Thương hoài nếp tết xưa

Những ngày giáp tết, nhiều gia đình ở Tây Ninh lại cùng nhau đến viếng nghĩa trang và chăm sóc phần mộ người thân yên nghỉ ở đây. Từ quan niệm “cao nấm, ấm mồ”, người Việt xem việc sửa sang mộ phần là bổn phận hiếu đạo, gửi gắm lòng kính trọng và tri ân đối với ông bà, tổ tiên.

Giữa mênh mang đất trời, tiếng lau chùi bia mộ, tiếng chổi quét cỏ vang lên chậm rãi như nhắc nhớ mỗi người về đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” vốn bén rễ sâu dày trong đời sống văn hóa dân tộc.

Đang cặm cụi lau chùi mộ phần người thân, ông Lê Văn Bình (ngụ phường Long An) chia sẻ: “Với gia đình tôi, tảo mộ là dịp nhắc con cháu nhớ về nguồn cội, những giá trị mà cha ông dày công bồi đắp qua bao thế hệ”.

Bên làn khói nhang, những câu chuyện gia đình được kể lại, gợi nhớ ký ức về ông bà, về những năm tháng gian khó. Từ đó, thế hệ trẻ thêm hiểu và trân trọng hiện tại. Em Lê Nguyễn Thiên Tài bộc bạch, những câu chuyện của cha ông giúp em sống có trách nhiệm hơn với những giá trị mình đang được thụ hưởng.

Nếu tảo mộ là sự khép lại trọn vẹn của năm cũ thì tục xông đất là khởi đầu nhiều kỳ vọng cho năm mới. Xuất phát từ niềm tin người đầu tiên bước vào nhà ngày mùng 1 tết sẽ mang lại may mắn, tài lộc cho gia chủ suốt năm, phong tục này đến nay vẫn được người dân duy trì, nhất là những hộ buôn bán.

Bà Lưu Thị Như Lan (ngụ phường Bình Minh) - chủ một cửa hàng tạp hóa, cho biết, hằng năm, bà đều chọn tuổi và nhờ người phù hợp đến xông đất từ sớm. “Ngoài tuổi, tính cách cũng rất quan trọng. Tôi chọn người vui vẻ, sống hòa đồng với mong muốn năm mới thuận buồm xuôi gió” - bà Lan chia sẻ.

Trong bối cảnh hiện đại, tục xông đất dần được giản lược về hình thức. Nhiều gia đình không còn đặt nặng chuyện hợp tuổi mà chọn chính những thành viên trong nhà hoặc những người sống hiền hòa, đạo đức tốt để xông đất. Theo anh Phan Bảo Ngọc (ngụ phường Tân An), mọi người đến nhà mang theo những lời chúc tốt đẹp, đó chính là may mắn lớn trong năm mới.

Cùng với tảo mộ, xông đất, du xuân, lễ chùa đầu năm tại núi Bà Đen cũng trở thành nét sinh hoạt văn hóa quen thuộc của người dân Tây Ninh. Từ sáng mùng 1 tết, dòng người hành hương hướng về ngọn núi linh thiêng, gửi gắm ước nguyện đầu năm qua nén nhang thơm, bó hoa tươi và tấm lòng thành kính.

Chị Nguyễn Thị Thanh Thảo (ngụ xã Bến Cầu) cho biết, gia đình chị duy trì lễ chùa sáng mùng 1 tết như một thói quen, vừa nhắc nhở các thế hệ sống hướng thiện, vừa gìn giữ những giá trị tốt đẹp.

Giữa guồng quay hối hả của nhịp sống hiện đại, những nếp tết xưa vẫn được người dân Tây Ninh gìn giữ lặng lẽ mà bền bỉ. Sự tham gia chủ động của thế hệ trẻ trong các phong tục ngày xuân không chỉ thể hiện sự tiếp nối giữa các thế hệ mà còn cho thấy ý thức trách nhiệm đối với gia đình và cộng đồng. “Giữ lửa” nếp tết xưa vì thế trở thành cách để người dân vững bước trong nhịp xuân mới - phát triển nhưng không tách rời nguồn cội./.