Chính sách hỗ trợ phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi: Khuyến khích duy trì mức sinh thay thế và nâng cao chất lượng dân số

Tỉnh Tây Ninh hiện có quy mô DS hơn 3,2 triệu người, song mức sinh đang có xu hướng giảm thấp hơn mức sinh thay thế. Theo thống kê của Sở Y tế, tổng tỷ suất sinh trong năm 2024 là 1,53 con/phụ nữ đối với tỉnh Tây Ninh (trước hợp nhất) và 1,54 con/phụ nữ đối với tỉnh Long An (trước hợp nhất), thấp hơn mức sinh thay thế 2,1 con/phụ nữ; chỉ tiêu thực hiện về sàng lọc trước sinh và sơ sinh của 2 tỉnh trước hợp nhất không tương đồng; chất lượng DS cũng còn nhiều hạn chế;…

Một trong những nguyên nhân chính dẫn đến mức sinh có xu hướng xuống thấp trong những năm gần đây là giới trẻ tập trung phát triển sự nghiệp, tận hưởng cuộc sống và có xu hướng kết hôn muộn, sinh con muộn, sinh ít con, thậm chí quyết định không sinh con. Mặt khác, những áp lực kinh tế (chi phí mua/thuê nhà, xe và các nhu cầu phục vụ sinh hoạt khác), chi phí nuôi dạy con khá cao cũng khiến nhiều cặp vợ chồng trẻ cân nhắc kỹ lưỡng việc sinh con.

Theo Sở Y tế, thực trạng mức sinh của các gia đình thấp dẫn đến nhiều hệ lụy như thiếu hụt lực lượng lao động, suy giảm quy mô DS, đẩy nhanh già hóa DS, tác động tiêu cực đến phát triển kinh tế - xã hội. Trước hợp nhất, HĐND tỉnh Long An đã ban hành Nghị quyết quy định một số chính sách DS trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2021-2025. Chính sách này đi vào cuộc sống đã tạo sự chuyển biến nhận thức và hành động, tác động tích cực như: tỷ suất sinh thô tăng từ 9,33‰ năm 2021 lên đến 10,56‰ vào năm 2024, bình quân mỗi năm tăng 0,31‰; chất lượng DS từng bước được cải thiện.

Trước những hạn chế, thách thức trên về công tác DS của tỉnh hiện nay và để góp phần thực hiện tốt Chiến lược DS Việt Nam đến năm 2030, tại kỳ họp thường lệ cuối năm 2025, HĐND tỉnh ban hành Nghị quyết số 39/2025/NQ-HĐND, ngày 10/12/2025, quy định một số chính sách DS trên địa bàn tỉnh.

Đáng chú ý, Nghị quyết HĐND tỉnh quy định đối với cá nhân phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi được UBND cấp xã thưởng một lần bằng tiền với mức thưởng 2 triệu đồng/phụ nữ. Việc khuyến khích phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi được xây dựng trên cơ sở khoa học, có ý nghĩa quan trọng đối với sức khỏe bà mẹ và trẻ em. Đây là độ tuổi sinh sản an toàn, giảm nguy cơ tai biến sản khoa, dị tật bẩm sinh và các bệnh lý di truyền, đồng thời giúp các gia đình chủ động hơn trong kế hoạch phát triển kinh tế, chăm sóc và giáo dục con.

Nhiều người dân bày tỏ sự đồng tình với chính sách mới. Chị Nguyễn Thị Ngọc Hân (sinh năm 1993, ngụ phường Tân Ninh) chia sẻ: “Khi thông tin về chính sách của tỉnh hỗ trợ phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi được chia sẻ trên báo chí và mạng xã hội, tôi thấy nhiều người trẻ cũng quan tâm, đã có khá nhiều bạn hỏi về thủ tục để được nhận tiền hỗ trợ. Theo tôi, số tiền hỗ trợ tuy không lớn nhưng chính sách này đã tác động nhất định tới nhận thức của những người trẻ, nhất là khuyến khích phụ nữ sinh con trước 35 tuổi để bảo đảm sức khỏe của mẹ và bé”.

Bên cạnh chính sách khen thưởng, khuyến khích duy trì vững chắc mức sinh thay thế, kiểm soát tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh và nâng cao chất lượng DS, Nghị quyết số 39/2025/NQ-HĐND cũng quy định rõ các chính sách khuyến khích nâng cao chất lượng DS. Cụ thể như phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh thuộc hộ nghèo, cận nghèo, đối tượng bảo trợ xã hội; sống tại vùng núi, biên giới, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng khó khăn được hỗ trợ thực hiện tầm soát trước sinh, tầm soát sơ sinh theo danh mục bệnh do Bộ trưởng Bộ Y tế ban hành tại các cơ sở y tế công lập trong tỉnh. Nam, nữ trước khi kết hôn (trừ trường hợp kết hôn có yếu tố nước ngoài) được UBND cấp xã giới thiệu khám sức khỏe và tư vấn trước khi kết hôn được ngân sách nhà nước chi trả các dịch vụ tại các cơ sở y tế công lập trong tỉnh.

Kỳ vọng rằng, chính sách này đi vào cuộc sống sẽ tạo những chuyển biến tích cực, khuyến khích duy trì mức sinh thay thế, kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh và nâng cao chất lượng DS của tỉnh trong tình hình mới./.