Chủ động ứng phó hạn, mặn mùa khô

Theo đó, ngành Nông nghiệp và Môi trường phối hợp các địa phương như phường Long An, phường Tân An và các xã Tân Trụ, Vàm Cỏ, Nhựt Tảo, Thủ Thừa, Tân Tây tổ chức khảo sát thực tế, xây dựng phương án chủ động phòng ngừa, ứng phó với hạn hán, xâm nhập mặn. Kết quả khảo sát cho thấy, độ mặn ngoài sông và trong nội đồng hiện dao động từ 0,1–0,5 g/l, vẫn trong ngưỡng an toàn, cơ bản đáp ứng nhu cầu sản xuất và sinh hoạt.

Công tác vận hành, điều tiết các công trình thủy lợi đầu mối trên hệ thống sông Vàm Cỏ Đông, Vàm Cỏ Tây, sông Nhựt Tảo, kênh Thủ Thừa được thực hiện thường xuyên, linh hoạt. Các cống như Châu Phê, Ông Hóng, Thôn Thành, Nhật Tảo, Rạch Chanh, Rạch Đào, Bà Hai Màng,… được vận hành theo lịch nhằm tranh thủ tích trữ nước khi độ mặn còn ở mức cho phép dưới 1 g/l.

Hiện nay, tổng diện tích sản xuất vụ Đông Xuân 2025–2026 tại các xã Tân Trụ, Vàm Cỏ, Nhựt Tảo khoảng 5.455ha, chủ yếu là lúa 40–55 ngày tuổi. Nguồn nước tưới cơ bản đáp ứng nhu cầu sản xuất. Tuy nhiên, ngành chức năng cũng cảnh báo, trường hợp nắng nóng kéo dài, xâm nhập mặn gia tăng và nguồn nước bổ sung không đủ, có nguy cơ thiếu nước cục bộ cho khoảng 200ha lúa tại một số khu vực của xã Vàm Cỏ.

Theo Chi cục Thủy lợi, đến ngày 10/3/2026, độ mặn trên các tuyến sông Rạch Cát, Vàm Cỏ Đông, Vàm Cỏ Tây, Vàm Cỏ, sông Tra,… dao động từ 0,2–12,6 g/l, thấp hơn so với mùa khô năm 2025 và năm 2020. Ranh mặn giới hạn 1 g/l trên sông Vàm Cỏ Đông vượt qua khu vực Bến Lức, cách cửa sông Soài Rạp khoảng 58km; trên sông Vàm Cỏ Tây xuất hiện đến khu vực cống Sông Cui, xã Thuận Mỹ, cách cửa sông khoảng 42km.

Dự báo về tình hình xâm nhập mặn của cơ quan ngành Khí tượng thủy văn, xâm nhập mặn trên 2 sông Vàm Cỏ (Vàm Cỏ Đông, Vàm Cỏ Tây) trong mùa khô 2025-2026, tổng lượng dòng chảy từ thượng nguồn sông Mê Kông về đầu nguồn sông Cửu Long có khả năng thấp hơn trung bình nhiều năm. Mực nước đầu nguồn chịu ảnh hưởng mạnh của thủy triều và ở mức xấp xỉ trung bình nhiều năm, xâm nhập mặn vùng cửa sông Soài Rạp ở mức cao hơn trung bình nhiều năm. Dự kiến đỉnh mặn sẽ xuất hiện cao nhất vào khoảng tháng 4/2026, thấp hơn hoặc tương đương so với cùng kỳ năm 2025 do xuất hiện những đợt mưa trái mùa trong mùa khô. Trong trường hợp cực đoan, thời gian mưa đến trễ kết hợp với việc sử dụng và khai thác tài nguyên nước trong khu vực sẽ làm tình trạng hạn hán, xâm nhập mặn kéo dài hơn.

Để chủ động trong công tác phòng ngừa, ứng phó với tình hình hạn hán, xâm nhập mặn trong mùa khô 2025-2026, bảo đảm cung cấp đủ nguồn nước phục vụ cho sản xuất và sinh hoạt của người dân, ngành Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu các địa phương theo dõi chặt chẽ bản tin dự báo, cảnh báo về nguồn nước, xâm nhập mặn của cơ quan chuyên ngành về Khí tượng Thủy văn để kịp thời thông tin, tuyên truyền rộng rãi đến người dân về tình hình chất lượng nguồn nước, độ mặn trên các tuyến sông và trong nội đồng; khuyến cáo người dân không lấy nước ở các khu vực bị nhiễm mặn; sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả, tránh lãng phí và làm ô nhiễm nguồn nước.

Dự báo tình hình độ mặn còn tăng cao trên hai sông Vàm Cỏ Đông, Vàm Cỏ Tây vào khoảng cuối tháng 3, tháng 4/2026, ngành Nông nghiệp và Môi trường đề nghị các địa phương chủ động lấy nước tích trữ vào các kênh, rạch nội đồng khi độ mặn còn ở mức cho phép (< 1g/l) để bảo đảm đủ nguồn nước tưới cung cấp phục vụ sản xuất nông nghiệp và dân sinh.

Ngành Nông nghiệp và Môi trường đã cung cấp sổ tay hướng dẫn kỹ thuật về phòng, chống hạn, mặn cho cây trồng; địa phương tiếp tục theo dõi tình hình nguồn nước, xâm nhập mặn và đối chiếu vào sổ tay hướng dẫn, nhất là các loại cây trồng nhạy cảm với độ mặn thấp (< 1g/l); giữ ẩm cho cây bằng cách ủ gốc trong thời gian xảy ra thiếu nước tưới; điều tiết các công trình cống đầu mối như cống Thôn Thành, Nhật Tảo để tích nước vào các kênh, rạch nội đồng. Đơn vị quản lý, vận hành công trình thủy lợi tăng cường phối hợp các địa phương để nắm bắt tình hình sản xuất, có kế hoạch điều chỉnh lịch vận hành các cống hợp lý.