Tây Ninh đẩy mạnh đa dạng hóa hình thức tiếp cận pháp luật

Đưa pháp luật đến gần người dân

Xác định người dân là trung tâm, thời gian qua, tỉnh Tây Ninh triển khai công tác tiếp cận pháp luật gắn với PBGDPL và xây dựng cấp xã đạt chuẩn tiếp cận pháp luật. Trọng tâm là đa dạng hóa kênh cung cấp thông tin pháp luật, mở rộng đối tượng thụ hưởng, nhất là ở khu vực nông thôn, vùng có điều kiện kinh tế – xã hội còn khó khăn.

Phó Giám đốc Sở Tư pháp Lý Hồng Huấn cho biết: “Tiếp cận pháp luật không chỉ dừng lại ở việc cung cấp văn bản quy phạm pháp luật, mà quan trọng hơn là giúp người dân hiểu đúng, hiểu đủ và biết vận dụng pháp luật để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình. Đây được xác định là giải pháp căn cơ nhằm phòng ngừa vi phạm, giảm tranh chấp, khiếu kiện ngay từ cơ sở”.

Hội đồng phối hợp PBGDPL từ tỉnh đến cơ sở đã linh hoạt triển khai nhiều hình thức tuyên truyền phù hợp với từng nhóm đối tượng. Bên cạnh tuyên truyền miệng, các địa phương chú trọng cung cấp tài liệu phổ thông dưới dạng hỏi – đáp, tình huống pháp luật; đưa pháp luật vào giảng dạy trong trường học; tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng; duy trì hiệu quả tủ sách pháp luật tại xã, phường, thị trấn, cơ quan, đơn vị, trường học.

Song song đó, các hội thi tìm hiểu pháp luật, tuyên truyền pháp luật thông qua hòa giải ở cơ sở, các phiên tòa xét xử giả định,… tiếp tục được duy trì, góp phần đưa pháp luật đến gần người dân bằng những hình thức sinh động, dễ hiểu, dễ nhớ.

Thống kê năm 2025 cho thấy, toàn tỉnh tổ chức khoảng 1.030 cuộc tuyên truyền pháp luật, thu hút gần 169.000 lượt người tham dự; đăng tải hơn 10.900 văn bản, bài viết, thông tin tuyên truyền pháp luật, PBGDPL, phòng chống tội phạm trên cổng thông tin điện tử của các sở, ngành, địa phương.

Cùng với đó, 16 cuộc thi tìm hiểu pháp luật được tổ chức; hơn 41.000 tài liệu tuyên truyền được phát hành; tham gia góp ý khoảng 440 dự thảo chính sách, văn bản quy phạm pháp luật.

Nhiều mô hình, câu lạc bộ pháp luật tiếp tục phát huy hiệu quả, nhất là ở cơ sở. Có thể kể đến các câu lạc bộ: “Nông dân với pháp luật”; “Phụ nữ 4 giảm”; “Phụ nữ với công tác phòng, chống ma túy”; “Cảm hóa, giáo dục, giúp đỡ người nghiện ma túy trong cộng đồng”, “Nhóm Zalo tuyên truyền, phổ biến pháp luật và phòng, chống tội phạm”,… Qua đó, từng bước hình thành thói quen tìm hiểu, tuân thủ pháp luật trong cộng đồng dân cư.

Đáng chú ý, các địa phương còn chú trọng duy trì và nâng chất đội ngũ tuyên truyền viên pháp luật. Tại phường Kiến Tường, sau khi kiện toàn tổ chức theo đơn vị hành chính mới, 14 tuyên truyền viên pháp luật tại 14 khu phố đã thực hiện gần 200 cuộc tuyên truyền trong năm 2025, thu hút trên 7.200 lượt người tham dự.

Tuyên truyền viên pháp luật Trương Thị Thủy – Trưởng ban công tác Mặt trận khu phố 10, phường Kiến Tường, cho biết: “Với các nội dung liên quan đến bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội, chúng tôi vừa tư vấn trực tiếp, vừa đối chiếu quy định pháp luật để giải thích rõ cho người dân. Khi hiểu đúng quyền lợi, nhiều người chủ động tham gia, duy trì bảo hiểm, bảo đảm quyền lợi lâu dài cho gia đình”.

Thực tiễn cho thấy, khi pháp luật được “đưa đến tận nơi”, bằng ngôn ngữ gần gũi, gắn với quyền lợi thiết thực, người dân tiếp nhận tích cực hơn, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước ngay từ cơ sở.

Tháo gỡ rào cản trong tiếp cận pháp luật

Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác tiếp cận pháp luật vẫn còn những “điểm nghẽn” cần tháo gỡ. Phó Giám đốc Sở Tư pháp Tây Ninh Lý Hồng Huấn nhìn nhận: “Hiện một bộ phận người dân vẫn còn tâm lý ‘có chuyện mới tìm luật’, chưa chủ động tìm hiểu pháp luật trong đời sống. Nhiều người gặp khó khăn trong tiếp cận thông tin pháp luật do hạn chế kỹ năng công nghệ, điều kiện internet hoặc chưa biết kênh tra cứu chính thống”.

Từ thực tế đó, Tây Ninh xác định chuyển đổi số là giải pháp then chốt để rút ngắn khoảng cách giữa pháp luật và người dân. Các địa phương đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong cung cấp thông tin pháp luật, từ tủ sách pháp luật điện tử, trang fanpage truyền thông của xã, phường, cổng thông tin điện tử của tỉnh, đến việc hướng dẫn người dân truy cập các trang chính thống của Chính phủ, Bộ Tư pháp, Văn phòng Quốc hội.

Năm 2025, các tủ sách pháp luật tại trụ sở UBND cấp xã phục vụ hơn 3.900 lượt người đọc. Quan trọng hơn, người dân dần hình thành thói quen tra cứu pháp luật qua môi trường số, giảm phụ thuộc vào “nghe truyền miệng” như trước đây.

Bà Trần Thị Hồng, người dân xã Bình Hòa, chia sẻ: “Trước đây tôi không biết tìm luật ở đâu, chủ yếu nghe người khác nói. Giờ được cán bộ xã hướng dẫn tra cứu các trang chính thống, tôi tự tìm được thông tin, yên tâm hơn khi làm giấy tờ, giao dịch”.

Một điểm nhấn nổi bật trong việc nâng cao khả năng tiếp cận pháp luật hiện nay là việc đưa Cổng Pháp luật quốc gia (phapluat.gov.vn) vào khai thác theo Quyết định số 244/QĐ-TTg, ngày 05/02/2025 của Thủ tướng Chính phủ. Cổng tích hợp cơ sở dữ liệu pháp luật lớn nhất cả nước, cho phép cán bộ, người dân, doanh nghiệp tra cứu hàng ngàn văn bản chỉ trong vài giây, đồng thời thực hiện quyền phản ánh, kiến nghị chính sách pháp luật trên môi trường số.

Chuyên viên Văn phòng HĐND và UBND xã Cần Giuộc, phụ trách lĩnh vực tư pháp - hộ tịch, Hồ Thị Mỹ Dung đánh giá: “Cổng Pháp luật quốc gia giúp cán bộ cơ sở và người dân tiếp cận văn bản pháp luật nhanh chóng, chính xác, hạn chế tình trạng tìm kiếm thông tin không chính thống. Đặc biệt, các chức năng tra cứu, hỏi – đáp và phản ánh kiến nghị rất thiết thực, hỗ trợ hiệu quả cho công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật ở cơ sở”.

Đáng chú ý, việc tích hợp ứng dụng AI pháp luật trên Cổng Pháp luật quốc gia cho phép người dân truy vấn thông tin pháp lý bằng ngôn ngữ gần gũi, dễ hiểu, góp phần tháo gỡ rào cản “khó đọc, khó hiểu” vốn tồn tại lâu nay trong tiếp cận pháp luật. Đây được xem là bước tiến quan trọng trong chuyển đổi số ngành Tư pháp, giúp pháp luật trở nên thân thiện, dễ sử dụng hơn.

Không chỉ dừng lại ở cung cấp công cụ, các địa phương còn lồng ghép tiếp cận pháp luật thông qua tư vấn pháp luật, hòa giải ở cơ sở, tiếp công dân, qua đó kịp thời giải đáp vướng mắc, định hướng hành vi đúng pháp luật cho người dân.

Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2012 quy định rõ, công dân có quyền được thông tin về pháp luật và có trách nhiệm chủ động học tập, tìm hiểu pháp luật; Nhà nước có trách nhiệm bảo đảm, tạo điều kiện để công dân thực hiện quyền này. Thực tiễn tại Tây Ninh cho thấy, nơi nào người dân được tiếp cận pháp luật thuận lợi, nơi đó tranh chấp giảm, khiếu kiện hạn chế, ý thức chấp hành pháp luật được nâng lên rõ rệt.

Thời gian tới, Sở Tư pháp tỉnh Tây Ninh tiếp tục tham mưu hoàn thiện các thiết chế về tiếp cận pháp luật ở cơ sở; nâng cao chất lượng đội ngũ làm công tác pháp chế, tư pháp – hộ tịch; đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số trong cung cấp, phổ biến thông tin pháp luật. Phó Giám đốc Sở Tư pháp nhấn mạnh: “Việc bảo đảm người dân được tiếp cận pháp luật kịp thời, thuận lợi thì ý thức chấp hành pháp luật sẽ được hình thành bền vững từ gốc”.

Với định hướng đó, Tây Ninh đặt mục tiêu xây dựng môi trường pháp lý thân thiện, dễ tiếp cận, để pháp luật thực sự trở thành chỗ dựa của Nhân dân, góp phần xây dựng xã hội kỷ cương, thượng tôn pháp luật và phát triển bền vững./.