7 xu hướng sẽ định hình Trung Quốc thập niên 2020

Thế giới có thể mong đợi gì từ Trung Quốc trong thập kỷ mới này? Căng thẳng Mỹ-Trung, tăng trưởng kinh tế chậm hơn, hội nhập theo chiều dọc và hướng sang tiêu dùng nội địa, những xu hướng này đều có khả năng ảnh hưởng đến phần còn lại của thế giới.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình nâng ly trong tiệc đón tiếp các nhà lãnh đạo tham dự Diễn đàn “Vành đai, Con đường” ở Bắc Kinh ngày 26/4/2019. Ảnh: AP

Đối mặt với nhiều cơn gió ngược, quỹ đạo phát triển của Trung Quốc khó có thể suôn sẻ. Theo tờ Bưu điện Hoa Nam Buổi sáng, mặc dù sẽ có những thay đổi lớn, nhưng những xu thế sau đây nhiều khả năng sẽ định hình Trung Quốc trong thập kỷ mới.

Trước hết, là một vụ va chạm “kiến ​​tạo” trên tất cả các mặt trận với Mỹ. Những mối lo ngại về Trung Quốc ở Mỹ đang đạt đến đỉnh cao. Tâm lý này được thúc đẩy bởi những quan điểm như từ các cuốn sách: “Chết dưới tay Trung Quốc” (Death by China) của Peter Navarro (năm 2011); “Cuộc đua trăm năm: Chiến lược bí mật của Trung Quốc để thay thế nước Mỹ thành siêu cường toàn cầu” của Michael Pillsbury (2015), hay “Cuộc chiến tranh lén lút: Cách Trung Quốc hành động trong khi Mỹ ngủ ngon” của Robert Spalding (năm 2019).

Tại Mỹ, có một sự đồng thuận vững chắc từ cả hai đảng rằng một Trung Quốc hùng mạnh, nếu không được kiểm soát, sẽ tước quyền lãnh đạo của Mỹ trong trật tự thế giới tự do.

Dù là ai ở trong Nhà Trắng, cuộc chiến nhằm kiềm tỏa Trung Quốc sẽ tiếp tục, nếu không muốn nói là tăng cường, trong khi Trung Quốc quyết bảo vệ tham vọng đạt được hai mục tiêu thế kỷ của mình: trở thành một quốc gia thịnh vượng vào năm 2021, nhân 100 năm thành lập Đảng Cộng sản Trung Quốc; và trở thành một quốc gia xã hội chủ nghĩa hùng mạnh, dân chủ, văn minh, hài hòa và hiện đại, vào năm 2049, đúng 100 năm thành lập nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.

Bìa cuốn sách “Death by China” của Peter Navarro, Cố vấn kinh tế của Tổng thống Mỹ Donald Trump

Thứ hai, tăng trưởng kinh tế chậm hơn của Trung Quốc có khả năng trượt vào phạm vi 5-6%/ năm. Động lực kinh tế của Trung Quốc, vốn được thúc đẩy bởi cơ sở hạ tầng, bất động sản và xuất khẩu, hiện ở trạng thái đi ngang. Những động cơ tăng trưởng mới hơn, như dịch vụ và tiêu dùng, sẽ mất nhiều thời gian hơn để có ảnh hưởng mạnh mẽ.

Áp lực để duy trì sự ổn định kinh tế sẽ tăng lên, trong bối cảnh tình hình nhân khẩu học ngày càng xấu đi, nợ nần, doanh nghiệp nhà nước không hiệu quả, xung đột tiếp diễn với Mỹ và các gián đoạn khác. Trong mọi trường hợp, một tốc độ tăng trưởng kinh tế vừa phải hơn chắc chắn sẽ xảy ra.

Thứ ba, do bị từ chối tiếp cận các công nghệ tiên tiến của Mỹ, Trung Quốc đang đẩy nhanh phát triển các công nghệ “Made in China 2025”. Các cột mốc của thập niên mới được dự báo sẽ bao gồm ứng dụng mạng 5G, trí tuệ nhân tạo, robot tiên tiến, công nghệ thông tin thế hệ tiếp theo và xe cộ chạy bằng nhiên liệu mới. Những điều này rất quan trọng đối Trung Quốc trong việc vượt qua bẫy thu nhập trung bình, bảo vệ an ninh quốc gia và đạt được các mục tiêu thế kỷ của mình.

Thứ tư, phần còn lại của thế giới nhiều khả năng sẽ trở nên phụ thuộc nhiều vào nền kinh tế Trung Quốc hơn là chiều ngược lại. Theo báo cáo của Viện toàn cầu McKinsey, nền kinh tế Trung Quốc đang tái cân bằng theo hướng lấy tiêu dùng trong nước là động lực chính. Lĩnh vực này đóng góp tới 76% vào tăng trưởng GDP của Trung Quốc trong năm 2017 và 2018.

Thị trường tiêu dùng Trung Quốc đã hội nhập sâu rộng với thế giới. Xét 10 danh mục hàng tiêu dùng lớn, trung bình các tập đoàn đa quốc gia thâm nhập ở Trung Quốc là 40% trong năm 2017, so với 26% ở Mỹ.

Trong khi đó, cuộc chiến thương mại ngày càng gay gắt đã đẩy nhiều hoạt động sản xuất từ ​​Trung Quốc đến các khu vực đang phát triển khác trên thế giới. Những điều này đòi hỏi công nghệ trung bình và hàng hóa trung gian từ Trung Quốc trong lúc Bắc Kinh tăng tốc hội nhập dọc.

Thứ năm, một thập kỷ của người tiêu dùng Trung Quốc đang mở ra, được thúc đẩy bởi sức tiêu thụ bùng nổ ở nội địa. Một chất xúc tác mạnh mẽ là hệ thống thương mại điện tử và thanh toán điện tử rất năng động của Trung Quốc – một hệ thống lớn nhất thế giới.

Trung Quốc và mục tiêu “Made in China 2025”.