Phát biểu của Tổng Bí thư Tô Lâm tại Hội nghị lần thứ 2 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV

Thưa các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Ban Bí thư, Ủy viên Trung ương Đảng,

Thưa các đồng chí đại biểu dự hội nghị.

Hôm nay, Hội nghị Ban chấp hành Trung ương lần thứ 2 - khóa XIV khai mạc trong bối cảnh toàn Đảng, toàn dân, toàn quân đang phấn khởi, vui mừng, tin tưởng trước sự thành công rất tốt đẹp của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và kết quả cuộc bầu cử Quốc hội khóa XVI và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031. Thay mặt Bộ Chính trị, Ban Bí thư, tôi nhiệt liệt chào mừng các đồng chí Ủy viên Trung ương, các đồng chí đại biểu về dự hội nghị, xin gửi tới các đồng chí lời chúc sức khỏe, hạnh phúc và thành công.

Thưa toàn thể các đồng chí,

Hội nghị lần này sẽ xem xét, thảo luận và quyết định nhiều nội dung đặc biệt quan trọng, có ý nghĩa nền tảng đối với nhiệm vụ triển khai thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, trực tiếp liên quan đến chất lượng lãnh đạo, cầm quyền và sức chiến đấu của Đảng; liên quan đến hiệu lực, hiệu quả hoạt động của cả hệ thống chính trị; liên quan đến sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước trong giai đoạn 2026–2031 và những năm tiếp theo. Những vấn đề được bàn và quyết nghị tại Hội nghị Trung ương 2 chính là những “hành lang pháp lý”, những “quy tắc vận hành”, những “nguyên tắc kỷ luật”, những “chuẩn mực hành động” để đưa Nghị quyết của Đảng vào cuộc sống, tạo nền tảng vững chắc hiện thực hóa hai mục tiêu chiến lược 100 năm của dân tộc.

Nội dung hội nghị cần giải quyết rất nhiều, rất rộng, rất khó, đều là những việc phải làm, cần làm ngay, không thể chậm trễ. Chúng ta sẽ thảo luận về Chương trình làm việc toàn khóa của Ban Chấp hành Trung ương khóa XIV; Quy chế làm việc của Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư; Quy định thi hành Điều lệ Đảng; Quy định về công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật đảng; Quy chế làm việc của Ủy ban Kiểm tra Trung ương; Quy định về công tác chính trị, tư tưởng trong Đảng; Tổng kết một số nghị quyết lớn của Trung ương về kiểm tra, giám sát, về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; xem xét công tác nhân sự lãnh đạo các cơ quan nhà nước nhiệm kỳ 2026–2031; cho ý kiến về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026–2031, kế hoạch tài chính quốc gia, kế hoạch đầu tư công trung hạn 2026–2031 và một số vấn đề hệ trọng khác. Đây là những công việc của Đảng nhưng cũng là công việc của đất nước, của dân tộc, của Nhân dân; là những quyết định liên quan đến chất lượng thể chế, chất lượng bộ máy, chất lượng cán bộ, chất lượng điều hành và chất lượng phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Hội nghị Trung ương 2 diễn ra trong bối cảnh tình hình thế giới, khu vực tiếp tục biến động rất nhanh, rất mạnh, rất khó dự báo. Cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn ngày càng gay gắt. Những xung đột về địa chính trị, địa kinh tế, công nghệ, năng lượng, chuỗi cung ứng, dữ liệu và thị trường đang làm thay đổi sâu sắc môi trường phát triển của các quốc gia. Trong nước, sau thành công của Đại hội XIV và cuộc “Tổng tuyển cử lần thứ 16” chúng ta đứng trước thời cơ lớn để bứt phá, nhưng cũng đối mặt với những yêu cầu rất cao về đổi mới mô hình tăng trưởng, tốc độ tăng trưởng, hoàn thiện thể chế, nâng cao chất lượng cán bộ, tổ chức lại không gian phát triển, vận hành hiệu quả mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, xây dựng bộ máy tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả và khơi thông mọi nguồn lực cho phát triển.

Đại hội XIV đã xác định rất rõ: phải phát triển nhanh hơn, bền vững hơn, phải nâng cao toàn diện đời sống Nhân dân, củng cố tự chủ chiến lược, phấn đấu đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao, đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao. Muốn vậy, Đảng phải mạnh hơn, tổ chức phải chặt chẽ hơn, kỷ luật phải nghiêm hơn, phương thức lãnh đạo phải đổi mới hơn, hành động phải quyết liệt hơn.

Tôi muốn nhấn mạnh 4 yêu cầu lớn đối với hội nghị lần này.

Thứ nhất: phải nhận thức thật sâu sắc rằng đây là hội nghị đặt nền móng vận hành cho cả nhiệm kỳ. Chương trình làm việc toàn khóa, quy chế làm việc, quy định thi hành Điều lệ Đảng, các quy định về kiểm tra, giám sát, kỷ luật, về công tác tư tưởng, về cơ chế phối hợp, về nhân sự chủ chốt của bộ máy nhà nước... là “kết cấu” của  tổ chức, là “mạch dẫn” của quyền lực, là “chuẩn mực” để giữ vững nguyên tắc, là “cơ chế” để kiểm soát quyền lực, là “công cụ” để phát huy dân chủ đi đôi với giữ nghiêm kỷ luật, kỷ cương.

Chúng ta phải chuẩn bị tốt để tạo nền nếp, nhịp độ, hiệu lực, tăng sức chiến đấu cho cả nhiệm kỳ. Vì vậy, từng nội dung phải được xem xét thật kỹ, đối chiếu thật sát với Điều lệ Đảng, với Hiến pháp, với yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, với yêu cầu xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh toàn diện và với thực tiễn sinh động của cuộc sống.

Thứ hai: phải quán triệt thật sâu sắc tinh thần đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng. Đảng ta là lực lượng lãnh đạo Nhà nước và xã hội; sự lãnh đạo của Đảng là tuyệt đối, trực tiếp, toàn diện. Chính vì vậy, phải không ngừng đổi mới phương thức lãnh đạo để sự lãnh đạo ngày càng đúng hơn, trúng hơn, khoa học hơn, hiệu quả hơn.

Đổi mới để Đảng lãnh đạo bằng tầm nhìn chiến lược tốt hơn, bằng thể chế đồng bộ hơn, bằng kiểm tra, giám sát chặt chẽ hơn, bằng nêu gương mạnh mẽ hơn, bằng lựa chọn cán bộ chuẩn xác hơn, bằng phân cấp, phân quyền rõ ràng hơn, bằng đôn đốc thực hiện sát hơn, bằng tổng kết thực tiễn kịp thời hơn, bằng phản ứng chính sách nhanh hơn trước những biến động lớn của thế giới và yêu cầu phát triển trong nước. Đổi mới phương thức lãnh đạo là để tăng cường năng lực cầm quyền, năng lực tổ chức thực hiện, sức chiến đấu và uy tín, vị thế của Đảng trong điều kiện mới.

Thứ ba: phải “định vị” thật đúng vị trí của công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật đảng và phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Đây không chỉ là công việc “giữ gìn nội bộ”, mà là vấn đề sống còn của Đảng, là điều kiện tiên quyết để giữ vững niềm tin của Nhân dân, giữ vững kỷ luật, sự thống nhất trong toàn Đảng, bảo đảm cho đường lối đúng được thực hiện nghiêm, cho quyền lực được kiểm soát chặt chẽ, cho cán bộ được rèn luyện và sàng lọc thường xuyên.

Tổng kết 20 năm thực hiện các nghị quyết về tăng cường công tác kiểm tra, giám sát và về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực phải làm với tinh thần rất quyết liệt, thẳng thắn, rất khoa học, rất thực tiễn, nhân văn; thấy rõ cái được để phát huy, thấy rõ cái chưa được để sửa, thấy rõ khoảng trống thể chế, khoảng trống giám sát, khoảng trống trách nhiệm để kịp thời bổ sung, hoàn thiện. Phải làm sao để kiểm tra, giám sát trở thành một phương thức lãnh đạo thường xuyên, chủ động, có sức răn đe, cảnh tỉnh, phòng ngừa và giáo dục; để công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí đi vào chiều sâu, chặt chẽ hơn về cơ chế, mạnh mẽ hơn về hành động, hiệu quả hơn về kết quả.

Thứ tư: phải gắn thật chặt công tác xây dựng Đảng với nhiệm vụ phát triển đất nước và nâng cao đời sống Nhân dân. Mọi quy chế, quy định, mọi chủ trương, mọi quyết định của Trung ương phải hướng tới một đích đến: làm cho Đảng mạnh hơn, để đất nước phát triển nhanh hơn, bền vững hơn; làm cho bộ máy hoàn thiện hơn để phục vụ Nhân dân tốt hơn; làm cho cán bộ trong sạch, vững vàng hơn để dân tin hơn; làm cho cơ chế vận hành rõ hơn để địa phương chủ động hơn; làm cho nguồn lực được khơi thông mạnh hơn để nền kinh tế tăng trưởng nhanh hơn; làm cho các mục tiêu đến năm 2030 và 2045 có cơ sở hiện thực hơn.

Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026–2031, kế hoạch tài chính quốc gia, kế hoạch đầu tư công trung hạn lần này phải được xem xét không chỉ bằng tư duy quản lý thông thường, mà bằng tư duy chiến lược để tạo ra tự chủ chiến lược, tạo ra động năng, động lực trước yêu cầu phát triển đất nước trong môi trường quốc tế biến động sâu sắc. Chúng ta phải có tầm nhìn dài hạn, hành động quyết liệt, phân bổ nguồn lực đúng trọng tâm, khơi thông mọi nguồn lực để tăng trưởng, tạo không gian phát triển mới rộng mở và nhất là tạo được động lực, năng lực, điều kiện cho chính quyền địa phương 2 cấp vận hành hiệu quả, sáng tạo, phục vụ người dân và doanh nghiệp ngày một tốt hơn, hoàn thiện hơn.

Điều đặc biệt quan trọng là chúng ta phải bàn và tìm ra phương cách để tăng trưởng GDP trên 10% trong cả nhiệm kỳ 2026-2031 và những năm tiếp theo. Nhiệm vụ phát triển đất nước là nhiệm vụ bao trùm, xuyên suốt. Xác định đúng mô hình phát triển và tạo tốc độ tăng trưởng kinh tế là vấn đề rất trọng tâm, cốt lõi. Vấn đề cấp bách hiện nay là chống khủng hoảng kinh tế và chống chiến tranh xung đột. Ngăn chặn được hai đe dọa đó là tiền đề để chúng ta thành công trong nhiệm vụ phát triển đất nước hôm nay và trong tương lai.

Thưa các đồng chí,

Tôi đề nghị từng đồng chí Ủy viên Trung ương phát huy cao nhất trí tuệ, bản lĩnh, trách nhiệm trước Đảng, trước Nhân dân, trước lịch sử; nghiên cứu thật kỹ tài liệu, phát biểu thật ngắn gọn, đi thẳng vào vấn đề, rõ chính kiến, rõ lập luận, rõ kiến nghị, rõ phương án lựa chọn để khi đã quyết thì thống nhất rất cao. Trung ương phải thật sự là trung tâm đoàn kết, là nơi hội tụ trí tuệ, đột phá về tư duy chiến lược, nghiêm về kỷ luật phát ngôn, về kỷ luật tổ chức, mạnh mẽ về tinh thần dám nghĩ, dám quyết, dám làm, dám chịu trách nhiệm trước Đảng và Nhân dân.

Tôi đề nghị trong suốt quá trình Hội nghị, các đồng chí phải giữ vững nguyên tắc, giữ nghiêm kỷ luật, kỷ cương, phát huy dân chủ đi đôi với đề cao trách nhiệm để các quyết định được thông qua phải thật sự là kết tinh của trí tuệ tập thể, của thực tiễn sinh động, của tầm nhìn chiến lược và của tinh thần đổi mới, mở đường cho phát triển, củng cố niềm tin, tăng cường sự lãnh đạo của Đảng và tạo thêm sức mạnh cho toàn hệ thống chính trị.

Đại hội XIV của Đảng đã chỉ ra đường hướng phát triển mới của đất nước. Hội nghị Trung ương 2 có trách nhiệm biến tinh thần, khát vọng, quyết tâm và phương hướng lớn của Đại hội XIV thành cơ chế vận hành, thành khuôn khổ tổ chức, thành nguyên tắc hành động, thành năng lực cầm quyền thực chất của Đảng trong toàn bộ nhiệm kỳ.

Với tinh thần đó, tôi tuyên bố khai mạc Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV.

Chúc hội nghị của chúng ta thành công tốt đẹp.

Xin trân trọng cảm ơn các đồng chí./.