Dự án Sông Đà 2: Nên công khai tiêu chí lựa chọn để cộng đồng giám sát

Liên quan đến việc Công ty Cổ phần Nước sạch Vinaconex (Viwasupco) chọn nhà thầu là Công ty Trách nhiệm hữu hạn Sản xuất ống gang dẻo Xinxing (Trung Quốc) cung cấp ống gang dẻo cho Dự án xây dựng đường ống nước sạch Sông Đà số 2, nhiều người dân tỏ ra băn khoăn về chất lượng của các sản phẩm từ phía nhà thầu Trung Quốc.

Lo lắng này hoàn toàn có cơ sở, bởi ấn tượng về đường ống nước sạch Sông Đà số 1 cũng có nguồn gốc từ nhà thầu Trung Quốc, nhưng trong quá trình vận hành thời gian qua đã bị vỡ đến 17 lần, ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống của người dân.

Trao đổi vấn đề này bên hành lang Quốc hội, một số đại biểu cho rằng, cần phải xem xét kỹ thủ tục đấu thầu của nhà thầu Trung Quốc trong việc cung cấp đường ống và các phụ kiện cho dự án này, kèm theo đó là phải công khai tiêu chí tại sao lại chọn nhà thầu này.

Đại biểu Lê Như Tiến. (Ảnh: Vietnam )

Trong nhiều lần đi tiếp xúc cử tri, không ít những băn khoăn của người dân đặt ra liên quan đến việc lựa chọn các nhà thầu Trung Quốc, với những câu hỏi truy vấn: Tại sao lại chọn nhà thầu Trung Quốc giá rẻ?

Đối với công trình đường ống nước sông Đà, đây là dự án đã liên tục gặp sự cố khi liên tiếp vỡ đường ống nước, ảnh hưởng đến hàng chục, hàng trăm nghìn người dân. Bởi vậy, việc thuê nhà thầu phải thận trọng, đánh giá đầy đủ năng lực để lựa chọn những nhà thầu xứng đáng.

Đây không chỉ là dự án quan trọng mà còn là dự án có ảnh hưởng lớn đến việc đảm bảo đời sống dân sinh cho người dân. Do đó, việc chọn nhà thầu có trách nhiệm và đảm bảo chất lượng để tránh những vấn đề phát sinh và hệ lụy sau này, tránh để mất lòng tin của người dân.

Vấn đề chúng ta quan tâm là chất lượng chứ không phải cứ chọn thầu thấp rồi trong quá trình làm chúng ta lại rơi vào thế đã cưỡi trên lưng hổ rồi không thể xuống được. Đề nghị người có trách nhiệm trong việc quyết định thầu phải hết sức cẩn trọng, vì dân, vì nước nhiều hơn chứ đừng vì giá bỏ thầu thấp hay gì đó đằng sau.

Đối với tất cả các công trình vì chọn giá bỏ thầu thấp, nếu sau này để xảy ra sự cố nghiêm trọng thì phải đi ngược lại tìm trách nhiệm của các cá nhân có liên quan. Bởi khi phê duyệt và thẩm định các dự án, đã có cả Hội đồng thẩm định các cấp. Vì vậy nếu để lọt, chọn giá bỏ thầu thấp và để cho nhà thầu kém chất lượng thì phải quy trách nhiệm của cá nhân và cả Hội đồng.

Chúng ta thấy rẻ trước mắt đấy nhưng liên tục phải bỏ vốn thêm ra 2, 3 lần như thế. Hoặc lẽ ra có thể sử dụng công trình cả trăm năm thì chỉ trong vòng vài năm đã hỏng, chúng ta lại tiếp tục đập đi làm lại thì tốn kém hơn rất nhiều. Cho nên cần có tầm nhìn xa hàng trăm năm và không nên chỉ tập trung vào một nhà thầu mà đã đấu thầu cần lựa chọn nhiều nhà thầu có năng lực.

Đại biểu Quốc hội Bùi Thị An. (Ảnh: T.H/Vietnam )

Trước hết, đã liên quan đến chuyện hợp đồng quốc tế thì họ có quyền tham gia đấu thầu và lao động trên đất nước Việt Nam. Cái này thuộc về thỏa thuận giữa hai nước nên mình không thể can thiệp. Tuy nhiên, đối với đường ống nước sông Đà, đây là việc rất quan trọng vì nó ảnh hưởng đến cuộc sống của dân, an sinh xã hội.

Nếu như mất nước thì Hà Nội sẽ có từ 15.000-20.000 người bị ảnh hưởng cho nên các công trình đều rất quan trọng. Công trình này đặc biệt quan trọng vì liên quan đến vấn đề an sinh xã hội, liên quan đến cuộc sống của dân.

Tôi đề nghị bên chọn thầu phải công bố công khai toàn bộ tiêu chí về mặt kỹ thuật của đường ống nước sông Đà, những tiêu chí đã nêu ra để các nhà thầu tham gia, về tiêu chuẩn kỹ thuật, tuổi thọ đường ống, vệ sinh an toàn thực phẩm. Đặc biệt là độ bền, độ sạch, tuổi của ống… vì mục tiêu là cung cấp nước sạch cho dân và tuổi thọ phải lớn, không có việc vỡ đường ống lên đến 15-17 lần.

Phải công bố rộng rãi trên phương tiện thông tin đại chúng, báo hình, báo viết để cộng đồng giám sát, nếu như mai kia có sự cố gì xảy ra thì các đồng chí chấm thầu và đồng chí chọn thầu chịu trách nhiệm trước dân, trước Quốc hội, trước thành phố Hà Nội.

Thậm chí, tôi đề nghị phải công bố cả giá thầu để mai kia không được đội giá lên. Cái này dân sẽ giám sát. Người chọn thầu và đồng chí chấm thầu hôm nay phải chịu trách nhiệm trước Ủy ban Nhân dân thành phố Hà Nội, trước người dân. Chuyện này là chắc chắn, không chỉ phải chịu trách nhiệm dân sự, hành chính mà phải chịu trách nhiệm hình sự vì đây là vấn đề liên quan đến cuộc sống của dân.

Đại biểu Quốc hội Nguyễn Ngọc Bảo. (Ảnh: PV/Vietnam )

Đại biểu Nguyễn Ngọc Bảo (đoàn Vĩnh Phúc): Không quan trọng nhà thầu nước nào

Khi chúng ta chọn nhà thầu thì phải đưa ra các tiêu chí của nhà thầu và hiệu của của nhà thầu, không nên phân biệt nhà thầu Trung Quốc hay nhà thầu nước ngoài. Quan điểm của tôi là thành phố Hà Nội có thể chọn nhà thầu Trung Quốc, chọn nhà thầu trong nước hay một nước nào khác nhưng quan trọng là hiệu quả của việc lựa chọn đó, việc quản lý như thế nào mới là quan trọng.

Trung Quốc là một đất nước phát triển, họ có những công trình rất lớn, những đề tài khoa học và công nghệ tiên tiến. Chúng ta nhìn nhận một vấn đề phải đánh giá tổng thể chung.

Việc các nhà thầu Trung Quốc thường áp dụng bài bỏ thầu thấp, khi trúng thầu thì điều chỉnh đơn giá, đây là một bài học rất đáng để quan tâm và rút kinh nghiệm. Tuy nhiên, khi chọn thầu đã đưa ra các tiêu chí thì tiêu chí về giá chỉ là một tiêu chí thôi.

Vấn đề quan trọng nhất tôi cho rằng không phải là nhà thầu nước nào, quan trọng nhất khi ký kết hợp đồng thì phải đưa ra được các tiêu chí về tiến độ, chất lượng, giá cả, nguồn nhân lực và đặc biệt không thể để kéo dài tiến độ làm tăng chi phí.

Chúng ta là người đưa ra tiêu chí thì không được để sơ hở, không được để dự án đấy phát sinh… đây là việc cần phải làm đối với các nhà thầu./.