Nếu thanh long, chanh leo tiếp tục vi phạm, nguy cơ bị EU tăng kiểm soát, thậm chí từ chối nhập khẩu

Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) vừa có công văn gửi các Sở Nông nghiệp và Môi trường các tỉnh, thành phố, Sở An toàn thực phẩm TP.HCM thông báo nguy cơ vi phạm dư lượng thuốc bảo vệ thực vật (MRL) đối với chanh leo, thanh long và yêu cầu báo cáo triển khai.

Cục dẫn thông tin từ Cổng thông tin điện tử của Bộ Công Thương, tháng 02/2026, Tổng cục Thực phẩm Pháp (DGAL) công bố báo cáo kết quả giám sát và kiểm soát dư lượng thuốc bảo vệ thực vật (dựa trên kết quả kiểm tra năm 2024) trong khuôn khổ chương trình kiểm soát phối hợp của Liên minh châu Âu (EU).

Theo đó một số mặt hàng rau quả nhập khẩu từ Việt Nam có nguy cơ vi phạm quy định về mức MRL, trong đó chanh leo tỉ lệ 32%, (phát hiện hoạt chất cấm như omethoate); thanh long tỉ lệ vi phạm 11%.

Trong khi thanh long hiện đang thuộc diện kiểm soát tăng cường theo Quy định (EU) 2019/1793, với tần suất kiểm tra 30% tại cửa khẩu EU.

Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật nhấn mạnh các kết quả này là cơ sở để Ủy ban châu Âu đánh giá rủi ro và có thể áp dụng các biện pháp kiểm soát nghiêm ngặt hơn trên toàn thị trường EU.

Trong bối cảnh EU đang có xu hướng siết chặt quy định về MRL, kể cả chuyển sang cách tiếp cận dựa trên mối nguy, nguy cơ áp dụng mức dư lượng mặc định rất thấp (0,01 mg/kg) đối với nhiều hoạt chất là hiện hữu.

"Nếu các mặt hàng nêu trên tiếp tục vi phạm, có thể bị đưa vào danh sách kiểm soát tăng cường (phụ lục I), tăng tần suất kiểm tra tại cửa khẩu hoặc áp dụng điều kiện nhập khẩu nghiêm ngặt hơn (phụ lục II), yêu cầu chứng thư và kết quả kiểm nghiệm trước xuất khẩu, thậm chí bị từ chối nhập khẩu. Điều này không chỉ làm tăng chi phí, kéo dài thời gian thông quan mà còn ảnh hưởng uy tín xuất khẩu của Việt Nam" - Cục cảnh báo.

Trước tình hình trên, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật đề nghị các địa phương tiếp tục rà soát toàn bộ vùng trồng, cơ sở sản xuất rau quả như thanh long, ớt, sầu riêng, chanh leo… xuất khẩu sang EU.

Tăng cường giám sát việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, đặc biệt các hoạt chất có nguy cơ vi phạm MRL và tổ chức lấy mẫu kiểm nghiệm dư lượng đối với các vùng trồng xuất khẩu đi EU.

Kiểm tra điều kiện sản xuất, thu hái, sơ chế, đóng gói và kiểm soát chặt chẽ truy xuất nguồn gốc.

Cục cũng đề nghị các địa phương báo cáo về số lượng vùng trồng, cơ sở đóng gói thanh long, ớt, sầu riêng đã được kiểm tra, giám sát và các trường hợp vi phạm (nếu có). Công tác truy xuất, xử lý cảnh báo của EU đối với các vi phạm phát sinh./.