Khám sức khỏe tổng quát: Những điều cần lưu ý

Để việc đi khám sức khỏe tổng quát thực sự mang lại giá trị mà không rơi vào tình trạng “quá tải” thông tin hay chi phí, việc chuẩn bị một tâm thế chủ động và hiểu đúng mục tiêu khám là rất quan trọng.

Nhiều người có thói quen chọn các gói khám được thiết kế sẵn vì sự tiện lợi. Chị P.T.M.H (57 tuổi, ở TP.HCM), bác sĩ nha khoa, chia sẻ kinh nghiệm cá nhân: “Những năm đầu mới đi khám, tôi thường chọn theo gói có sẵn với rất nhiều xét nghiệm. Sau này, tôi nhận ra mình cần chủ động lọc lại những danh mục thực sự cần thiết với độ tuổi và thể trạng của mình để tiết kiệm thời gian và chi phí”.

Đồng quan điểm, anh L.H.T (49 tuổi, ở Đồng Tháp), cho biết dù thường xuyên đi khám để kiểm soát bệnh gout và lối sống, anh vẫn mong muốn quy trình khám được tối ưu hơn: “Nếu được tư vấn kỹ để làm ít xét nghiệm không cần thiết hơn, tôi sẽ đỡ tốn chi phí và thời gian chờ đợi lâu”.

Mục tiêu khám sức khỏe tổng quát là sàng lọc

Bác sĩ chuyên khoa 2 Trần Hoàng Hải, Trưởng khoa Khám bệnh, Bệnh viện đa khoa Thủ Đức (TP.HCM), cho biết đối với người trưởng thành khỏe mạnh, việc khám sức khỏe định kỳ nên tập trung vào các xét nghiệm sàng lọc sau:

Khám lâm sàng tổng quát: Đo chiều cao, cân nặng, tính chỉ số BMI, đo huyết áp, kiểm tra mạch.

Tổng phân tích tế bào máu (công thức máu): Giúp phát hiện thiếu máu, nhiễm trùng hoặc các vấn đề về bệnh của máu.

Xét nghiệm glucose máu lúc đói: Sàng lọc bệnh tiểu đường - một bệnh phổ biến và thường không có triệu chứng ở giai đoạn đầu.

Xét nghiệm mỡ máu: Đo hàm lượng cholesterol toàn phần, LDL, HDL, triglyceride để đánh giá nguy cơ bệnh tim mạch.

Xét nghiệm chức năng gan và chức năng thận (Creatinin): Đánh giá các chức năng cơ quan chính của cơ thể.

Tổng phân tích nước tiểu: Cung cấp thông tin về các vấn đề ở thận, đường tiết niệu, và đôi khi là tiểu đường.

Tầm soát ung thư cổ tử cung: Đối với phụ nữ, theo định kỳ được bác sĩ khuyến cáo.

Tầm soát ung thư đại trực tràng: Đối với người trên 45 tuổi, thường bằng xét nghiệm tìm máu ẩn trong phân.

Ngoài ra, theo bác sĩ Chu Thị Dung, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM - cơ sở 3, người dân có thể thực hiện thêm siêu âm bụng tổng quát để đánh giá cơ quan trong ổ bụng và thực hiện điện tâm đồ (ECG) nhằm phát hiện các rối loạn nhịp tim, dấu hiệu thiếu máu cơ tim tiềm ẩn hoặc các bất thường dẫn truyền; đặc biệt có giá trị ở người 35-40 tuổi hoặc có yếu tố nguy cơ tim mạch.

“Để khám sức khỏe hiệu quả, người dân nên khám lâm sàng và trao đổi rõ mục tiêu khám với bác sĩ. Đồng thời, cần cung cấp đầy đủ thông tin sức khỏe và ưu tiên cơ sở y tế uy tín, nơi bác sĩ trực tiếp tư vấn và giải thích kết quả. Khám sức khỏe định kỳ không phải là làm càng nhiều xét nghiệm càng tốt, mà cần đúng chỉ định, đúng đối tượng và đúng mục tiêu”, bác sĩ Chu Thị Dung khuyên.

Những ai cần đặc biệt chú ý khi đi khám sức khỏe?

Bác sĩ Hoàng Hải cho hay, những nhóm người sau cần được khám và xét nghiệm chuyên sâu theo chỉ định của bác sĩ vào những lần khám tổng quát đầu năm:

Người có bệnh nền: Bệnh nhân tiểu đường, cao huyết áp, bệnh gan-thận mạn tính, tim mạch.

Người lớn tuổi: Có nguy cơ loãng xương (cần đo mật độ xương), các bệnh lý thoái hóa và ung thư cao hơn, cần tầm soát kỹ lưỡng hơn.

Người có triệu chứng bất thường: Những người bị sụt cân không rõ nguyên nhân, đau dai dẳng, thay đổi thói quen tiểu tiện hoặc đại tiện, chảy máu bất thường… cần được thăm khám chuyên khoa ngay lập tức, không chờ đến kỳ khám đầu năm.

Người có tiền sử gia đình mắc bệnh hiểm nghèo: Tiền sử gia đình mắc ung thư, bệnh tim mạch sớm hoặc tiểu đường sẽ làm tăng nguy cơ mắc bệnh, cần các biện pháp sàng lọc chủ động hơn.

Người có lối sống không lành mạnh: Hút thuốc, uống nhiều rượu bia, béo phì, ít vận động, làm việc căng thẳng kéo dài cũng là những yếu tố cần chú ý đặc biệt.