Dân quân tự vệ - 'Lá chắn thép' ở cơ sở

Giữ vững tuyến đầu biên giới

Là tỉnh biên giới, Tây Ninh có vị trí chiến lược quan trọng trong bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, giữ gìn an ninh quốc gia. Chính vì vậy, lực lượng DQTV tại địa phương càng thể hiện rõ vai trò xung kích, trực tiếp tham gia thực hiện nhiệm vụ quốc phòng - an ninh.

Toàn tỉnh hiện có 41.335 DQTV, chiếm 1,27% dân số. Trong đó, đảng viên chiếm hơn 31%, đoàn viên gần 69%, lực lượng nữ chiếm hơn 10%. Những con số này không chỉ phản ánh quy mô mà còn cho thấy chất lượng chính trị ngày càng được nâng cao, bảo đảm lực lượng dân quân có bản lĩnh vững vàng, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

Trên tuyến biên giới, các chốt dân quân thường trực (DQTT) đóng vai trò đặc biệt quan trọng. Tại Chốt DQTT ấp Bến Cừ, xã Ninh Điền, nhiệm vụ giữ gìn an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội trên tuyến biên giới luôn được thực hiện xuyên suốt, liên tục.

Chốt trưởng Huỳnh Thanh Long cho biết, hiện đơn vị phụ trách quản lý, bảo vệ 7,7km đường biên. Lực lượng tại đây phối hợp chặt chẽ với Đồn Biên phòng Ninh Điền, Đồn Biên phòng Cửa khẩu Phước Tân cùng lực lượng Công an, Kiểm lâm để tuần tra, kiểm soát, bảo vệ biên giới.

Ngoài nhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu, cán bộ, chiến sĩ tại Chốt còn đảm nhiệm bảo vệ 2 tiểu khu rừng, tham gia phòng cháy, chữa cháy, giữ gìn an ninh nội địa.

Các chiến sĩ chủ động tăng gia sản xuất với mô hình nuôi cá, gà, vịt, bò, trồng rau và canh tác khoảng 1ha khoai mì, góp phần cải thiện cuộc sống và bảo đảm hậu cần tại chỗ.

“Đơn vị luôn duy trì nghiêm các phương án sẵn sàng chiến đấu, phối hợp hiệp đồng chặt chẽ với các lực lượng, kịp thời xử lý các tình huống phát sinh, không để bị động, bất ngờ” - anh Huỳnh Thanh Long cho biết.

Lực lượng tại Chốt được xây dựng thành 1 tiểu đội. Với thời gian phục vụ 24 tháng, mỗi chiến sĩ dân quân không chỉ rèn luyện bản lĩnh, kỷ luật mà còn trưởng thành hơn về ý thức trách nhiệm với cộng đồng.

Là một trong những chiến sĩ trẻ mới tham gia lực lượng, anh Nguyễn Sĩ Ninh (25 tuổi, ngụ ấp Bến Cừ) cho biết, trước đây, anh tốt nghiệp đại học chuyên ngành Công nghệ ô tô và đã đi làm một thời gian. Sau một lần về quê, được biết địa phương đang tuyển lực lượng DQTT, anh tình nguyện tham gia.

Anh Ninh bộc bạch: “Sau 6 tháng vào đơn vị, tôi càng nhận thức rõ hơn về trách nhiệm của người chiến sĩ dân quân nên tạm gác công việc chuyên môn với mong muốn góp phần bảo vệ quê hương”.

Theo Thiếu tá Nguyễn Thiện Phúc - Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy Quân sự xã Ninh Điền, hiện trên địa bàn có 3 chốt DQTT. Trong quý I/2026, các lực lượng Quân sự, Công an, Biên phòng, Kiểm lâm đã phối hợp chặt chẽ trong nắm tình hình, trao đổi thông tin, kịp thời tham mưu cấp ủy, chính quyền xử lý hiệu quả các vụ việc phát sinh.

“Là địa bàn có tuyến biên giới dài hơn 18km, anh em ở các Chốt DQTT còn phối hợp lực lượng, cơ quan, ban, ngành, đoàn thể tuyên truyền những vấn đề cơ bản về đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và chủ trương của địa phương về chủ quyền, biên giới quốc gia, tôn giáo, dân tộc, đối ngoại Nhân dân nhằm nâng cao ý thức tự giác chấp hành cho mỗi người dân tham gia bảo vệ, giữ gìn an ninh biến giới. Nhờ đó, tình hình an ninh chính trị, an ninh trên tuyến biên giới cơ bản giữ vững ổn định” - Thiếu tá Nguyễn Thiện Phúc chia sẻ.

Gần dân, sát dân, vì Nhân dân phục vụ

Với lợi thế là LLVT không thoát ly sản xuất, ở ngay trong dân, nắm chắc phong tục, tập quán và đời sống của dân, DQTV rất có ưu thế trong thực hiện công tác dân vận, giữ gìn an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội, “xây dựng, củng cố thế trận quốc phòng - an ninh; xây dựng cơ sở chính trị địa phương vững mạnh toàn diện”.

Vì vậy, DQTV là lực lượng gần dân nhất, lực lượng đầu tiên có mặt, sẵn sàng giúp dân khi có thiên tai xảy ra. Tháng 7/2025, trên địa bàn xã Mỹ Lộc xảy ra giông lốc do ảnh hưởng của cơn bão số 3, tác động đến đời sống của người dân.

Ngay sau khi nhận được tin báo, lãnh đạo xã nhanh chóng chỉ đạo các lực lượng có liên quan, trong đó có Công an, Quân sự và lực lượng DQTV đã có mặt kịp thời, hỗ trợ người dân khắc phục hậu quả trước mắt, giúp họ ổn định cuộc sống.

Ông Nguyễn Văn Bòn (ngụ ấp Thanh Ba) chia sẻ: “Tôi bị thương do bão số 3 gây ra. Lãnh đạo xã đã đến thăm, động viên. Cùng với đó, có mấy chú công an, bộ đội, DVTV đến hỗ trợ gia đình tôi. Cũng trong đợt đó, nhiều cây xanh, bảng hiệu bị ngã đổ, nhà dân bị tốc mái, chòi quán bị sập,... cũng chính các chú dầm mưa để khắc phục”.

Là một trong những người tham gia hỗ trợ giúp dân đợt đó, chiến sĩ Nguyễn Văn Lợi, Ban Chỉ huy Quân sự xã Mỹ Lộc, thông tin: “Giúp dân là việc chúng tôi nên làm, cần làm bởi đây là dịp để thực hiện vai trò, trách nhiệm của người chiến sĩ dân quân. Qua đó có thể đóng góp một phần công sức nhỏ bé của mình cùng người dân khắc phục khó khăn, xây dựng quê hương”.

Bản thân chiến sĩ Nguyễn Văn Lợi có 5 năm tham gia vào lực lượng DQTV. Thời gian qua, anh cùng đồng đội trong Trung đội DQTT luôn nỗ lực hoàn thành tốt các nhiệm vụ được giao, nhất là trong công tác dân vận. Đó là ra quân hỗ trợ cộng đồng dọn vệ sinh, tạo cảnh quan môi trường. Không những vậy, họ còn làm tốt công tác tuyên truyền cho Nhân dân, nhất là thanh niên trong độ tuổi thực hiện nghĩa vụ quân sự hiểu rõ và chấp hành theo đúng quy định của pháp luật.

Có lẽ vì gần dân nên cùng với lực lượng thường trực, cán bộ, chiến sĩ DQTV được Nhân dân dành tặng với tên gọi trìu mến “chiến sĩ sao vuông”.

Họ là lực lượng phát huy vai trò nòng cốt trong xây dựng nền quốc phòng toàn dân, thế trận an ninh Nhân dân, xây dựng lực lượng theo hướng “vững mạnh, toàn diện, rộng khắp”, từng bước đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

Trung tá Nguyễn Nhựt Lâm - Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy Quân sự xã cho biết, những năm qua, lực lượng DQTV luôn tích cực tham gia bảo vệ an ninh, trật tự tại cơ sở, bảo vệ cơ quan, công sở, địa bàn, tài sản và tính mạng của người dân. Đồng thời, lực lượng này luôn có mặt sớm nhất khi cơ quan, đơn vị, địa phương xảy ra thiên tai, hỏa hoạn để thực hiện công tác cứu hộ, cứu nạn.

Song song với nhiệm vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, công tác dân vận của lực lượng DQTV luôn được các cấp ủy đảng, chính quyền, đoàn thể và cơ quan quân sự trên địa bàn xã quan tâm. Những “chiến sĩ sao vuông” đã tích cực vận động Nhân dân chấp hành chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; giúp đỡ gia đình chính sách, khắc phục hậu quả thiên tai, làm đường giao thông nông thôn, vệ sinh môi trường,... góp phần làm cho diện mạo của xã thay đổi theo hướng “sáng, xanh, sạch, đẹp”.

Theo báo cáo của Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh, trong năm 2025, lực lượng dân quân đã tham gia xây, sửa 26 căn nhà; gia cố hơn 13.000m đê bao; nạo vét hơn 36.000m kênh, mương; làm hơn 12.000m đường giao thông nông thôn; hỗ trợ gần 400 hộ dân khắc phục hậu quả thiên tai... Những con số này đã minh chứng rõ nét cho vai trò, đóng góp thiết thực của lực lượng DQTV trong đời sống xã hội.

Với tinh thần trách nhiệm, sự tận tụy và gắn bó với Nhân dân, những “chiến sĩ sao vuông” thực sự là “lá chắn thép” vững chắc ở cơ sở, khẳng định vai trò quan trọng trong xây dựng nền quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh Nhân dân vững chắc./.