Những ý kiến trái chiều về sự cần thiết của mũi vaccine COVID-19 tăng cường

Nhiều quốc gia giàu có đang cân nhắc tiêm mũi vaccine COVID-19 thứ 3 cho người dân. Tuy nhiên, sự cần thiết của những liều vaccine tăng cường này vẫn chưa rõ ràng.

Nhân viên y tế bơm vaccine Pfizer vào một ống tiêm tại Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Mỹ ở New York. Ảnh: AP

Tranh cãi về hiệu quả của mũi vaccine thứ 3

Theo trang The Guardian (Anh), cho đến nay, việc xác định mũi vaccine thứ 3 (tăng cường) có cần thiết hay không vẫn chưa rõ ràng. Dữ liệu sơ bộ cho biết mức độ kháng thể bảo vệ cơ thể khỏi COVID-19 sẽ bị giảm đi hàng tuần và hàng tháng sau khi tiêm vaccine, đặc biệt là đối với biến thể Delta có khả năng lây nhiễm cao. Tuy nhiên, không thể xác định mức độ kháng thể tạo khả năng miễn dịch bảo vệ cơ thể khỏi virus SARS-CoV-2.

Theo các chuyên gia, điều quan trọng đó là cần phải biết là mức độ kháng thể, hay các tế bào khác trong hệ miễn dịch của cơ thể, chẳng hạn tế bào T, cần thiết để bảo vệ con người trước COVID-19, nguy cơ mắc bệnh nghiêm trọng và tử vong. Chỉ khi có thể xác định được mức độ kháng thể ở mỗi người, thì mới xác định được rõ ràng có nên tiêm liều vaccine tăng cường hay không.

Hiện tại, các chuyên gia của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) vẫn khẳng định không có đủ bằng chứng khoa học để thúc đẩy việc tiêm mũi vaccine thứ 3. Tuy nhiên, một số nhà khoa học lập luận rằng ở những người có bệnh nền với hệ thống miễn dịch suy yếu, các mũi vaccine ban đầu tạo phản ứng miễn dịch chậm hơn, vì vậy những trường hợp này cần tiêm vaccine tăng cường, đặc biệt là trước biến thể Delta.

“Ở những trường hợp nhiễm biến thể Delta, đặc biệt người trên 60 tuổi, liều vaccine tăng cường sẽ giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh nghiêm trọng”, ông Danny Altmann, giáo sư miễn dịch học tại Đại học Hoàng gia London, nói và cho biết điều tương tự cũng sẽ xảy ra ở các nhóm dễ bị tổn thương hoặc bị ức chế miễn dịch khác.

Có nên tiêm mũi vaccine thứ 3 bằng một loại vaccine khác?

Nhân viên y tế tiêm vaccine ngừa COVID-19 của hãng Pfizer/BioNTech cho một em nhỏ 12 tuổi tại Tel Aviv, Israel ngày 6/6/2021. Ảnh: AFP/TTXVN

Hiện vẫn chưa thể khẳng định hiệu quả của việc tiêm mũi vaccine thứ 3 bằng một loại vaccine khác. Nhìn chung, mỗi loại vaccine được phát triển bởi công nghệ khác nhau, dù đều giúp hệ thống miễn dịch thực hiện cùng một mục tiêu, nhưng theo cách hơi khác nhau. Do vậy, việc tiêm mũi thứ 3 bằng loại vaccine khác có khả năng gây ra phản ứng miễn dịch đa dạng hơn.

Tại Anh, người dân hiện được tiêm 2 mũi vaccine giống nhau, nhưng các nhà nghiên cứu đang tìm hiểu việc tiêm mũi thứ 2 bằng một loại vaccine COVID-19 khác – hay mũi vaccine thứ 3 khác với 2 mũi ban đầu – có thể tăng cường mức độ miễn dịch hay không. Vào cuối tháng 6, dữ liệu sơ bộ từ một nghiên cứu cho thấy mũi vaccine thứ 3 có thể có lợi, đặc biệt là tiêm vaccine Pfizer sau khi tiêm mũi một là AstraZeneca.

Matthew Snape, điều tra viên chính của thử nghiệm và phó giáo sư về nhi khoa và tiêm chủng tại Oxford cho biết: “Dựa trên những gì chúng ta đang chứng kiến, việc đổi sang vaccine RNA có thể mang lại một số lợi ích về mặt kháng thể”.

Nhưng có những lo ngại về tác dụng phụ từ việc tiêm trộn các loại vaccine. Một nghiên cứu được trình bày trước Ủy ban Hỗn hợp về Tiêm chủng Anh (JCVI) chỉ ra rằng nếu tiêm trộn vaccine cho mũi thứ nhất và thứ hai, các tác dụng phụ có thể tồi tệ hơn và sẽ có những tác dụng phụ tiềm ẩn khi tiêm mũi vaccine tăng cường bằng một loại vaccine khác với 2 mũi ban đầu.

Các quốc gia có kế hoạch tiêm mũi vaccine thứ 3

Nhân viên y tế chuẩn bị vaccine Johnson & Johnson tại một điểm tiêm chủng mới mở ở quận Staten Island của New York. Ảnh: AP