Sầu riêng vào vụ, kỳ vọng và nỗi lo

Tại vườn sầu riêng của ông Trần Văn Chon (ấp 7, xã Truông Mít), hàng chục nhân công đang tất bật buộc dây, chống đỡ cành cho những cây sai trĩu quả. Trên mỗi cây, hàng trăm trái non đang phát triển, báo hiệu một vụ mùa nhiều triển vọng.

Ông Chon cho biết, dù thời tiết năm nay có nhiều biến động, mưa đến sớm, chuyển mùa nhanh gây khó khăn trong chăm sóc, nhưng nhờ theo dõi vườn thường xuyên và xử lý kịp thời nên tỷ lệ đậu trái vẫn khá ổn định.

“Trái năm nay tương đối đều, mỗi cây khoảng hơn 150 trái, trọng lượng trên 1 kg/trái. Chỉ mong đến lúc thu hoạch, giá giữ được ổn định để nông dân có lời” - ông Chon chia sẻ.

Điều kiện phục vụ sản xuất cũng góp phần giúp nông dân an tâm hơn. Nhờ hệ thống thủy lợi từ hồ Dầu Tiếng, nguồn nước tưới cơ bản được bảo đảm. Nhiều hộ đầu tư hệ thống tưới tự động, kết hợp nước mặt và nước giếng khoan, giúp cây sinh trưởng tốt trong mùa khô. Nếu thời tiết tiếp tục thuận lợi, dự kiến đến cuối tháng 4/2026, sầu riêng sẽ cho thu hoạch.

Với lợi thế đất đen, đất thịt màu mỡ cùng hệ thống tưới tiêu hoàn thiện, xã Truông Mít được xem là vùng trồng sầu riêng trọng điểm của tỉnh, với diện tích khoảng 1.500ha; trong đó, hơn 800ha đang cho thu hoạch, mang lại giá trị kinh tế hàng trăm tỉ đồng mỗi năm.

Nổi bật trong liên kết sản xuất là Hợp tác xã (HTX) cây ăn trái Bàu Đồn, được thành lập từ năm 2021. Các thành viên HTX sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, đăng ký vùng trồng, được cấp mã số xuất khẩu và xây dựng nhãn hiệu sản phẩm.

Đến cuối năm 2025, HTX được cấp 3 mã số vùng trồng xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc và đang hướng đến thị trường châu Âu. Đặc biệt, sản phẩm sầu riêng Ri6 của HTX đạt chuẩn OCOP 4 sao, khẳng định chất lượng và khả năng cạnh tranh trên thị trường.

Ông Phan Hoài Thịnh - Giám đốc HTX, cho biết, HTX có khoảng 60 thành viên, canh tác trên 120ha và mở rộng liên kết với nhiều hộ dân, hình thành vùng trồng quy mô lớn. Vụ sầu riêng năm nay, đa số các vườn của thành viên đều đạt tỷ lệ đậu trái cao, năng suất dự kiến tăng so với năm trước. HTX chú trọng kiểm soát đầu vào, liên kết cung ứng vật tư để giảm chi phí, định hướng sản xuất an toàn, hạn chế sử dụng thuốc ngoài danh mục nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm và xây dựng thương hiệu.

Bên cạnh đó, việc kết nối với doanh nghiệp tiêu thụ cũng được triển khai từ sớm. Hiện giá sầu riêng dao động khoảng 70.000 đồng/kg; nếu thị trường ổn định, đây sẽ là mức giá mang lại lợi nhuận khá cho người trồng.

Dù triển vọng tích cực, sản xuất sầu riêng vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro, nhất là trong giai đoạn giao mùa. Theo ông Trần Văn Chon, đây là thời điểm cây dễ phát sinh các bệnh nguy hiểm như xì mủ, nấm Phytophthora.

“Nếu không theo dõi sát, phát hiện sớm và xử lý kịp thời, cây rất dễ bị suy kiệt, thậm chí chết, ảnh hưởng lớn đến năng suất” - ông Chon cho biết.

Theo ông Phan Hoài Thịnh - Giám đốc HTX cây ăn trái Bàu Đồn, những năm gần đây, yêu cầu từ thị trường ngày càng khắt khe. Việc kiểm soát dư lượng, truy xuất nguồn gốc, duy trì mã số vùng trồng… trở thành điều kiện bắt buộc để sầu riêng có thể xuất khẩu chính ngạch.

Trong bối cảnh đó, việc chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang liên kết chuỗi, từ chú trọng sản lượng sang nâng cao chất lượng sẽ là yếu tố then chốt để sầu riêng Tây Ninh phát triển ổn định, khẳng định vị thế trên thị trường./.