Phòng trị bệnh táo bón ở trẻ

Ngày càng nhiều trẻ bị bệnh táo bón và trở thành tình trạng phổ biến. Thức ăn dành cho trẻ ngày càng phong phú và bổ dưỡng thì tình trạng táo bón ở trẻ ngày càng tăng. Cải thiện tình trạng táo bón ở trẻ đồng nghĩa với việc giúp cho hệ tiêu hóa của trẻ khỏe mạnh hơn, tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển thể lực và trí não của trẻ hoàn hảo hơn.

Táo bón là sự giảm tần suất bài xuất phân bình thường, kèm theo khó và đau khi bài xuất do phân rắn hoặc quá to. Trẻ được xem là bị táo bón khi tần suất đi ngoài ở trẻ ít hơn bình thường: Trẻ sơ sinh dưới 2 lần/ngày; Trẻ bú mẹ hoặc bú bình dưới 3 lần/tuần; Trẻ lớn dưới 2 lần/tuần. Nguyên nhân làm trẻ bị táo bón được ghi nhận như trẻ không được bú mẹ. Sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng phù hợp nhất đối với hệ tiêu hóa của trẻ nhỏ vì có hóc môn motilin làm tăng nhu động ruột của trẻ, giúp phân di chuyển dễ dàng hơn. Trong khi đó, sữa công thức khó tiêu hóa và có thể làm ruột hấp thụ nước nhiều hơn. Khi nước được hấp thụ hết qua các kênh của ruột thì phân bị khô và khó di chuyển ra ngoài.

Thứ hai là, thức ăn của trẻ không đủ chất xơ. Nguồn chất xơ sẽ giúp giữ nước trong ruột già và giúp thức ăn tiêu hóa thuận lợi hơn. Thứ ba là, trẻ uống ít nước hoặc cha mẹ không khuyến khích trẻ uống đủ lượng nước cần thiết cũng là nguyên nhân phổ biến khiến trẻ nhỏ bị táo bón. Thứ tư là, trẻ không có thói quen đi ngoài đúng giờ. Trẻ ham chơi nên nín nhịn việc đi đại tiện hoặc khi tới lớp, trẻ sợ cô giáo la mắng không dám xin đi đại tiện, kìm nén về nhà mới đi. Lâu dần, trẻ không có cảm giác buồn đi đại tiện, không có phản xạ đi đại tiện dẫn tới tình trạng táo bón. Kế tiếp là lạm dụng thuốc. Những trẻ hay bị đau ốm, trẻ còi xương, suy dinh dưỡng, thiếu máu, viêm đường hô hấp cấp tính… cần phải chữa trị trong một thời gian dài, sử dụng nhiều loại thuốc khác nhau, uống nhiều kháng sinh cũng dẫn tới tình trạng rối loạn tiêu hóa và táo bón.

Khi bị táo bón, trẻ dễ bỏ bữa, biếng ăn, lâu ngày cơ thể không hấp thụ các chất dinh dưỡng, các loại vitamin và khoáng chất cần thiết cho cơ thể. Táo bón có thể gây nứt hậu môn, rối loạn tâm – thần kinh, khiến trẻ dễ bị trĩ, sa trực tràng… Nguyên tắc điều trị và những biện pháp thiết thực phòng ngừa táo bón cho trẻ là khuyến khích nuôi con bằng sữa mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu đời, sẽ giúp trẻ tiêu hóa tốt và phòng chống hiệu quả chứng táo bón.Trẻ bị táo bón nghiêm trọng và thường xuyên (trên 3 ngày không đi tiêu và tiêu rất khó khiến trẻ quấy khóc nhiều), phụ huynh nên đưa trẻ đi khám bác sĩ để bác sĩ cho trẻ dùng thuốc và phải có sự theo dõi chặt chẽ giúp việc điều trị đạt hiệu quả cao nhất.

Thạc sĩ – Bác sĩ Đinh Thạc
(Bệnh viện Nhi đồng 1 TPHCM)