Gỡ 'nút thắt', thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội

Trong bối cảnh nhu cầu về nhà ở xã hội (NƠXH) đang ngày càng gia tăng, đặc biệt từ lực lượng công nhân và người lao động thu nhập thấp, tỉnh Long An đang đẩy mạnh nhiều giải pháp đồng bộ để phát triển phân khúc nhà ở này. Tuy nhiên, để tạo đột phá thực sự, việc tháo gỡ những "nút thắt" về pháp lý, quỹ đất, thủ tục hành chính vẫn là yêu cầu cấp bách.

Nhu cầu lớn, triển khai còn chậm

Theo thống kê, đến năm 2030, Long An cần khoảng 119.000 căn NƠXH và con số này dự kiến sẽ tăng lên 159.000 căn vào năm 2050. Đây là thách thức không nhỏ đối với địa phương có tốc độ công nghiệp hóa cao và lực lượng lao động ngoại tỉnh đông.

Nhằm đáp ứng nhu cầu đó, tỉnh đã ban hành Đề án phát triển NƠXH đến năm 2025, định hướng đến năm 2030, với mục tiêu cụ thể là hoàn thành 22.500 căn đến năm 2025 và 71.250 căn vào năm 2030.  

Dù đã có nhiều nỗ lực, nhưng trong bối cảnh khó khăn chung, Chính phủ đã điều chỉnh chỉ tiêu giao cho Long An trong năm 2025 xuống còn 2.000 căn theo Quyết định số 444/QĐ-TTg, ngày 27/02/2025. Để đạt được con số này, cần sự vào cuộc quyết liệt hơn nữa từ cả hệ thống chính trị và cộng đồng doanh nghiệp.

Tuy nhiên, tiến độ hiện nay vẫn còn khiêm tốn. Toàn tỉnh mới có 7 dự án NƠXH đã hoàn thành với 1.884 căn, phục vụ khoảng 8.000 người. Trong 6 tháng đầu năm 2025, tỉnh cũng đã khởi công thêm 2 dự án mới với quy mô 1.347 căn, diện tích 17,41ha.

Giám đốc Sở Xây dựng Long An - Đặng Hoàng Tuấn  thẳng thắn nhìn nhận và chỉ ra một số vướng mắc hiện nay. Đó là công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng ở nhiều nơi tiến độ còn chậm do thiếu sự quyết liệt từ chính quyền địa phương và chủ đầu tư.

Thủ tục hành chính trong đầu tư xây dựng tuy đã được cải thiện, rút ngắn nhưng thời gian chuẩn bị đầu tư, bồi thường giải phóng mặt bằng, quy trình, thời gian giao đất, thẩm định, phê duyệt quy hoạch, dự án vẫn còn kéo dài.  

Cũng theo ông Đặng Hoàng Tuấn, thực tế cho thấy một số bất cập về quy định pháp luật và cơ chế chính sách ưu đãi trong việc phát triển NƠXH chưa đầy đủ, chưa cụ thể nên các chủ đầu tư chưa mạnh dạn đầu tư, chưa tạo ra sự khác biệt đáng kể so với thị trường bất động sản thương mại.

Ngoài ra, nhiều doanh nghiệp vẫn e ngại khi đầu tư vào phân khúc này vì thiếu sự hỗ trợ thiết thực như tiếp cận vốn vay ưu đãi, miễn giảm thuế, rút ngắn thời gian phê duyệt dự án. Các chủ đầu tư chưa quan tâm đúng mức trong việc triển khai dự án NƠXH.

Thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp tháo gỡ khó khăn

Nhằm tháo gỡ các khó khăn trên, tỉnh đã chủ động ban hành nhiều chính sách hỗ trợ. Nổi bật là Nghị quyết số 15/2024/NQ-HĐND, ngày 15/10/2024 về cơ chế hỗ trợ thực hiện các dự án đầu tư NƠXH. Trên cơ sở đó, Sở Xây dựng tham mưu triển khai các giải pháp tập trung vào việc xác định rõ quỹ đất, quy hoạch chi tiết các khu NƠXH, ưu tiên ở các địa bàn có tốc độ đô thị hóa nhanh.

Đặc biệt, ngày 29/5/2025, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết số 201/2025/QH15 về cơ chế, chính sách đặc thù phát triển NƠXH. Đây là tín hiệu tích cực, mở đường cho tỉnh tháo gỡ các điểm nghẽn, đẩy nhanh tiến độ đầu tư và triển khai các dự án NƠXH quy mô lớn.

Theo ông Đặng Hoàng Tuấn, trong thời gian tới, sẽ tập trung vào các địa bàn trọng điểm như Cần Giuộc, Đức Hòa, Bến Lức, nơi có lượng lớn công nhân, lao động và nhu cầu NƠXH rất cao. Sở Xây dựng đã đề ra một số nhóm giải pháp trọng tâm.

Đó là triển khai, đồng bộ hiệu quả các cơ chế, chính sách thí điểm phát triển NƠXH được quy định tại Nghị Quyết số 201/2025/QH15, ngày 29/5/2025 của Quốc hội thí điểm về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển NƠXH. Đây là cơ sở rất quan trọng về cơ chế chính sách đặc thù nhằm thúc đẩy đẩy nhanh tiến độ phát triển NƠXH mà các sở, ngành, địa phương cần tập trung thực hiện.

Ngoài ra, tập trung đôn đốc các chủ đầu tư dự án triển khai đồng bộ và nhanh các thủ tục đầu tư để đảm bảo điều kiện khởi công trong năm 2025 và những năm tiếp theo Quyết định số 444/QĐ-TTg và Đề án NƠXH được duyệt.

Trong đó, 6 tháng cuối năm 2025, Sở Xây dựng sẽ phối hợp các sở, ngành và địa phương hoàn chỉnh các thủ tục đầu tư để các chủ đầu tư khởi công 5 dự án, với quy mô 21,5ha, tương ứng số lượng 3.526 căn hộ. Đẩy nhanh thủ tục lựa chọn nhà đầu tư đối với các dự án NƠXH tập trung trên địa bàn các huyện chuẩn bị triển khai, trong đó có các NƠXH độc lập.

Tập trung đẩy nhanh tiến độ lập quy hoạch (quy hoạch chung, quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết) để sớm hoàn thành thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư các khu NƠXH tập trung và tổ chức đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư theo quy định.

Đối với các địa phương phát triển mạnh về công nghiệp như Đức Hòa, Đức Huệ, Bến Lức, Cần Giuộc, Tân An và Thủ Thừa, tập trung rà soát quy hoạch triển khai xây dựng khu NƠXH tập trung đồng bộ về hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội.

Sở Xây dựng cùng với các sở, ngành và UBND các địa phương phải có giải pháp cụ thể, ưu tiên rút ngắn thủ tục hành chính trong giải quyết hồ sơ thẩm định, phê duyệt, điều chỉnh quy hoạch, thủ tục giao đất, cho thuê đất, giải phóng mặt bằng, thủ tục đầu tư, xây dựng, đất đai, môi trường, phòng cháy, chữa cháy,…

Nội dung nào cần phối hợp phải chủ động thống nhất giải quyết, nội dung nào vượt thẩm quyền thì phải kịp thời báo cáo, đề xuất UBND tỉnh xem xét chỉ đạo để hỗ trợ, khuyến khích các doanh nghiệp triển khai nhanh, hiệu quả việc đầu tư xây dựng dự án, tạo nguồn cung cho thị trường và tận dụng được nguồn vốn vay ưu đãi phát triển NƠXH của Chính phủ.

“Cùng với đó, từ ngày 01/7/2025, chính quyền địa phương 2 cấp đi vào vận hành nên Sở Xây dựng tham mưu UBND tỉnh trong việc phân cấp, giao nhiệm vụ cho các cơ quan cấp tỉnh, cấp xã nội dung trong lĩnh vực xây dựng để chuyển tiếp các nhiệm vụ từ cấp huyện về cấp xã theo quy định của Chính phủ” - ông Đặng Hoàng Tuấn thông tin./.