Phòng chống thiên tai trong bối cảnh dịch COVID-19

Việt Nam là một trong 5 quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề nhất của thiên tai và biến đổi khí hậu.

Trong số 22 loại hình thiên tai trên thế giới thì chỉ trừ sóng thần, còn Việt Nam thường xuyên phải chịu ảnh hưởng của 21 loại hình thiên tai, khiến cho bình quân 30 năm trở lại đây, nước ta có khoảng 400 người chết và mất tích, thiệt hại kinh tế từ 1-1,5% GDP/năm. Thiên tai đã và đang là mối đe dọa nghiêm trọng đối với sự an toàn, phát triển nhanh và bền vững, tác động sâu sắc đến mọi mặt đời sống kinh tế-xã hội, môi trường, an ninh quốc phòng, quy mô dân số và nền kinh tế ngày càng lớn.

Từ đầu năm 2021 đến nay, đã xảy ra 8 cơn bão, 3 áp thấp nhiệt đới trên biển Đông, 109 trận động đất nhẹ, 316 trận mưa đá, dông lốc, sét; 140 trận mưa lớn, lũ cục bộ, 157 vụ sạt lở bờ sông, 7 đợt nắng nóng và 6 đợt không khí lạnh, gió mùa Đông Bắc. Đặc biệt, đợt mưa lớn tại khu vực miền Trung thời gian gần đây đã gây thiệt hại nghiêm trọng về người và tài sản. Tính đến ngày 26/10/2021, thiên tai đã làm 79 người chết, mất tích, 87 người bị thương; 247 nhà sập đổ hoàn toàn, 8.645 nhà bị hư hỏng, tốc mái, 74km đường giao thông sạt lở… Ước tính giá trị thiệt hại khoảng 1.428 tỷ đồng.

Ứng phó với thiên tai khốc liệt tại nhiều địa phương

Cầu tràn Khe Mọi từ xã Môn Sơn đi xã Lục Dạ, huyện Con Cuông đến trưa 25/9/2021 nước vẫn ngập tràn, gây chia cắt, không thể qua lại. Ảnh: TTXVN phát

Huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An là một trong nhiều địa phương bị thiệt hại nặng nề nhất trong đợt mưa lũ do ảnh hưởng của hoàn lưu bão số 6 vừa qua với hàng trăm nhà dân bị ngập nước, mưa lũ làm hơn 6.100 học sinh tại nhiều điểm trường ở các xã Quỳnh Lâm, Quỳnh Hồng, Quỳnh Giang, thị trấn Cầu Giát đã phải nghỉ học do trường lớp bị ngập sâu trong nước.

Bà Đinh Thị Xuyến, xã Quỳnh Lâm, huyện Quỳnh Lưu, Nghệ An cho biết: Mưa lũ do ảnh hưởng của hoàn lưu bão số 6 vừa qua gây ra trận lụt khủng khiếp nhất, chưa khi nào tôi thấy lụt lên nhanh đến thế, nhà cửa, đồ đạc đều bị nước nhấn chìm.

Là địa phương nằm trong vùng ảnh hưởng trực tiếp của bão số 5 vừa qua, tỉnh Thừa Thiên-Huế đã khẩn trương sơ tán người dân tại các vùng xung yếu, vùng có nguy cơ lũ quét, sạt lở theo phương châm “4 tại chỗ” gắn với đảm bảo công tác phòng, chống dịch COVID-19. Chính quyền các xã ven biển của tỉnh đã xuống cơ sở rà soát những hộ dân có nhà cửa tạm bợ, vận động người dân chủ động sơ tán theo hướng dẫn của địa phương, nhất là những gia đình có trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ đang mang thai, người khuyết tật, người bị bệnh hiểm nghèo.

Chủ tịch UBND xã Phú Hải, huyện Phú Vang Nguyễn Minh Hải cho hay, trong quá trình tổ chức ứng phó bão số 5, Ban chỉ đạo xã đã rà soát hộ nghèo, neo đơn đảm bảo công tác di dời đến nơi an toàn, đồng thời đảm bảo đủ lương thực, thực phẩm khi xảy ra thiên tai trên địa bàn.

Tại phường Thuận An, Phó Chủ tịch UBND phường Nguyễn Văn Giàu thông tin, phường đã phối hợp với Sở Y tế tỉnh test COVID-19 nhanh cho các thuyền viên, hướng dẫn cụ thể cho các tàu phòng, chống bão cũng như phòng, chống dịch, đảm bảo an toàn tuyệt đối không ảnh hưởng đến tính mạng và tài sản của ngư dân.

Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Thừa Thiên-Huế đã thành lập 5 đoàn công tác đi kiểm tra, chỉ đạo các đơn vị trực thuộc phối hợp với chính quyền địa phương chuẩn bị lực lượng, phương tiện, cơ sở vật chất sẵn sàng phòng, chống bão lụt; nhất là đảm bảo an toàn cho tàu bè neo đậu tránh trú bão; bố trí cán bộ trực tại những vùng thấp trũng, ven cửa sông, cửa biển, vùng đầm phá… đảm bảo phòng,chống lũ lụt theo phương châm “4 tại chỗ”; hướng dẫn giao thông, đặc biệt là tại các khu vực thường xuyên bị sạt lở đất, cây cối ngã đổ để bảo đảm an toàn tính mạng cho người dân. Những tàu thuyền xa bờ của địa phương khi vào tránh trú bão số đều được cán bộ Trạm Biên phòng Thuận An dùng loa thông báo yêu cầu lên bờ để test nhanh SARS-CoV-2 đảm bảo yêu cầu phòng, chống dịch.

Tại tỉnh Cà Mau, tình hình sạt lở ven biển diễn ra rất nhanh, phức tạp do tác động của biến đổi khí hậu, nước biển dâng. Đã có khoảng 150km bờ biển bị sạt lở, xảy ra cả ven biển Đông và biển Tây. Tại bờ biển Tây, tình trạng sạt lở đang diễn ra nhanh, ở mức nguy hiểm, có nguy cơ phá vỡ đê biển và ảnh hưởng rất lớn khu dân cư ven đê. Đoạn từ vàm T25 700 hướng về vàm T29 dài khoảng 1.000m và đoạn T29 1.300m hướng về vàm Khánh Hội là 2 đoạn sạt lở nghiêm trọng trên tuyến đê biển Tây đang được thi công khẩn cấp.

Đê biển Tây Cà Mau dài hơn 100 km thuộc địa bàn 2 huyện Trần Văn Thời và U Minh, là lá chắn duy nhất bảo vệ hơn 90.000 ha đất sản xuất nông nghiệp và hàng chục ngàn hộ dân. Dù bước vào mùa mưa bão năm nay chưa lâu nhưng đê biển Tây tiếp tục có nhiều vị trí sạt lở nghiêm trọng. Trong đó, nhiều vị trí nguy hiểm như: đoạn từ Giồng Cát đến Tiểu Dừa thuộc xã Khánh Tiến, huyện U Minh. Qua khảo thực tế khu vực này có 4 vị trí sạt lở, tổng chiều dài khoảng 421 m, dù phía bên ngoài đã có kè cơ bản.

Theo Chi cục Thủy lợi tỉnh Cà Mau, nhiều khu vực đê dù phía bên ngoài có kè ly tâm chắn sóng nhưng sóng biển vẫn từng lúc xoáy sâu và tác động mạnh đến sự an toàn. Cà Mau đã phải thực hiện hàng loạt công trình khẩn cấp như: kè thân đê, bơm bùn vào phía trong chân đê để tạo phản áp…; đây là những giải pháp công trình mà xưa nay trên khu vực đê biển Tây chưa từng áp dụng.

Thực hiện đồng bộ các giải pháp

Lực lượng chức năng chốt chặn, không cho người và phương tiện đi qua các khu vực nước sông dâng cao tại một số địa phương thuộc huyện Thanh Chương (Nghệ An), ngày 25/9/2021. Ảnh: TTXVN phát

Trước tình hình thiệt hại sau mưa lũ, sạt lở đê, bờ biển, các địa phương đã khẩn trương chỉ đạo việc tái thiết sau thiên tai gắn với đảm bảo an toàn phòng dịch COVID-19. Với phương châm nước rút đến đâu khắc phục đến đó, chính quyền các địa phương đã tích cực cùng người dân dọn dẹp đường phố, vệ sinh nhà cửa, hỗ trợ nhu yếu phẩm để giúp nhân dân sớm ổn định đời sống.

Tại Nghệ An, cô Trịnh Thị Thúy, Hiệu trưởng Trường mầm non Quỳnh Hồng cho biết: Để khắc phục tình hình mưa lũ, nhà trường huy động các giáo viên vệ sinh mặt sàn lớp học trước, sau khi nước rút sẽ vệ sinh sân trường, nỗ lực bằng mọi cách khử khuẩn thật tốt, đảm bảo phòng, chống dịch COVID-19 và sau lũ.

Để đảm bảo cuộc sống người dân trong điều kiện dịch COVID-19 cũng như sau mưa lũ, theo ông Nguyễn Đình Dùng, Chủ tịch HĐND xã Quỳnh Lâm, huyện Quỳnh Lưu, Nghệ An, sau khi nước rút chính quyền địa phương dồn lực để giúp người dân sớm ổn định sản xuất