Hồi chuông báo động về bạo lực và vi phạm pháp luật trong học sinh

Thực trạng đáng lo ngại

Tình trạng BLHĐ, vi phạm pháp luật trong lứa tuổi HS có chiều hướng gia tăng. Không chỉ là những xô xát nhỏ, nhiều vụ đánh nhau mang tính tập thể, quay clip đăng lên mạng xã hội xảy ra như những hồi chuông báo động về mức độ nghiêm trọng của BLHĐ. Các hành vi như điều khiển xe mô tô khi chưa đủ tuổi theo quy định, không có giấy phép lái xe, không đội mũ bảo hiểm, phóng nhanh, lạng lách,... cũng xảy ra phổ biến.

Một số ý kiến cho rằng, thực trạng trên xuất phát từ nhiều nguyên nhân như: áp lực học tập, tâm lý tuổi mới lớn, thiếu kỹ năng kiểm soát cảm xúc và giải quyết mâu thuẫn, ảnh hưởng tiêu cực từ mạng xã hội,... Em Minh Tâm - HS Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên khu vực 1 (phường Tân Ninh), chia sẻ: “Theo em, BLHĐ thường xuất phát từ những mâu thuẫn trong lớp học hay bạo lực ngôn từ do các bạn vui đùa với nhau quá mức. Một số trường hợp bị ảnh hưởng từ việc chơi game online có nhiều cảnh bạo lực dẫn đến hành vi lệch chuẩn”.

Luật sư Trần Thị Hạnh thuộc Đoàn Luật sư tỉnh Tây Ninh, cho biết, BLHĐ, đáng lưu ý là đánh hội đồng, gây thương tích hoặc quay clip phát tán trên mạng xã hội là những hành vi có tính nguy hiểm và không thể xem nhẹ. Tùy mức độ, các hành vi này có thể bị xem xét xử lý theo pháp luật, bao gồm xử phạt hành chính hoặc thậm chí truy cứu trách nhiệm hình sự nếu gây hậu quả nghiêm trọng.

“Việc chỉ dừng lại ở xử lý nội bộ, viết tường trình hay cam kết chưa đủ sức răn đe. Nếu hành vi bạo lực lặp lại nhiều lần hoặc có dấu hiệu tổ chức, kích động, cơ quan chức năng cần phối hợp nhà trường để can thiệp kịp thời. Việc xử lý nghiêm minh không chỉ để răn đe mà còn để bảo vệ chính các em - cả nạn nhân và người vi phạm khỏi những hậu quả pháp lý trong tương lai” - luật sư Trần Thị Hạnh chia sẻ.

Tình trạng HS vi phạm pháp luật về trật tự, an toàn giao thông còn xảy ra. Từ ngày 15/12/2024 - 04/12/2025, lực lượng Cảnh sát giao thông tuần tra, kiểm soát, phát hiện và lập biên bản 995 trường hợp HS vi phạm trật tự, an toàn giao thông. Để bảo đảm an toàn giao thông trong lứa tuổi HS, thực hiện chỉ đạo của Cục Cảnh sát giao thông, Bộ Công an và Giám đốc Công an tỉnh, Phòng Cảnh sát giao thông, Công an tỉnh tăng cường ra quân tuần tra, kiểm soát và xử lý vi phạm đối với lứa tuổi HS trên địa bàn tỉnh, xem đây là nội dung công tác trọng tâm, cấp bách phải triển khai thực hiện phù hợp tình hình thực tế tại địa phương.

Trung tá Cao Thanh Vũ - cán bộ Phòng Cảnh sát giao thông, Công an tỉnh, cho biết: “Từ đầu năm học đến nay, lãnh đạo Phòng chỉ đạo Đội Tuyên truyền, điều tra, giải quyết tai nạn và xử lý vi phạm giao thông có kế hoạch tuyên truyền đến từng điểm trường. Trong những buổi tuyên truyền, lực lượng chức năng phối hợp Công an cấp xã, Ban Giám hiệu nhà trường tổ chức kiểm tra cặp, phương tiện di chuyển đến trường của HS các khối lớp để chủ động phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn và xử lý kịp thời các trường hợp mang theo vũ khí, hung khí, chất cấm, vật dụng và thiết bị nguy hiểm... có thể gây mất an toàn trong môi trường học đường”.

Đưa pháp luật vào học đường

Việc nâng cao hiểu biết, ý thức chấp hành pháp luật cho HS là giải pháp quan trọng góp phần xây dựng môi trường học đường an toàn, lành mạnh. Các cấp, các ngành, trường học đã và đang phối hợp triển khai nhiều mô hình, cách làm hay trong tuyên truyền pháp luật, giúp HS nâng cao nhận thức, hình thành thói quen “thượng tôn pháp luật”.

Trên địa bàn xã Tân Châu hiện có 1 Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên, 1 trường THPT, 2 trường THCS và 2 trường tiểu học. Để đưa pháp luật vào trường học, Công an xã phối hợp nhà trường tổ chức nhiều buổi tuyên truyền; phát tờ rơi; phát thanh ghi âm đầu buổi học; tổ chức trò chơi tìm hiểu pháp luật, hướng dẫn kỹ năng điều khiển phương tiện an toàn.

“Hiệu quả của mỗi buổi tuyên truyền pháp luật không chỉ phụ thuộc vào nội dung mà còn vào cách truyền tải. Pha trò hài hước, lồng ghép câu chuyện thực tế hay dùng ngôn ngữ gần gũi sẽ giúp HS tiếp thu tốt hơn. Báo cáo viên cần hiểu tâm lý lứa tuổi, đối tượng được tuyên truyền để lựa chọn cách tiếp cận phù hợp” - Trung tá Bùi Vũ Thanh Tài - cán bộ Công an xã Tân Châu, chia sẻ.

Một trong những giải pháp sáng tạo góp phần đưa pháp luật vào học đường là tổ chức các tiết học pháp luật với nội dung thiết thực, hình thức sinh động. Đầu năm học 2025-2026, Công an xã Long Thuận phối hợp các trường trên địa bàn triển khai Tiết học pháp luật, tập trung các chuyên đề gần gũi với HS như an toàn giao thông, phòng, chống tội phạm, tệ nạn ma túy, BLHĐ, xâm hại trẻ em, phòng cháy, chữa cháy… Nội dung tuyên truyền ngắn gọn, kết hợp hình ảnh trực quan, video tình huống, câu hỏi tương tác và giải đáp thắc mắc tại chỗ, tạo không khí học tập sôi nổi, HS dễ tiếp thu.

Cô Nguyễn Thị Thu Diệu - Hiệu trưởng Trường THCS Nguyễn Văn Ẩn (xã Long Thuận), chia sẻ: “Qua các tiết học pháp luật, HS không chỉ tiếp cận kiến thức một cách trực quan, dễ hiểu mà còn được trang bị thêm nhiều kỹ năng sống, hình thành lối sống đúng đắn, tôn trọng kỷ cương, góp phần phòng ngừa vi phạm pháp luật và BLHĐ”.

Bên cạnh đổi mới hình thức tuyên truyền pháp luật, một số đơn vị còn triển khai các mô hình sáng tạo nhằm xây dựng môi trường học đường kỷ cương, văn minh. Thực hiện mô hình Túi kỷ luật học đường của Đoàn trường THPT Tân Hưng (xã Tân Phú), mỗi lớp bố trí túi đựng điện thoại có đánh số thứ tự, đầu buổi học, các em sẽ gửi điện thoại vào túi nhằm bảo đảm quá trình học được tập trung, hình thành thói quen tự giác, giữ gìn kỷ luật và tinh thần tập thể cho HS.

Xây dựng môi trường học đường an toàn, lành mạnh là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài, phải được triển khai đồng bộ. Để làm được điều đó, rất cần sự chung tay của gia đình, nhà trường và cộng đồng, định hướng cho HS lý tưởng sống tốt đẹp, kỹ năng cần thiết để có lối sống văn minh, hiện đại, nói không với vi phạm pháp luật, tệ nạn xã hội./.