Thu gom rác thải, bảo đảm môi trường sau tết

Âm thầm giữ nhịp sống đô thị

Sau Tết Nguyên đán, lượng rác sinh hoạt trên địa bàn tỉnh tăng mạnh do nhu cầu sinh hoạt, mua sắm, ăn uống, vui chơi của người dân kéo dài trong nhiều ngày. Không chỉ rác sinh hoạt thông thường, rác phát sinh từ hoạt động kinh doanh dịch vụ, quán xá, chợ, khu vui chơi, giải trí cũng tăng nhanh, tạo áp lực lớn cho công tác thu gom và xử lý rác thải đô thị. Đặc biệt, giai đoạn sau tết còn phát sinh thêm lượng lớn rác từ hoa, cây cảnh, trái cây chưng, thực phẩm hư hỏng và các vật dụng trang trí không còn sử dụng. Đây là nhóm rác có khối lượng lớn, cồng kềnh, nặng, gây khó khăn cho việc thu gom, tập kết vận chuyển.

Trong bối cảnh đó, lực lượng công nhân vệ sinh môi trường trở thành những người âm thầm “giữ nhịp sống đô thị”. Nhân viên Công ty Cổ phần Đô thị Tây Ninh Trương Vũ Lân chia sẻ: “Những ngày tết và sau tết, lượng rác tăng gấp nhiều lần ngày thường, anh em phải tăng ca liên tục, làm đến khi hết rác mới nghỉ. Có năm đón giao thừa ngoài đường nhưng quen rồi vì công việc của mình là giữ cho đường phố sạch, cho người dân sinh hoạt an toàn”. Làm việc xuyên ngày, xuyên đêm, thậm chí xuyên tết, họ bảo đảm rác được thu gom kịp thời, không tồn đọng kéo dài trong khu dân cư, khu phố, tuyến đường trung tâm.

Từ những tuyến đường lớn đến các con hẻm nhỏ, công việc thu gom rác không chỉ là lao động thể lực mà còn là cuộc chạy đua với thời gian để giữ cho môi trường đô thị không bị quá tải. Công tác tập kết, vận chuyển và xử lý rác được tổ chức theo quy trình liên hoàn, hạn chế đến mức thấp nhất tình trạng rác tồn lưu, phát tán mùi hôi, gây ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng đến mỹ quan đô thị.

Sau những ca làm kéo dài, những đêm trực xuyên tết, phía sau màu áo công nhân vệ sinh là những người lao động âm thầm gánh trên vai trách nhiệm giữ gìn môi trường đô thị. Công việc của họ không chỉ là thu gom rác mà là giữ cho nhịp sống đô thị không bị đứt gãy, không gian sống của người dân không bị ô nhiễm.

Tại các khu dân cư, hệ thống thu gom rác được tổ chức theo mô hình liên hoàn: xe nhỏ thu gom trong các tuyến đường, hẻm dân cư sau đó tập kết để xe lớn vận chuyển về điểm xử lý. Bà Trần Thị Rãi (ngụ khu phố Bình Cư 1, phường Long An) cho biết: “Xe nhỏ gom trong hẻm, xe lớn chở đi hết nên đường phố sạch sẽ”.

Song song đó, tại các khu chợ, công tác thu gom và xử lý rác thải được triển khai theo cơ chế phối hợp giữa ban quản lý chợ, lực lượng thu gom rác và tiểu thương. Hoạt động buôn bán sau tết dần được khôi phục, lượng rác phát sinh trở lại nhưng nhờ sự phối hợp chặt chẽ, tình trạng rác tồn lưu, ứ đọng được kiểm soát, hạn chế phát sinh điểm nóng ô nhiễm môi trường.

Tuyến vận chuyển rác được ví như “mạch máu” của hệ thống vệ sinh môi trường đô thị. Nếu tuyến đầu là thu gom tại nguồn thì tuyến sau là vận chuyển và xử lý tập trung. Sự phối hợp nhịp nhàng giữa các khâu giúp toàn bộ hệ thống vận hành thông suốt, không đứt đoạn, không quá tải cục bộ.

Từ thu gom kỹ thuật đến văn hóa đô thị

Trong đời sống đô thị, người dân không chỉ là đối tượng thụ hưởng môi trường sống sạch đẹp mà còn là chủ thể trực tiếp tạo ra môi trường đó. Từ cách sinh hoạt, tiêu dùng, đến thói quen bỏ rác, tập kết rác, mỗi hành vi nhỏ đều tác động trực tiếp đến chất lượng môi trường chung của cộng đồng. Hoạt động thu gom rác được tổ chức theo mạng lưới tuyến - giờ - phương tiện, giúp hệ thống vận hành linh hoạt, giảm áp lực dồn ứ rác cục bộ và hạn chế đến mức thấp nhất tình trạng quá tải tại các điểm tập kết.

Song song với giải pháp kỹ thuật, vai trò của ý thức cộng đồng được xác định là yếu tố then chốt. Bà Vũ Thị Uyên (ngụ khu phố 20, phường Tân Ninh) chia sẻ: “Gia đình nào cũng nên bỏ rác đúng nơi quy định, đúng giờ thu gom, nhất là sau tết lượng rác rất nhiều. Làm đúng thì đường phố mới sạch, đô thị mới khang trang”. Việc bỏ rác đúng nơi quy định, đúng thời gian thu gom không chỉ giúp công tác thu gom thuận lợi hơn mà còn góp phần giữ gìn vệ sinh môi trường, bảo đảm mỹ quan đô thị.

Những thói quen sinh hoạt hằng ngày như buộc kín túi rác, phân loại sơ bộ, mang rác ra đúng điểm tập kết, đúng khung giờ,… đang dần hình thành nếp sinh hoạt văn minh trong cộng đồng dân cư. Từ những hành vi nhỏ, nếp sống đô thị văn minh được hình thành một cách bền bỉ và tự nhiên.

Ở góc độ quản lý, chính quyền địa phương đóng vai trò điều phối tổng thể hệ thống vệ sinh môi trường đô thị, từ tổ chức thu gom, vận chuyển, xử lý đến tuyên truyền, kiểm tra, giám sát. Trưởng phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Tân Ninh Tô Nguyễn Nhị Linh cho biết: Sau tết, lượng rác trên địa bàn tăng mạnh, địa phương đã chỉ đạo tăng chuyến thu gom, bổ sung phương tiện, xử lý rác cồng kềnh, đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền, lắp đặt camera giám sát và xử lý các trường hợp đổ rác không đúng quy định nhằm bảo đảm mỹ quan đô thị và môi trường sống cho người dân. Việc tăng cường phương tiện, nhân lực, tổ chức thu gom theo ca, theo tuyến; kết hợp với tuyên truyền, xử lý vi phạm hành chính, lắp đặt camera giám sát,… tạo nên một hệ thống quản lý môi trường mang tính đồng bộ, liên thông.

Từ những con hẻm nhỏ đến những khu chợ lớn, từ lực lượng công nhân vệ sinh môi trường đến người dân, tiểu thương, cán bộ quản lý, tất cả đang cùng tham gia vào một chuỗi liên kết giữ gìn môi trường đô thị.

Một đô thị sạch không thể hình thành chỉ bằng xe rác, máy móc hay quy trình kỹ thuật. Đô thị sạch phải được kiến tạo từ con người từ nhận thức, thói quen, hành vi và trách nhiệm cộng đồng. Khi mỗi người dân xem việc bỏ rác đúng nơi quy định là chuẩn mực sống thì môi trường đô thị mới thực sự bền vững.

Câu chuyện thu gom rác sau tết vì thế không chỉ là bài toán kỹ thuật, không chỉ là trách nhiệm của lực lượng chức năng mà là câu chuyện của văn hóa đô thị, của ý thức cộng đồng, của trách nhiệm công dân.

Mỗi túi rác được buộc gọn gàng, mỗi điểm tập kết được giữ sạch, mỗi hành động bỏ rác đúng nơi, đúng giờ,… đều là việc làm nhỏ nhưng góp phần tạo nên diện mạo lớn - một đô thị Tây Ninh xanh - sạch - văn minh - đáng sống./.