Xâm nhập mặn gia tăng ở miền Tây đầu tháng 2 và Tết Nguyên đán

Ngày 01/02, Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) dự báo trong tháng 2, ở Đồng bằng sông Cửu Long xảy ra hai đợt xâm nhập mặn vào các kỳ triều cường từ nay đến 6-2 và từ 13-2 đến 19-2 (dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026).

Dự báo ở vùng các cửa sông Cửu Long, ranh mặn 4g/l có khả năng xâm nhập 42-55km, so với tháng 2-2025 thấp hơn 6-8km, so với năm 2020 thấp hơn 10-23km, so với năm 2016 thấp hơn 8-10km.

Xâm nhập mặn ảnh hưởng đến khả năng lấy nước của các công trình thủy lợi cách biển 45- 55km trong các ngày triều cường.

Đối với sông Vàm Cỏ, ranh mặn 4g/l lớn nhất tháng 2-2026, trên sông Vàm Cỏ Đông và Vàm Cỏ Tây ở mức 53-58km, so với tháng 2-2025 thấp hơn 3-5km, so với năm 2020 thấp hơn 40-48km, so với năm 2016 thấp hơn 35-42km, xâm nhập mặn ảnh hưởng đến khả năng lấy nước của các công trình thủy lợi cách biển 50-55km trong các ngày triều cường.

Trên sông Cái Lớn, hiện cống Cái Lớn - Cái Bé đã kiểm soát được xâm nhập mặn.

Ông Nguyễn Hồng Khanh, Phó cục trưởng Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi, cho biết xâm nhập mặn tại các cửa sông vùng Đồng bằng sông Cửu Long từ đầu mùa khô đến nay đã tăng trong kỳ triều cường từ ngày 14 đến 17-1. So với mùa khô năm 2024-2025 muộn hơn khoảng 20 ngày.

Diễn biến đợt xâm nhập mặn lớn nhất từ đầu mùa khô đến ngày 22-1 cho thấy xâm nhập mặn ở các cửa sông Cửu Long và sông Vàm Cỏ cao hơn trung bình nhiều năm 1-3km, nhưng thấp hơn so với các năm 2016, 2020 khoảng 20-40km tùy cửa sông và thấp hơn năm 2025 khoảng 2-12km.

Với mức độ xâm nhập mặn đã xuất hiện, nguồn nước cung cấp cho các hệ thống thủy lợi trong vùng vẫn đang được đảm bảo, nên chưa xảy ra hiện tượng thiếu nước ngọt phục vụ sản xuất và dân sinh.

Về xâm nhập mặn đến hết mùa khô 2026, ông Khanh cho biết trong tháng 3, ở Đồng bằng sông Cửu Long khả năng xảy ra hai đợt xâm nhập mặn (từ 2-3 đến 6-3 và 18-3 đến 22-3).

Tại khu vực cửa sông Cửu Long, thời gian xâm nhập mặn cao nhất sẽ xuất hiện vào kỳ triều cường giữa đến cuối tháng 3-2026.

Riêng khu vực hai sông Vàm Cỏ, sông Cái Lớn mặn có khả năng tăng cao đến tháng 4-2026 nếu khu vực không xuất hiện mưa.

Dự báo xâm nhập mặn lớn nhất mùa khô năm 2025-2026 trên sông Vàm Cỏ Đông, Vàm Cỏ Tây, ranh mặn 4g/l có khả năng vào sâu cách cửa sông 60-65km (lân cận Bến Lức, Tây An, tỉnh Tây Ninh), so với năm 2025 thấp hơn 2-3km, so với năm 2020 thấp hơn 31-78km, so với năm 2016 thấp hơn 51-58km.

Nhìn chung, với mức xâm nhập mặn như dự báo, hạ tầng công trình thủy hiện tại thì có khả năng chủ động kiểm soát xâm nhập mặn, nên ít có nguy cơ xảy ra thiếu nước trên diện rộng.

Tuy nhiên, nguồn nước về Đồng bằng sông Cửu Long trong mùa khô phụ thuộc rất lớn vào dòng chảy từ thượng nguồn sông Mekong.

Do đó cần đề phòng biến động bất thường do tác động của vận hành hồ chứa thủy điện. Nguy cơ thiếu nước cục bộ có thể xảy ra tại một số vùng cuối nguồn thuộc các tỉnh như Tây Ninh, Đồng Tháp, Vĩnh Long, Cà Mau.

Ông Khanh cũng khuyến cáo các địa phương và người dân cần chủ động tăng cường vận hành hệ thống công trình thủy lợi tích trữ nước vào hệ thống kênh rạch, ao trữ trước khi độ mặn tăng cao, nhất là các vùng trồng cây ăn trái.

Tại các vùng cây ăn trái, trước khi lấy nước tưới, bà con cần kiểm tra chặt chẽ độ mặn. Khi ngoài sông xuất hiện nước ngọt cần tăng cường các giải pháp để lấy nước tối đa vào các ao, hồ phân tán, mương liếp và túi trữ nước.