Cậu tôi

Đám con cháu hay tin, lắc đầu cười tủm tỉm. Tuổi đã 50, ba lần rước dâu, chưa lần nào cậu sống với bà mợ nào trọn được mười năm. Má tôi thò chân xuống sàn gạch, khẽ đẩy, đung đưa võng: “Cậu mày giống hệt ông ngoại, xấu người nhưng miệng dẻo đeo. Bởi, sẩy bà này có bà khác liền. Nói rồi, bà vắt tay lên trán, mắt khép hờ, kẽo kẹt đưa võng, lâu lâu lại thở dài. Hình như bà thương cho cái đường tình duyên lận đận của cậu tôi!?

*

*     *

Thời Pháp dông, Mỹ lò dò sang, nhà ngoại tôi cũng tầm cỡ địa chủ, ruộng đất cò bay thẳng cánh. Xấu người, ngũ đoản nhưng giỏi chữ Nho lẫn chữ Tây, ông lại biết đá banh, có chân trong đội quận. Vào trận, cứ mỗi lần ông càn xuống được khu vực mười sáu mét năm mươi là chắc ăn có bàn thắng, nên cũng vào loại có tiếng trong quận. Má tôi kể, bà ngoại tôi là vợ thứ ba, dân “công-tra” nhưng lưu lạc xuống miệt xứ Trảng, mở quán bán bánh canh ở đầu ngã tư thị trấn. Bà mê ông từ cái lần ông chơi hẳn bộ đồ bà ba trắng, đầu đội nói “lái heo” trắng, chạy chiếc Vespa cũng màu trắng… ra quán của bà, kêu tô bánh canh, xị rượu Gò Ván. Ăn được một chập, tự dưng ông ngoắc tay kêu bà ra: “Cô chủ ơi! bánh canh mà cho ít nước lèo quá, làm sao ăn?”. Bà giả đò làm mặt lạnh tanh (nhưng trong ruột, lô tô kêu rân trời), bưng tô vô trong, thêm chút nước lèo. Được một hồi, ông lại kêu nước nhiều, xin thêm bánh. Thêm bánh, ông lại chắt lưỡi than một mình (cố ý để cho bà nghe): “Mèn ơi, lỏng bỏng như vầy, thiếu thịt thà làm sao ăn đây?”. Bà bực mình nhưng cũng thấy mắc cười “thằng cha già dịch”. Mê vậy thôi nhưng chưa thành. Phải đến dịp cúng đình Gia Lộc, chỉ một đêm nghe ông lấy hơi, hắng giọng, cất tiếng “Hò ơ... chiếu Cà Mau nhuộm màu tươi thắm. Công tôi cực lắm, mưa nắng dãi dầu. Chiếu này tôi chẳng bán đâu… Tìm em không gặp... Hò ơ... tìm em không gặp, tôi gối đầu mỗi đêm!”, bà đóng cửa quán, quảy gánh về nhà ngoại tôi, cho dù biết rằng, bà phải chịu cảnh làm vợ thứ cho ông.

Nhưng ngộ, cả ba bà ngoại của tôi sống khá hòa thuận. Nhà có lò đường, bà ngoại lớn lo chuyện cơm nước cho công, bà ngoại hai lo coi máy móc, bà ngoại ba lo chuyện bán buôn… sung túc lắm! Chiến tranh đột nhiên bùng lên dữ dội. Ngoại tôi có ba dòng con, cũng mấy chục người nhưng loạn lạc, người “lên xanh” chiến đấu rồi hy sinh, người ở nhà bị pháo bắn, bị đạp trái mà mất mạng nên chỉ còn được vài người, đếm chưa đủ mười ngón tay. Lò đường nhà ngoại tôi cũng là nơi trú ẩn của lực lượng du kích quận, mấy lần xe Mỹ chạy ngang bị phục kích. Tụi nó tức, xách súng phóng lửa cháy rụi.

Đau lòng vì cửa nhà tan nát, con cái người mất, người lưu lạc tứ phương, ông bà ngoại tôi lần lượt qua đời. Chỉ còn lại mình má tôi là lớn, vừa nuôi em, vừa cật lực làm lụng để gầy dựng lại cơ nghiệp của ông ngoại tôi.

Thật ra, ông cậu út Việt kiều này là con “ngoài luồng” của ông ngoại tôi trong một lần dừng chân ở bến sông miệt An Thới khi theo ghe gánh hát của ông Ba tôi phụ chân đờn kìm. Cho đến lúc qua đời, ông ngoại tôi cũng không biết mình có một giọt máu rơi trong những ngày lang thang đây đó. Cũng chẳng hiểu vì nguyên do gì, “bà ngoại tư” của tôi lại ngược xuống Sài Gòn, rồi được tay cận vệ thân cận của đại sứ Graham Martin cưu mang, đưa cả mẹ lẫn con lên trực thăng, bay ra hạm đội bảy khi phi đoàn A-37 của Nguyễn Thành Trung oanh tạc sân bay Tân Sơn Nhất. Mãi đến năm 1996, “bà ngoại tư” mới cho cậu tôi biết nguồn gốc, về Việt Nam, lần về quê dò tìm má tôi. Kể từ đó, cậu út luôn coi nhà tôi như mái nhà thân thuộc ở quê hương. Cả ba lần cưới vợ, má tôi đều đứng ra làm chủ, đại diện họ nhà trai. Nhưng có lẽ, má tôi không có duyên mai mối nên lần nào cậu cũng gãy gánh giữa chừng. Mỗi lần nghe tin cậu thôi vợ, má tôi đổ bệnh, không phải vì lo cho cậu mà vì lo không biết mấy đứa em con cậu sống trong cảnh cha một đằng, mẹ một nẻo, sẽ ra sao? Học hành thế nào? Tôi an ủi: “Má ơi, hơi đâu mà lo, người Mỹ quen tự lập từ nhỏ. Chắc không sao đâu! Mà cậu còn phải cấp dưỡng cho tụi nó đến mười tám tuổi lận, yên tâm đi!”. Má tôi bâng quơ: “Nhưng không có cha mẹ coi sóc, liệu tụi nhỏ có thành người không?”.

*

*     *

Cậu tôi lại muốn vợ!

Lần này lại cũng qua mai mối, nhưng khác với ba bà mợ trước, “bà mợ tương lai” này lại nhỏ hơn cậu tôi hai con giáp, nghe đâu vừa tốt nghiệp đại học. Chưa nhìn thấy dáng, thấy mặt, má tôi đã than trời: “Út à, mày nghĩ làm sao vậy? Mày ở Mỹ nhưng chỉ có cái nghề làm nail (làm móng tay, chân). Cưới nó về, nuôi nó đi học, khi học xong rồi, liệu nó có chung thủy với cái thằng già lớn tuổi, nghề nghiệp thì cũng chẳng lấy gì làm danh giá như mày không?”. Cậu tôi hề hề: “Lo chi xa quá vậy chị? Mà con nhỏ này cũng thuộc loại lành. Mấy ngày gặp nhau ở Sài Gòn, em cho tiền, sắm cho đủ loại quần áo, mỹ phẩm, nó không chịu lấy mà còn nói: Đừng thấy nó nghèo mà khi dễ. Chẳng qua mới bị người yêu phụ bạc, lại nghe người ta nói em là Việt kiều nhưng hiền lành, tình duyên lận đận nên tò mò muốn làm quen thử, được thì cưới, không thì thôi! Mà em về chơi những hai tháng, dư thời gian để tìm hiểu thực hư thế nào mà!”.

Về chơi hai tháng. Trừ những ngày hẹn với “mợ tương lai”, hầu như đêm nào cậu cũng kéo tôi ra thị trấn đi loanh quanh. Khi thì nhậu, khi thì cà phê, khi thì hứng chí xuống tận Sài Gòn vào quán bar nhảy nhót. Ngoài mặt, cậu là người khá tiếu lâm, thuộc loại mặn. Nhưng sau điệu cười khà khà, tưởng chừng như rất sảng khoái ấy, dường như cậu đang cố che giấu bộn bề tâm sự. Cho đến lúc chỉ còn mươi bữa, nửa tháng nữa, cậu phải rời Việt Nam, lúc ấy, tôi mới biết cậu đã phải sống trong những ngày tháng thật buồn nơi đất khách.

*

*     *

Đêm ấy, trời đã gần sáng, chai rượu chỉ còn sót lại đúng một ly, gói Jet chỉ còn duy nhất một điếu. Cậu kể:

“Ngoại tư mất, chôn cất xong, cậu cũng mất luôn chỗ làm. Cậu phải sống nhờ trợ cấp thất nghiệp, cùng cực lắm! Mấy đứa em mày thì đang tuổi ăn, tuổi lớn, cậu làm sao lo cho tụi nó xuể. Trầy trật đâu được chừng ba tháng. Bữa nọ, buồn quá, cậu lái xe đi câu, đi được một đoạn, sực nhớ ra mình quên một số vật dụng nên quay xe lại về nhà. Không ngờ, cậu phát hiện mợ mày (bà mợ thứ ba) dẫn trai về nhà. Cũng là người Việt mình nhưng nó giàu hơn cậu, có cơ sở chuyên tân trang laptop xách tay, bán về Việt Nam. Cũng chẳng hiểu sao, lúc ấy, cậu rất điềm tĩnh, chỉ lẳng lặng gọi hai kẻ “mèo mả gà đồng” ra nói chuyện, rồi yêu cầu mợ mày làm thủ tục ly hôn.

Thật tình, đó là cái giá cậu phải trả cho cái thói ăn chơi của mình thôi. Mấy năm chung sống với nhau, mợ mày thừa biết chuyện cậu trăng hoa đây đó nhưng ráng nhịn vì con. Đến khi cậu thất nghiệp, lại chỉ lo ăn trợ cấp, không ráng kiếm việc, gia đình túng thiếu… đủ chuyện dồn ép mới dẫn đến cơ sự đó. Khổ là khi cậu dọn mớ đồ đạc ra ngoài thuê nhà ở, nhường căn nhà lại cho mợ mày với hai đứa em, cậu lại nghe mợ hai mày điện báo, con D. - đứa con gái mà cậu hy vọng nhất, đang làm việc cho một công ty người mẫu, đột tử vì phi ma túy quá liều.

Ôm xác con D., là đàn ông mà cậu khóc ngất. Con nghĩ xem, mới đó vài bữa, nó còn gọi cho cậu căn dặn: Mùa đông tới rồi, có đi câu, daddy nhớ giữ ấm. Daddy yên tâm đi, vài hôm nữa, có show diễn, con lĩnh tiền, gởi về Việt Nam cho daddy thăm cô hai (tức má tôi) cho đỡ buồn. Mà không khóc làm sao được hả con, trước lúc mất, nó cũng đã kịp gởi vào tài khoản của cậu cát-xê nguyên show diễn của nó. Nó từng nói: Hôm rồi có mấy đứa bạn về nước chơi, khen Việt Nam lúc này đời sống khá lên nhiều lắm, con cũng muốn daddy dẫn con về một chuyến, nhưng bận quá…!

Không khóc làm sao được! Dù cậu thương D. nhất nhưng từ khi thôi mợ hai, cậu chỉ lo cho gia đình mới, ít có thời gian chăm sóc, tìm hiểu xem cuộc sống của nó như thế nào. Làm cha mà để cho con rơi vào vòng vây nghiệt ngã của ma túy, tội cậu lớn lắm, con à!”.

*

*     *

Cậu tôi đã không lấy vợ như dự định ban đầu. Nhưng lạ là, cũng từ khi cậu đi, má tôi vẫn thường nhận được điện thoại của “mợ hụt” trẻ, da non mỉu như con nít, giọng ngọt như mía lùi. Má tôi vẫn cho là “mợ hụt” muốn “cua” cậu tôi để tìm cách sang Mỹ nên trả lời điện thoại nhát gừng, thường chỉ vài ba câu thăm hỏi chiếu lệ, tuyệt nhiên không nhắc gì đến ý định bước thêm bước nữa của cậu tôi.

*

*     *

Hai năm sau, bên Mỹ, cậu tôi đã mở được một tiệm nail, nghe đâu cũng rất đắt khách nhờ cái miệng dẻo đeo giống ông ngoại tôi. “Mợ hụt” thì nghe đâu đã bảo vệ thành công luận án cao học, đang làm giảng viên đại học ở Sài Gòn.

Tuổi già làm má tôi yếu hẳn đi, không còn đủ sức quét tước sân sau, ngõ trước như cách đây mấy năm. Bà giục tôi cưới vợ, tôi cười cười: “Chừng nào cậu về Việt Nam lấy vợ thêm lần nữa, con với cậu làm một lượt cho đỡ tốn”. Ai dè, bà nghiêm mặt: “Mày không cưới vợ lẹ lẹ đi, lỡ có bề gì, má xuống dưới gặp cha mày, làm sao ăn nói với ổng?”.

Thật tình, tôi cũng có vài ba mối tình, vài ba hồng nhan đủ điều kiện để tôi tình nguyện “bị giam” suốt kiếp như kiểu nói vui, trào phúng:

Lấp ló ngoài kho Nhà nước,

Công an bắt được,

Ba tháng tù giam.

Tôi,

Lấp ló nhìn em bữa trước,

Em bắt được

Kể từ đó tôi bị giam suốt kiếp

…

Tôi chưa muốn bị giam, vẫn còn muốn tự do. Vả lại, cứ trông những cuộc hôn nhân đổ vỡ của cậu út, tôi lại thoảng rùng mình. Nên nghĩ để công việc thật ổn định, tôi thật chín chắn mới tính đến chuyện trầu cau, cưới hỏi.

*

*     *

Cậu tôi lại muốn vợ!

Lần này, ông muốn thật tình. Trong mail, ông viết: “… Nhiều đêm một mình, nửa đêm thức giấc, cậu sợ lắm! Cậu sợ lỡ như mình bất đắc kỳ tử, sẽ chẳng có ai lo an táng, lo đưa tro cốt của cậu về Việt Nam. Lần này, cậu đi bước nữa, cậu tin rằng mình sẽ giữ được hạnh phúc vì đơn giản, cậu sẽ về ở hẳn Việt Nam. Cậu nghĩ rồi, không ở đâu có thể sống hạnh phúc bằng chính quê hương mình”.

Tin cậu về ở luôn Việt Nam, tự dưng má tôi khỏe hẳn. Bà lụi hụi chuẩn bị phòng ốc, các vật dụng cần thiết. Nhưng khi tôi hỏi, “mợ tương lai” là ai, bà không trả lời, chỉ tủm tỉm cười, vẻ bí mật lắm!

Chỉ đến khi, cậu đặt bước chân đầu tiên từ đường băng vào nhà ga quốc tế Tân Sơn Nhất, tôi đứng dậy dỡ hành lý cho cậu nhưng một bóng áo dài xanh lướt qua tôi, ôm choàng lấy cậu. Đó là cô gái có nước da non mỉu, như con nít.

Có hạnh phúc không? Điều đó còn phụ thuộc vào niềm tin của cậu tôi./.