo động lực mới cho doanh nghiệp Đồng bằng sông Cửu Long mở rộng quy mô và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Đây là nền tảng quan trọng để doanh nghiệp chuyển từ phát triển manh mún sang tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị, từng bước vươn ra thị trường quốc tế.

“Cuối cùng, điều quan trọng nhất là chuẩn bị tâm thế tâm thế dám thay đổi, dám nghĩ lớn, dám làm khác biệt và sẵn sàng vượt qua thử thách”. Ông Trần Phú Mỹ Thuận chia sẻ./.