Hướng tới là Di sản thế giới, Lễ hội Chùa Hương 2026 có gì đặc biệt?

Lễ hội du lịch Chùa Hương năm 2026 được tổ chức trong bối cảnh đặc biệt khi Thành phố Hà Nội định hướng xây dựng Khu di tích quốc gia đặc biệt Chùa Hương trở thành khu du lịch quốc gia trong năm 2026 và từng bước hoàn thiện hồ sơ trình UNESCO công nhận là Di sản văn hóa thiên nhiên thế giới vào năm 2030.

Mùa lễ hội có chủ đề xuyên suốt “An toàn-Thân thiện-Chất lượng,” sẽ diễn ra từ ngày 18/2-11/5 (tức từ mùng 2 tháng Giêng đến ngày 25/3 năm Bính Ngọ), với lễ khai hội vào ngày 22/2 (mùng 6 tháng Giêng).

Không gian lễ hội có gì đặc biệt?

Thông tin từ ban tổ chức, sẽ có 4 tuyến tham quan chính với 20 điểm đền, chùa, động thờ Phật trong mùa lễ hội năm nay. Sau lễ hội truyền thống, các hoạt động du lịch văn hóa, tín ngưỡng, trải nghiệm, thể thao và nghệ thuật tiếp tục được tổ chức nhằm kéo dài mùa du lịch, hướng tới hoạt động du lịch quanh năm.

Ban tổ chức cam kết phần lễ được tổ chức trang trọng, tuân thủ nghi thức truyền thống của Phật giáo và tín ngưỡng dân gian, thể hiện khát vọng cầu cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, đời sống nhân dân bình an, hạnh phúc. Các nghi lễ chính diễn ra tại chùa Thiên Trù, động Hương Tích và hệ thống đền, chùa trong 20 điểm quần thể di tích, bảo đảm giữ gìn sự tôn nghiêm, trật tự và không gian linh thiêng của di sản.

Phần hội được tổ chức có chọn lọc, chú trọng các hoạt động văn hóa, nghệ thuật dân gian, sinh hoạt cộng đồng mang tính giáo dục, lành mạnh, phù hợp với không gian di tích. Đực biệt, ban tổ chức hạn chế các hoạt động phô trương, thương mại hóa, từng bước định hướng lễ hội trở về với các giá trị cốt lõi, đồng thời nâng cao chất lượng trải nghiệm của du khách.

Một trong những điểm nhấn trong công tác chuẩn bị và tổ chức Lễ hội Du lịch Chùa Hương năm 2026 là kết nối phát triển du lịch 4 mùa trong năm, chỉnh trang, sắp xếp lại không gian trong khu vực di tích, gắn với việc triển khai Đề án đổi mới mô hình tổ chức, quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị Khu di tích quốc gia đặc biệt quần thể Hương Sơn.

Đến nay, các cơ quan chức năng đã và đang tập trung rà soát, xử lý tình trạng lấn chiếm không gian di tích, sử dụng đất không đúng mục đích, buôn bán tự phát trong khu vực bảo vệ di tích và vùng phụ cận, những vấn đề tồn tại trong thời gian dài, ảnh hưởng đến cảnh quan, trật tự và sự tôn nghiêm của di tích.

Mục tiêu là từng bước trả lại không gian cảnh quan, sự thông thoáng và tính linh thiêng cho di tích, đặc biệt tại các khu vực trọng điểm như suối Yến, các bến đò, khu vực chùa Thiên Trù, động Hương Tích và các tuyến đường phục vụ khách tham quan.

Đại diện ban tổ chức khẳng định việc sắp xếp lại không gian di tích không chỉ nhằm phục vụ riêng mùa lễ hội năm 2026 mà còn là bước đi quan trọng trong chiến lược bảo tồn, phát huy giá trị di tích Chùa Hương một cách bài bản, lâu dài, phù hợp với mục tiêu phát triển bền vững.

Siết các biện pháp đảm bảo an toàn trên sông

Đặc biệt từ mùa lễ hội năm nay, ban tổ chức cho biết sẽ đẩy mạnh chuyển đổi số trong công tác tổ chức và quản lý. Hạ tầng mạng viễn thông được đầu tư đồng bộ, hệ thống camera AI được xã hội hóa lắp đặt tại các điểm trọng tâm để giám sát an ninh, trật tự và văn minh lễ hội.

Bên cạnh đó công tác bán vé, kiểm soát vé thắng cảnh và dịch vụ đò thuyền được thực hiện bằng phương thức điện tử, mã QR, bảo đảm công khai, minh bạch. Trung tâm điều hành lễ hội và đường dây nóng được vận hành liên tục để tiếp nhận, xử lý kịp thời các phản ánh của du khách.

Trong suốt thời gian diễn ra lễ hội, các chốt, tổ công tác được tăng cường tuần tra, kiểm soát trên các tuyến đường bộ, bến bãi, đặc biệt là trên suối Yến và suối Tuyết Sơn. Hoạt động vận chuyển khách bằng đò thuyền phải bảo đảm an toàn, trang bị đầy đủ áo phao cứu sinh, nghiêm cấm thuyền gắn động cơ trái phép và bán hàng rong trên sông suối. Các phương tiện, điểm trông giữ xe tự phát, hoạt động lấn chiếm lòng đường, không gian di tích sẽ bị xử lý nghiêm.

Sau mùa lễ hội truyền thống, từ tháng 5-12/2026, xã Hương Sơn tiếp tục triển khai các hoạt động phát triển du lịch bốn mùa, tăng cường liên kết vùng, tổ chức các sự kiện văn hóa, thể thao, nghệ thuật quy mô thành phố, quốc gia và quốc tế; quảng bá sản phẩm nông sản, đặc sản địa phương; xây dựng các không gian trải nghiệm, check-in, du lịch thiền, du lịch sinh thái – tâm linh đặc trưng của Chùa Hương.

Với sự chuẩn bị toàn diện, đồng bộ này, ban tổ chức Lễ hội Chùa Hương 2026 mong muốn hướng tới xây dựng một mùa lễ hội an toàn, văn minh, thân thiện, chất lượng cao, góp phần khẳng định vị thế Chùa Hương là điểm đến văn hóa – tâm linh đặc biệt của Thủ đô và cả nước./.