Hội chứng uể oải sau Tết: Khi tinh thần chưa sẵn sàng quay lại làm việc

Tết Nguyên đán luôn là khoảng thời gian được mong chờ nhất trong năm. Đó là những ngày sum họp, những bữa ăn kéo dài từ trưa đến tối, những cuộc trò chuyện không dứt và cả những đêm thức khuya hơn thường lệ.

Nhưng khi kỳ nghỉ khép lại, rất nhiều người rơi vào trạng thái chung, đó là mệt mỏi, chán nản, thiếu động lực và khó tập trung. Người ta thường gọi vui đó là “uể oải sau Tết," nhưng thực tế, đây là một phản ứng rất tự nhiên của cơ thể và tinh thần sau khi nhịp sống bị đảo lộn trong nhiều ngày liền.

Vì sao sau Tết chúng ta dễ mệt?

Trong suốt kỳ nghỉ, đồng hồ sinh học gần như bị phá vỡ. Chúng ta ngủ muộn, dậy trễ, ăn uống thất thường và tiêu thụ nhiều hơn bình thường - đặc biệt là tinh bột, đồ ngọt, thực phẩm nhiều dầu mỡ và rượu bia. Cơ thể vốn quen với một nhịp sinh hoạt ổn định bỗng phải thích nghi với sự thay đổi liên tục. Khi quay trở lại công việc, nó cần thời gian để “bắt đầu lại.''

Việc ăn quá nhiều thực phẩm giàu năng lượng nhưng thiếu chất xơ cũng khiến hệ tiêu hóa hoạt động nặng nề. Cảm giác đầy bụng, chậm tiêu, tăng cân nhẹ khiến nhiều người mất tự tin và càng thêm mệt mỏi. Chưa kể, thiếu ngủ kéo dài làm giảm khả năng tập trung, ảnh hưởng đến tâm trạng và hiệu suất làm việc.

Bên cạnh yếu tố thể chất, tâm lý cũng đóng vai trò lớn. Sau những ngày thoải mái, tự do, việc trở lại với deadline, họp hành và áp lực thường tạo nên một khoảng “chênh cảm xúc.'' Sự hụt hẫng này khiến nhiều người cảm thấy khó bắt nhịp lại, dù chỉ mới rời kỳ nghỉ vài ngày.

Cảm giác uể oải sau Tết không phải là dấu hiệu bạn “yếu đuối” hay “thiếu kỷ luật”. Đó chỉ là phản ứng tự nhiên khi cơ thể và tâm trí cần thời gian điều chỉnh.

Thay vì lao vào những kế hoạch giảm cân cấp tốc, tập luyện quá sức hay làm việc bù đầu ngay từ ngày đầu tiên, hãy cho mình một khoảng chuyển tiếp nhẹ nhàng. Sự thay đổi đột ngột theo hướng ngược lại - từ nghỉ ngơi hoàn toàn sang kỷ luật tuyệt đối, đôi khi còn khiến bạn kiệt sức hơn.

Thiết lập lại nhịp sinh hoạt trong 7 ngày

Một tuần đầu sau Tết có thể xem là giai đoạn “tái khởi động”. Hãy bắt đầu từ những điều đơn giản nhất.

Trước tiên là giấc ngủ. Cố gắng đi ngủ sớm hơn mỗi ngày 15-30 phút cho đến khi quay lại giờ ngủ quen thuộc. Tránh sử dụng điện thoại quá lâu trước khi ngủ, hạn chế cà phê sau 15 giờ chiều. Một giấc ngủ đủ và sâu sẽ cải thiện đáng kể năng lượng vào sáng hôm sau.

Tiếp theo là bữa ăn. Không cần nhịn ăn hay cắt giảm đột ngột. Hãy giảm dần lượng tinh bột tinh chế, tăng rau xanh, trái cây tươi và thực phẩm giàu đạm nạc. Uống đủ nước, đặc biệt là nước ấm vào buổi sáng để hỗ trợ tiêu hóa. Khi cơ thể được “nhẹ bụng” hơn, bạn sẽ cảm thấy dễ chịu và tỉnh táo hơn.

Về vận động, chỉ cần 20-30 phút đi bộ nhanh, yoga nhẹ hoặc vài động tác giãn cơ mỗi ngày cũng đủ để kích hoạt lại quá trình trao đổi chất. Sau vài ngày, khi năng lượng trở lại, bạn có thể tăng dần cường độ tập luyện.

Làm mới tinh thần bằng những thay đổi nhỏ

Tinh thần thường bị ảnh hưởng nhiều hơn chúng ta nghĩ. Sau kỳ nghỉ dài, không ít người cảm thấy mất động lực, thậm chí hoang mang với kế hoạch của năm mới.

Một cách đơn giản để lấy lại cảm hứng là bắt đầu bằng những mục tiêu rất nhỏ. Thay vì đặt ra danh sách dài những điều phải làm trong năm 2026, hãy chọn 2-3 việc ưu tiên trong tuần đầu tiên. Hoàn thành được những việc nhỏ sẽ tạo cảm giác kiểm soát và thúc đẩy tinh thần tích cực.

Không gian làm việc cũng có thể tác động lớn đến tâm trạng. Sắp xếp lại bàn làm việc, thay một chậu cây nhỏ, dọn bớt giấy tờ cũ… Những thay đổi tưởng chừng đơn giản lại mang đến cảm giác khởi đầu mới mẻ.

Ngoài ra, dành thời gian cho bản thân cũng rất quan trọng. Một buổi chăm sóc da nhẹ nhàng, một buổi tập yoga buổi tối, hay đơn giản là 15 phút đọc sách trước khi ngủ - đó là cách bạn nhắc nhở mình rằng năm mới không chỉ có áp lực, mà còn có sự quan tâm dành cho chính mình.

Khi nào cần chú ý hơn đến sức khỏe?

Thông thường, cảm giác uể oải sẽ giảm dần sau 1-2 tuần. Tuy nhiên, nếu tình trạng mệt mỏi kéo dài, mất ngủ nghiêm trọng, đau đầu thường xuyên hoặc tăng cân nhanh bất thường, bạn nên chú ý hơn đến sức khỏe tổng thể.

Những ngày Tết với chế độ ăn nhiều muối, nhiều chất béo và rượu bia có thể ảnh hưởng đến huyết áp, đường huyết hoặc chức năng gan. Việc kiểm tra sức khỏe định kỳ đầu năm cũng là một cách chủ động chăm sóc bản thân, thay vì chỉ lo lắng khi cơ thể lên tiếng./.