Đi sai làn đường, phần đường: Sai lầm nhỏ, hậu quả lớn

Điều 13 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024 (có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2025) quy định cụ thể về việc sử dụng làn đường. Phương tiện tham gia giao thông đường bộ di chuyển với tốc độ thấp hơn phải đi về bên phải theo chiều đi của mình. Trên đường có nhiều làn đường cho xe đi cùng chiều được phân biệt bằng vạch kẻ phân làn đường, người điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ phải cho xe đi trong một làn đường và chỉ được chuyển làn đường ở những nơi cho phép; mỗi lần chuyển làn đường chỉ được phép chuyển sang một làn đường liền kề; khi chuyển làn đường phải có tín hiệu báo trước; phải quan sát bảo đảm khoảng cách an toàn với xe phía trước, phía sau và hai bên mới được chuyển làn.

Luật cũng quy định rõ, trên một chiều đường có vạch kẻ phân làn đường, xe thô sơ phải đi trên làn đường bên phải trong cùng, xe cơ giới, xe máy chuyên dùng đi trên làn đường bên trái. Trên làn đường dành riêng cho một loại phương tiện hoặc một nhóm loại phương tiện, người điều khiển loại phương tiện khác không được đi vào làn đường đó.

Hiện nay, đa phần các tuyến đường đã được phân làn đường chi tiết để các phương tiện tham gia giao thông sử dụng. Tuy nhiên, trên thực tế, tình trạng phương tiện lấn làn đường vẫn xảy ra, vừa gây ức chế cho người lái xe, vừa tiềm ẩn nguy cơ dẫn đến TNGT. Đáng chú ý, nhiều người điều khiển xe mô tô, xe gắn máy chưa hiểu và chấp hành đúng quy định về làn đường khi tham gia giao thông, vô tư chuyển làn, đi vào làn đường dành cho xe ô tô. Một số trường hợp còn thản nhiên vượt lên đầu xe ô tô, xe tải gây ra những tình huống mất an toàn.

Thượng tá Nguyễn Văn Lâm - Phó Trưởng phòng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh, cho biết: “Đi sai phần đường, làn đường là một trong những hành vi vi phạm phổ biến của người tham gia giao thông. Điều này làm gia tăng nguy cơ xảy ra TNGT, không chỉ gây nguy hiểm cho bản thân mà còn ảnh hưởng đến tính mạng của những người cùng tham gia giao thông khác. Nhiều người nghĩ rằng đi sai làn đường chỉ là “lỗi nhỏ”, không nguy hiểm bằng phóng nhanh, vượt đèn đỏ hay lái xe khi đã uống rượu, bia nhưng thực tế cho thấy, chỉ cần người lái xe lấn làn không đúng thời điểm, nhất là tại giao lộ, đoạn đường cong hay nơi tập trung đông phương tiện hoàn toàn có thể dẫn đến va chạm, gây hậu quả nặng nề về người và tài sản”.

Trong quí I/2026 (từ ngày 15/12/2025 đến ngày 05/3/2026), trên địa bàn tỉnh xảy ra 131 vụ TNGT, làm chết 112 người, bị thương 41 người. Trong đó, đường bộ xảy ra 130 vụ, đường thủy xảy ra 1 vụ. Theo phân tích số liệu của cơ quan chức năng, trong 130 vụ TNGT xảy ra trên đường bộ, có 35 vụ tai nạn do đi không đúng phần đường, làn đường, chiếm 26,92%. Một bộ phận người tham gia giao thông còn chủ quan, lơ là, ý thức chưa cao khi điều khiển phương tiện trên đường, dẫn đến TNGT. Để nâng cao ý thức của người tham gia giao thông, không đi sai làn đường, phần đường quy định, lực lượng Cảnh sát giao thông kết hợp cả biện pháp “cứng” và “mềm”, tăng cường tuần tra, kiểm soát, xử phạt nghiêm các hành vi vi phạm và đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục.

Nghị định số 168/2024/NĐ-CP đã bổ sung và điều chỉnh mức xử phạt nghiêm khắc hơn đối với hành vi đi sai làn đường nhằm tăng tính răn đe, lập lại trật tự, an toàn giao thông. Theo đó, người điều khiển ô tô đi sai làn sẽ bị phạt từ 4-6 triệu đồng, đồng thời bị trừ 2 điểm trên giấy phép lái xe. Nếu vi phạm dẫn đến tai nạn, mức xử phạt sẽ tăng lên 20-22 triệu đồng và bị trừ 10 điểm giấy phép lái xe. Với xe máy, mức phạt hiện dao động từ 600.000-800.000 đồng; trường hợp gây hậu quả nghiêm trọng có thể bị phạt 10-14 triệu đồng, kèm theo trừ 10 điểm giấy phép lái xe.

Người điều khiển phương tiện tham gia giao thông cần tìm hiểu, nắm vững và chấp hành nghiêm các quy định về sử dụng phần đường, làn đường; hãy tuân thủ các quy định về tránh, vượt xe khác; tuyệt đối không phóng nhanh, giành đường, vượt ẩu, chỉ vì chút nôn nóng, thiếu quan sát mà gây TNGT./.