Nâng cao cảnh giác, phòng ngừa lừa đảo qua mạng

Nhận diện đúng thủ đoạn, nâng cao khả năng phòng ngừa

Thời gian qua, trên địa bàn tỉnh Tây Ninh ghi nhận nhiều vụ lừa đảo qua mạng, thiệt hại từ hàng chục triệu đến hàng tỉ đồng. Các vụ việc xảy ra với thủ đoạn ngày càng tinh vi: giả danh cơ quan nhà nước như Công an, Viện Kiểm sát để “xác minh”; lừa đảo mua bán trực tuyến; mời gọi đầu tư lợi nhuận cao; tuyển cộng tác viên “việc nhẹ, lương cao”; gửi đường link chứa mã độc nhằm chiếm quyền tài khoản.

Thực trạng này đòi hỏi công tác tuyên truyền không thể dàn trải, hình thức mà phải tập trung đi sâu phân tích, hướng dẫn cách nhận diện phương thức, thủ đoạn hoạt động của các loại tội phạm trên không gian mạng để nâng cao hiệu quả phòng ngừa. Tại xã Tuyên Thạnh, lực lượng Công an vừa tuyên truyền, vừa cảnh báo và dẫn chứng tình huống thực tế để người dân dễ hiểu, dễ nhớ.

Từ đầu năm 2026 đến nay, hơn 25 buổi tuyên truyền trực tiếp được triển khai trên địa bàn, thu hút hàng ngàn lượt người dân, học sinh tham gia. Hệ thống truyền thanh, mạng xã hội và các nhóm Zalo cộng đồng được duy trì, thường xuyên cập nhật thông tin cảnh báo về tội phạm để người dân nắm biết.

Đại úy Nguyễn Minh Trọng - Phó Trưởng Công an xã Tuyên Thạnh, nhấn mạnh: “Nhiều người dân ở địa phương thường nhận các cuộc gọi giả danh công an hoặc link trúng thưởng, đầu tư. Vì vậy, khi tuyên truyền, chúng tôi đưa ra tình huống cụ thể, phương thức, thủ đoạn phạm tội và hướng dẫn cách kiểm tra, cách từ chối để người dân nhớ lâu và biết cách xử lý”.

Không còn thông tin chung chung, nội dung tuyên truyền được cụ thể với từng tình huống: dấu hiệu nhận biết cuộc gọi giả danh cơ quan chức năng; cách kiểm tra đường link trước khi truy cập; nguyên tắc không cung cấp mã OTP; quy trình xử lý khi phát hiện dấu hiệu bất thường. Người dân không chỉ được nghe mà còn thực hành ngay trong buổi tuyên truyền. Đáng chú ý, cách làm “đi từng ngõ, gõ từng nhà” tiếp tục phát huy hiệu quả, nhất là với nhóm người cao tuổi, đối tượng dễ trở thành nạn nhân của tội phạm công nghệ cao.

Thượng sĩ Nguyễn Chí Thiện - cán bộ Công an xã, chia sẻ: “Nhiều người lớn tuổi dùng điện thoại nhưng không rành, thấy tin nhắn lạ là dễ bấm vào. Khi cầm điện thoại hướng dẫn từng bước, chỉ rõ cách nhận biết đâu là link giả, đâu là thật, họ dễ hiểu hơn. Có người sau đó còn gọi báo tin cho công an khi thấy nghi vấn”.

Chỉ trong gần 3 tháng đầu năm 2026, lực lượng Công an xã đã hỗ trợ hàng trăm lượt người dân cài đặt bảo mật, nhận diện link độc hại. Nhiều trường hợp đã kịp thời dừng lại trước khi chuyển tiền, đồng thời chủ động trình báo. Bà Trần Thị Mỹ Dung, người dân địa phương, nói: “Có lần, tôi nhận tin nhắn báo trúng thưởng và rất hoang mang. Sau mấy buổi tuyên truyền, tôi biết đó là chiêu lừa nên xóa ngay. Giờ hễ thấy số lạ gọi hay gửi link, tôi đều cảnh giác".

Nhờ đẩy mạnh và đổi mới phương thức tuyên truyền, năm 2025, trên địa bàn xã Tuyên Thạnh không xảy ra vụ lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng, đồng thời người dân từ bị động đã chủ động phòng ngừa - đây là yếu tố then chốt góp phần ngăn chặn tội phạm từ sớm, từ xa.

Các đoàn thể cùng vào cuộc

Nếu lực lượng công an giữ vai trò nòng cốt trong phòng, chống tội phạm thì các đoàn thể địa phương chính là “cánh tay nối dài” đưa thông tin đến từng gia đình, từng người dân.

Phát huy vai trò xung kích trong hỗ trợ kỹ năng số, hơn 100 lượt đoàn viên xã biên giới Tân Biên được huy động, chia thành các nhóm nhỏ, đến từng hộ gia đình để “cầm tay chỉ việc”. Từ tháng 7/2025 đến nay, Đoàn xã tổ chức 28 buổi tuyên truyền, thu hút hơn 1.350 lượt người tham gia.

Phó Bí thư Đoàn xã Nguyễn Trung Quốc cho biết: “Khi đến từng nhà, đoàn viên không nói lý thuyết mà hướng dẫn trực tiếp trên điện thoại cách cài bảo mật, cách nhận diện link lạ. Người dân, nhất là người lớn tuổi làm theo nên dễ nhớ hơn, có thể tự xử lý khi gặp tình huống tương tự”.

Còn tại xã Vĩnh Hưng, Hội Liên hiệp Phụ nữ đưa pháp luật vào đời sống từng gia đình bằng cách làm thiết thực. Nội dung phòng, chống tội phạm được lồng ghép vào buổi sinh hoạt chuyên đề, mô hình 5 không, 3 sạch gắn với tiêu chí không vi phạm pháp luật và tệ nạn xã hội. Trong năm qua, Hội tổ chức 13 buổi sinh hoạt lồng ghép, thu hút hơn 850 lượt hội viên tham gia. Chị Trương Thị Hà chia sẻ: “Qua các buổi sinh hoạt của Hội, tôi nắm rõ hơn những thủ đoạn lừa đảo hiện nay. Từ đó, nhắc nhở các thành viên trong gia đình nâng cao ý thức phòng ngừa, nhất là khi tiếp cận thông tin trên không gian mạng".

Phó Chủ tịch UBMTTQ Việt Nam xã, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Vĩnh Hưng Trần Thị Huệ nhấn mạnh: “Công tác tuyên truyền được lồng ghép vào sinh hoạt chi hội, thông qua các câu chuyện cụ thể, dễ hiểu; đồng thời được cụ thể hóa thành các biện pháp như quản lý, định hướng con em trong sử dụng mạng xã hội, nhắc nhở hội viên và người thân cảnh giác trước các cuộc gọi lạ và chủ động thông tin kịp thời cho cơ quan chức năng".

Điểm nổi bật trong công tác phòng, chống lừa đảo trên không gian mạng là sự phối hợp chặt chẽ, liên thông giữa các lực lượng, đoàn thể tại địa phương. Khi tuyên truyền hiệu quả, người dân nâng cao ý thức, tạo nên “mạng lưới phòng ngừa” tội phạm, góp phần giữ vững an ninh, trật tự ngay từ cơ sở./.