Đẩy mạnh phát triển kinh tế mậu biên

Nhờ lợi thế vị trí địa lý và hạ tầng CK ngày càng hoàn thiện, Tây Ninh giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong không gian kinh tế biên mậu của Vùng Đông Nam Bộ. Những năm gần đây, tuyến biên giới không chỉ là “lá chắn” bảo vệ chủ quyền mà còn trở thành vùng động lực tăng trưởng mới, nơi các luồng hàng hóa, dịch vụ, logistics và du lịch giao thương ngày càng sôi động.

Phát triển kinh tế mậu biên - Hình thành cực tăng trưởng mới của tỉnh

Những năm gần đây, hạ tầng CK được đầu tư mạnh, các KKTCK ngày càng hoàn chỉnh và cơ chế thương mại biên giới thông thoáng hơn, kinh tế mậu biên đang bước vào giai đoạn tăng tốc, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng kinh tế - xã hội của tỉnh.

Đặc biệt, ngày 08/12/2025, Lễ khai trương cặp CK Quốc tế Tân Nam (Việt Nam) - Meun Chey (Campuchia) diễn ra với quy mô cấp quốc gia. Khu vực CK nằm trên đoạn biên giới từ cột mốc 131-132, đã được công bố hoạt động từ cuối tháng 5/2021, tạo thêm hành lang thông thương quan trọng cho doanh nghiệp và cư dân biên giới. Việc nâng cấp và khai trương chính thức giúp tăng năng lực thông quan, đồng thời mở ra dư địa hình thành cực tăng trưởng mới ở phía Tây Nam tỉnh Tây Ninh.

Bức tranh thương mại biên giới Tây Ninh năm 2025 cũng ghi nhận nhiều điểm sáng. Tính đến ngày 20/11/2025, tổng số phương tiện qua lại 5 CK của tỉnh đạt 399.096 lượt, thu phí 463,5 tỉ đồng, vượt 182,43% so với dự toán giao đầu năm. Đáng chú ý, CK Quốc tế Mộc Bài chiếm tỷ trọng lớn nhất với 267.997 lượt phương tiện, thu 376,19 tỉ đồng; tiếp theo là Bình Hiệp, Xa Mát, Chàng Riệc và Tân Nam, đều ghi nhận mức tăng trưởng vượt kỳ vọng. Những con số này phản ánh rõ vai trò ngày càng lớn của các CK trong thu hút giao thương, vận tải và logistics, đồng thời cho thấy sự chuyển dịch mạnh mẽ của dòng hàng hóa về phía biên giới Tây Ninh. Hoạt động xuất, nhập khẩu nhộn nhịp đã kéo theo nhu cầu đầu tư hạ tầng, logistics, kho bãi, chợ biên giới và công nghiệp phụ trợ.

Trưởng ban Quản lý KKT tỉnh Trương Thanh Liêm cho biết: “Các CK và KKTCK của tỉnh thời gian qua phát huy tốt vai trò thúc đẩy giao thương biên mậu, khai thác hiệu quả lợi thế kết nối với Campuchia và các tỉnh lân cận. Thời gian tới, tỉnh tiếp tục rà soát, điều chỉnh quy hoạch, mời gọi đầu tư phát triển hạ tầng công nghiệp, đô thị và thương mại, đồng thời tăng cường phối hợp tuần tra, kiểm soát biên giới, quản lý phương tiện và doanh nghiệp nhằm kịp thời phát hiện vi phạm. Công tác tuyên truyền pháp luật hải quan cho cư dân cũng được đẩy mạnh để nâng cao ý thức chấp hành. Đây là “chân đế” trong thực hiện Kế hoạch phát triển thương mại biên giới giai đoạn 2026-2030 mà tỉnh đang ưu tiên triển khai”.

Gác cửa biên cương - mở đường thương mại

Sự phát triển mạnh của kinh tế mậu biên chỉ bền vững khi an ninh, trật tự biên giới được giữ vững. Đây là nền tảng để doanh nghiệp yên tâm đầu tư, người dân an cư, lập nghiệp và hoạt động giao thương diễn ra thông suốt.

Với phương châm “Xây dựng đường biên giới hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển bền vững”, cùng việc triển khai Hiệp định thương mại biên giới Việt Nam - Campuchia (ký ngày 08/11/2022), tỉnh Tây Ninh và 3 tỉnh: Svay Rieng, Prey Veng, Tboung Khmum đã tăng cường hợp tác ngày càng thực chất, hiệu quả. Tỉnh đã ký 3 thỏa thuận hợp tác toàn diện với 3 tỉnh bạn và 36 quy chế phối hợp giữa các sở, ngành, đoàn thể hai bên, tạo nền tảng để tuyến biên giới trở thành không gian phát triển năng động.

Chính sự gắn kết chặt chẽ này đã mở rộng không gian kinh tế và tạo động lực để giao thương giữa hai bên tăng trưởng rõ nét. Từ đầu năm 2025 đến nay, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu giữa Tây Ninh và Campuchia đạt khoảng 2,74 tỉ USD, trong đó xuất khẩu hơn 1,03 tỉ USD và nhập khẩu khoảng 1,71 tỉ USD; hàng hóa trao đổi của cư dân qua các CK đạt hơn 1.700 tỉ đồng.

Khẳng định vai trò chiến lược của tuyến biên giới Tây Ninh, Đại tá Phạm Văn Cờ - Phó Chỉ huy trưởng Bộ đội Biên phòng tỉnh, nhấn mạnh: “Nhận thức rõ vị trí, vai trò của công tác đối ngoại, Đảng ủy, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh đã và đang triển khai đồng bộ, quyết liệt các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác quan trọng này, tạo sức mạnh tổng hợp quản lý, bảo vệ vững chắc chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia, bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa. Theo Nghị định thư phân giới, cắm mốc năm 2019, Tây Ninh quản lý đoạn biên giới dài gần 369km, tiếp giáp 3 tỉnh của Vương quốc Campuchia, hình thành không gian biên giới vừa trọng yếu về quốc phòng - an ninh, vừa năng động về giao thương quốc tế. Trong xu thế hội nhập kinh tế quốc tế, công tác đối ngoại biên phòng không chỉ phục vụ nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền mà còn mở rộng hợp tác thương mại, du lịch, tạo môi trường an toàn cho nhà đầu tư và doanh nghiệp”.

Trong bức tranh phát triển kinh tế biên mậu của tỉnh, CK Quốc tế Mộc Bài giữ vai trò điểm nối chiến lược. Nằm trên trục đường Xuyên Á, Mộc Bài chỉ cách TP.Hồ Chí Minh 70km và thủ đô Phnom Penh (Campuchia) 170km, là nơi có lưu lượng phương tiện lớn nhất tỉnh, đồng thời là cửa ngõ giao thương quan trọng giữa Việt Nam và Campuchia.

Tại đây, Đồn Biên phòng CK Quốc tế Mộc Bài triển khai nhiều giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp như: cải tiến quy trình kiểm tra để rút ngắn thời gian xuất, nhập cảnh và xuất, nhập khẩu; phối hợp hải quan chia sẻ dữ liệu điện tử nhằm giảm trùng lặp thủ tục; tăng cường trao đổi thông tin và tuần tra chung với lực lượng bảo vệ biên giới Campuchia để kịp thời xử lý tình huống phát sinh.

“Lực lượng Bộ đội biên phòng luôn xác định nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền phải đi đôi với việc tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động giao thương. Giữ đất, giữ biên giới là trách nhiệm thiêng liêng nhưng mở đường thông thoáng cho thương mại phát triển đúng hướng cũng là nhiệm vụ mà mỗi cán bộ, chiến sĩ chúng tôi luôn nỗ lực thực hiện” - Thượng tá Vi Trung Kiên - Đồn trưởng Đồn Biên phòng CK Quốc tế Mộc Bài, cho biết.

Với vị trí chiến lược, hạ tầng CK đang hoàn thiện, dòng thương mại tăng trưởng liên tục và sự vào cuộc đồng bộ của các lực lượng chức năng, Tây Ninh đang hội tụ đủ điều kiện để trở thành trung tâm giao thương - logistics - kinh tế biên mậu của Vùng Đông Nam Bộ. Sự kết hợp hài hòa giữa phát triển kinh tế và bảo đảm an ninh biên giới chính là "chìa khóa" tạo nên hình ảnh một Tây Ninh năng động, an toàn và rộng mở, nơi tuyến biên giới không chỉ là “gác cửa” của quốc gia mà còn là con đường thương mại kết nối Việt Nam với tiểu vùng Mekong./.