'Mở lối' phát triển Khu kinh tế cửa khẩu Mộc Bài

- PV: Cửa khẩu Quốc tế Mộc Bài - cửa ngõ giao thương lớn nhất phía Nam đang đứng trước cơ hội bứt phá, đồng thời cũng đối diện không ít thách thức. Vậy trong giai đoạn tới, định hướng phát triển KKTCK Mộc Bài sẽ như thế nào, thưa đồng chí?

Đồng chí Trương Thanh Liêm: Thực hiện các chủ trương lớn của Trung ương về đột phá thể chế và tổ chức lại không gian phát triển theo định hướng quy hoạch quốc gia, đặc biệt là Nghị quyết số 306/NQ-CP, ngày 05/10/2025 của Chính phủ về điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, tỉnh xác định KKTCK Mộc Bài là một trong những không gian phát triển có vai trò chiến lược, cần được ưu tiên đầu tư và áp dụng các cơ chế, chính sách đặc thù.

Theo Nghị quyết số 306, KKTCK Mộc Bài được đặt trong tổng thể chiến lược phát triển kinh tế biên giới quốc gia, gắn với các hành lang kinh tế, trục động lực và mạng lưới hạ tầng giao thông quốc gia, xuyên biên giới, giữ vai trò cửa ngõ kết nối trực tiếp TP.Hồ Chí Minh với Campuchia và khu vực ASEAN. Đây là cơ sở chính trị - pháp lý quan trọng để tỉnh tái cấu trúc mô hình phát triển KKTCK Mộc Bài theo hướng hiện đại, giá trị cao và hội nhập sâu.

KKTCK Mộc Bài có vị trí đặc biệt quan trọng trên trục đường Xuyên Á, là cửa khẩu đường bộ lớn nhất phía Nam, cách TP.Hồ Chí Minh khoảng 70km, với lưu lượng phương tiện và hành khách rất lớn. Kim ngạch xuất, nhập khẩu năm 2025 đạt hơn 850 triệu USD. Tuy nhiên, thực tiễn cũng đặt ra không ít thách thức về hạ tầng giao thông kết nối, bến bãi, năng lực thông quan và tổ chức không gian phát triển, đòi hỏi phải có các giải pháp đồng bộ, mang tính đột phá cả về hạ tầng và thể chế.

Trên cơ sở Quy hoạch chung xây dựng KKTCK Mộc Bài đến năm 2045 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, xác định 5 lĩnh vực ưu tiên phát triển: Logistics và dịch vụ cảng; thương mại - dịch vụ biên mậu gắn với du lịch biên giới; công nghiệp công nghệ cao và công nghiệp hỗ trợ thân thiện môi trường; phát triển đô thị thông minh gắn với hạ tầng số; nông nghiệp công nghệ cao gắn với chuỗi giá trị xuất khẩu.

- PV: Đồng chí có thể cho biết Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh đang tập trung những nhiệm vụ gì để triển khai thực hiện trên cơ sở quy hoạch được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt?

Đồng chí Trương Thanh Liêm: Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh đang tập trung tham mưu triển khai các nhiệm vụ trọng tâm, gồm: Hoàn thiện hạ tầng giao thông kết nối liên vùng và xuyên biên giới; phát triển khu phi thuế quan và trung tâm logistics hiện đại; đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý; cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế “một cửa, tại chỗ”, lấy doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ.

Song song với công tác triển khai quy hoạch, UBND tỉnh đang tập trung hoàn thiện Đề án thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù áp dụng cho KKTCK Mộc Bài, trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định. Đề án tập trung vào các nhóm nội dung trọng tâm: Chỉ định nhà đầu tư chiến lược gắn với trách nhiệm phát triển hạ tầng và các dự án động lực; cơ chế thu hút khách du lịch và nguồn nhân lực chất lượng cao; cơ chế điều tiết nguồn thu ngân sách từ hoạt động xuất, nhập khẩu; chính sách đặc thù về hải quan nhằm tạo thuận lợi thương mại; cơ chế ưu đãi đối với hoạt động kinh doanh hàng miễn thuế, phù hợp với thông lệ quốc tế.

Khi các cơ chế, chính sách này được phê duyệt và triển khai, KKTCK Mộc Bài sẽ có điều kiện bứt phá mạnh mẽ, từng bước tháo gỡ các “điểm nghẽn” lâu nay trong phát triển kinh tế cửa khẩu, giảm chi phí logistics, rút ngắn thời gian thông quan, nâng cao năng lực cạnh tranh và vai trò của KKTCK Mộc Bài trong chuỗi cung ứng khu vực, hành lang kinh tế Việt Nam - Campuchia - ASEAN. Đồng thời, cơ chế điều tiết nguồn thu sẽ tạo thêm nguồn lực bền vững cho địa phương, thúc đẩy phát triển đô thị cửa khẩu, dịch vụ và du lịch, góp phần nâng cao đời sống người dân khu vực biên giới.

- PV: Bước sang giai đoạn phát triển mới, Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh sẽ có những định hướng gì để góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh và Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng?

Đồng chí Trương Thanh Liêm: Năm 2025, Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh bám sát sự lãnh đạo của Tỉnh ủy, sự chỉ đạo, điều hành của UBND tỉnh, triển khai quyết liệt các nhiệm vụ được giao và đạt nhiều kết quả quan trọng. Hiện toàn tỉnh có 3 khu kinh tế với tổng diện tích hơn 68.000ha; 48 khu công nghiệp với diện tích hơn 14.826ha, trong đó có 34 khu công nghiệp đủ điều kiện tiếp nhận đầu tư, tỷ lệ lấp đầy trên 68%, thu hút hơn 2.600 dự án, tạo việc làm cho gần 400.000 lao động và đóng góp trên 30% tổng thu ngân sách nhà nước của tỉnh,… Những điều này tiếp tục khẳng định vai trò động lực của hệ thống khu công nghiệp, khu kinh tế đối với tăng trưởng của địa phương.

Bước sang giai đoạn phát triển mới, Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh quán triệt sâu sắc các quan điểm: Đó là chuyển mạnh từ “tư duy bị động” sang “tư duy chủ động” trong quản lý và hỗ trợ doanh nghiệp; không chờ doanh nghiệp phản ánh khó khăn mà chủ động nắm tình hình, kịp thời tháo gỡ vướng mắc ngay từ cơ sở. Quán triệt tinh thần “Công nghiệp đi trước, mở đường cho thương mại - dịch vụ và đô thị phát triển”, xác định phát triển khu công nghiệp, khu kinh tế là động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của tỉnh. Chúng tôi nhận thức rõ rằng “một ngày chậm đưa nhà máy vào hoạt động là hàng trăm, hàng ngàn người còn thất nghiệp”, từ đó nâng cao trách nhiệm, tính khẩn trương trong giải quyết thủ tục đầu tư, xây dựng, đất đai và các vấn đề liên quan đến doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, chúng tôi xác định việc phát triển KKTCK Mộc Bài không chỉ là nhiệm vụ riêng của tỉnh mà còn là một phần quan trọng trong chiến lược quy hoạch quốc gia theo Nghị quyết số 306 góp phần hoàn thiện mô hình phát triển KKTCK, khu thương mại tự do của Việt Nam trong giai đoạn mới, bảo đảm hài hòa giữa phát triển kinh tế với quốc phòng, an ninh và đối ngoại biên giới.

Với tinh thần chủ động, quyết liệt, đồng hành cùng doanh nghiệp, Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh cam kết nỗ lực cao nhất, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh và Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng./.