Phát huy trí tuệ đóng góp dự thảo các văn kiện Đại hội XIV của Đảng: Những vấn đề quan trọng trong dự thảo các văn kiện (Bài 3)

Bài 3: Những vấn đề quan trọng trong dự thảo các văn kiện

ĐH XIV không chỉ là sự kiện tổng kết mà còn là bước ngoặt trong tư duy lãnh đạo và quản trị quốc gia, thể hiện sự chuyển mình toàn diện của hệ thống chính trị theo hướng tinh, gọn, hiệu lực, hiệu quả, hiện đại và gắn với thực tiễn phát triển.

Vấn đề xây dựng, chỉnh đốn đảng

Theo Tiến sĩ Vũ Trung Kiên - Phó Trưởng khoa Xây dựng Đảng, Học viện Chính trị khu vực II (TP.Hồ Chí Minh), dự thảo Báo cáo chính trị ĐH XIV xác định “Tăng cường xây dựng, chỉnh đốn, tự đổi mới để Đảng ta thật sự là đạo đức, là văn minh”.

Đây là nội dung mới, lần đầu tiên chủ trương xây dựng Đảng văn minh được xác định là một nhiệm vụ chiến lược, có tính hệ thống và cụ thể hóa trong văn kiện ĐH Đảng. Người dân được tham gia vào xây dựng pháp luật; cán bộ có thực sự vì dân, vì đất nước hay không?, vấn đề là nên thiết kế một hệ thống để nghe ý kiến của người dân, ý kiến của các đoàn thể và quá trình triển khai phải minh bạch.

Về kết quả phát triển kinh tế và 3 đột phá chiến lược trong nhiệm kỳ Đại hội XIII của Đảng

Thạc sĩ Trương Thị Thanh Thùy - giảng viên Khoa Kinh tế Chính trị, Học viện Chính trị khu vực II (TP. Hồ Chí Minh), quan tâm đến các vấn đề lý luận và thực tiễn qua 40 năm đổi mới ở Việt Nam; bài học kinh nghiệm từ 40 năm đổi mới.

Bà cho rằng, nhiệm kỳ ĐH XIII đã đạt được 3 đột phá: Đột phá về thể chế với hàng trăm dự luật được xây dựng, sửa đổi, bổ sung, tạo cơ sở tháo gỡ những “điểm nghẽn” phát triển; đột phá về kết cấu hạ tầng với việc xây dựng được mạng lưới hơn 3.000km đường cao tốc và các dự án trọng điểm, hệ thống giao thông kết nối vùng, hệ thống năng lượng kết nối, hạ tầng xã hội được xây dựng với quy mô hiện đại; đột phá về nhân lực với quy mô và chất lượng giáo dục đã được cải thiện và đạt kết quả tích cực.

Tuy nhiên, trên thực tế, chúng ta cũng thẳng thắn nhìn nhận, tăng trưởng chưa thật sự bền vững; các mặt kinh tế, nhất là kinh tế số chiếm 14% GDP; thể chế còn chồng chéo; hạ tầng còn thiếu đồng bộ…

Vì vậy, trong nhiệm kỳ ĐH XIV, Đảng ta, Nhà nước ta cần hoàn thiện về thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Xây dựng môi trường đầu tư minh bạch hơn, thúc đẩy kinh tế tư nhân theo tinh thần Nghị quyết số 68 của Bộ Chính trị đã ban hành để kinh tế tư nhân là động lực phát triển quan trọng của nền kinh tế.

Bên cạnh đó, phải gắn liền với đổi mới sáng tạo, đổi mới mạnh mẽ về kết cấu hạ tầng, hạ tầng số, hạ tầng xanh, phát triển nguồn nhân lực số và nguồn nhân lực chất lượng cao.

“Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0, thể chế linh hoạt, hạ tầng đồng bộ và nhân lực sáng tạo sẽ là 3 trụ cột để định vị vị thế cạnh tranh và năng lực tự cường của Việt Nam trong kỷ nguyên mới” - Thạc sĩ Trương Thị Thanh Thùy nhấn mạnh.

Về quốc phòng, an ninh và đối ngoại

Tiến sĩ Nguyễn Thị Luyện - Tổng Biên tập Tạp chí Khoa học xã hội TP.Hồ Chí Minh, Viện Khoa học Xã hội vùng Nam Bộ, cho biết, Đảng ta xác định “Tăng cường quốc phòng, an ninh và đẩy mạnh đối ngoại, hợp tác quốc tế là trọng yếu, thường xuyên”. Dự thảo văn kiện thể hiện tư duy mới về vị trí, vai trò của quốc phòng - an ninh gắn với đối ngoại, hợp tác quốc tế, đặc biệt là mối quan hệ chặt chẽ, tương hỗ giữa quốc phòng - an ninh và đối ngoại trong bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Tuy nhiên, bà góp ý dự thảo văn kiện cần thể hiện rõ hơn, phân tích kỹ hơn những tồn tại, hạn chế trong quá trình phát triển kinh tế và bảo đảm quốc phòng - an ninh.

Cụ thể như làm rõ hơn nguyên nhân, đề ra giải pháp tăng cường cơ chế phối hợp liên ngành, phối hợp nguồn lực hoặc tăng cường công tác dự báo, hoạch định chính sách chiến lược trong việc phát triển kinh tế và củng cố quốc phòng - an ninh, đáp ứng yêu cầu của đất nước trong tình hình mới.

Ngoại giao đóng vai trò tiên phong trong bối cảnh mới

Tiến sĩ Lê Thị Bình - Phó Trưởng khoa Chính trị và Quan hệ quốc tế, Học viện Chính trị khu vực II, cho biết, vấn đề ngoại giao không phải là mới mà chỉ nhấn mạnh ở mức độ nào. Bác Hồ nhấn mạnh nghệ thuật là đánh bằng mưu lược, đánh bằng ngoại giao và đánh bằng binh.

Trong giai đoạn kháng chiến chống Pháp đến chống Mỹ, cứu nước và thống nhất đất nước, thời kỳ hòa bình, ngoại giao đã giúp nước ta vượt qua những khó khăn, thách thức trong bối cảnh hiện nay. Ngoại giao thể hiện ở việc bảo vệ hòa bình, khai thác tối đa nguồn lực bên ngoài, nguồn lực từ kiều bào.

Sau 40 năm đổi mới, cơ đồ, tiềm lực của đất nước đổi mới. Vì vậy, để phát huy hơn nữa tính trọng yếu của ngoại giao thì ngoại giao phải làm tốt vai trò gìn giữ hòa bình, bảo vệ đất nước từ sớm, từ xa, bảo vệ tranh chấp bằng hòa bình,…

Vấn đề trọng yếu thông qua ngoại giao là đa phương và nâng tầm đất nước với thế giới. Xây dựng cán bộ đối ngoại chuyên sâu và ngang tầm với thế giới. Đồng thời gắn ngoại giao với lòng dân, đóng góp của ngoại giao đối với cuộc sống của Nhân dân.

Thời gian qua, Việt Nam đang thực hiện nền ngoại giao hiện đại, tuy nhiên, tình hình trong nước và thế giới đặt trọng trách cho ngoại giao trong tình hình mới. Hiện nay, hướng đến xây dựng nền ngoại giao toàn diện: Ngoại giao song phương, đa phương, nội dung sâu, rộng, ngoại giao trên mọi mặt trận… Do đó, ngoại giao phải đóng vai trò tiên phong trong bối cảnh mới...

Ngoài ra, dự thảo các văn kiện ĐH XIV cần nêu bật hơn nữa những thành tựu vĩ đại, có ý nghĩa lịch sử của công cuộc đổi mới 40 năm qua trên tất cả các lĩnh vực, trong đó có những kết quả rất quan trọng, toàn diện, đột phá, nhiều điểm sáng nổi bật của nhiệm kỳ ĐH XIII.

Trong bối cảnh toàn cầu đang chứng kiến những biến động nhanh, phức tạp và khó lường, các ý kiến cho rằng ĐH XIV có ý nghĩa đặc biệt với những quyết sách lịch sử nhằm hiện thực hóa mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030, hướng tới mục tiêu đưa Việt Nam trở thành nước phát triển, thu nhập cao vào giữa thế kỷ XXI.

Phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc

Tiến sĩ Trần Thị Kim Ninh - Trưởng khoa Tư tưởng Hồ Chí Minh, Học viện Chính trị Khu vực II quan tâm và có ý kiến góp ý với nội dung “phát huy mạnh mẽ vai trò chủ thể của Nhân dân, dân chủ xã hội chủ nghĩa, sức mạnh của Nhân dân và khối đại đoàn kết toàn dân tộc” được thể hiện trong dự thảo văn kiện. Chủ trương, đường lối của Đảng có thực hiện được hay không phải nói đến người làm và người làm đó là Nhân dân.

Tiến sĩ Trần Thị Kim Ninh đề nghị để quan điểm “Nhân dân là chủ thể” đi vào thực tiễn cuộc sống, văn kiện cần làm rõ hơn các cơ chế để Nhân dân thực thi vai trò chủ thể, thể chế hóa quan điểm “phát huy vai trò chủ thể của Nhân dân sang thực thi”; bổ sung định hướng về xây dựng, hoàn thiện các văn bản luật, cụ thể hóa quyền lực chủ thể của Nhân dân.

Để phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa, phải lấy “dân chủ cơ sở” làm trọng tâm đột phá, văn kiện cần có định hướng mạnh mẽ về việc thực hiện dân chủ ở cơ sở; nhấn mạnh hơn việc công khai, minh bạch tối đa các hoạt động của chính quyền cơ sở;…/.

(còn tiếp)

Bài cuối: Khát vọng xây dựng và phát triển đất nước