Iran phản đối việc tái áp đặt trừng phạt của Liên hợp quốc

Động thái này diễn ra sau khi có thông báo lệnh trừng phạt Iran của Liên hợp quốc chính thức có hiệu lực trở lại từ ngày 28/9, sau khi các cuộc đàm phán về vấn đề hạt nhân của Tehran thất bại.

Ngày 28/9, Iran đã lên tiếng phản đối việc tái áp đặt các biện pháp trừng phạt của Liên hợp quốc (LHQ) liên quan đến chương trình hạt nhân của nước này.

Động thái này diễn ra sau khi 3 nước châu Âu là Pháp, Anh và Đức (được gọi chung là nhóm E3) thông báo các lệnh trừng phạt sâu rộng của Liên hợp quốc nhằm vào Iran chính thức có hiệu lực trở lại từ ngày 28/9, sau khi các cuộc đàm phán vào phút chót về vấn đề hạt nhân của Tehran thất bại.

Trong thông báo trên nền tảng tin nhắn Telegram, Bộ Ngoại giao Iran ngày 28/9 cho rằng việc khôi phục các biện pháp trừng phạt của Liên hợp quốc liên quan đến chương trình hạt nhân của nước này là “không có cơ sở hợp lý hay chính đáng nào."

Bộ Ngoại giao Iran cho rằng việc Mỹ và nhóm E3 thúc đẩy khôi phục các biện pháp trừng phạt của Liên hợp quốc sẽ không mang lại công cụ gây sức ép mới đối với Tehran.

Thông cáo nêu rõ thay vì tạo điều kiện cho đối thoại và hợp tác, các bên lại lựa chọn cách tiếp cận dễ dẫn tới căng thẳng.

Thông báo của bộ trên có đoạn nêu rõ, nước Cộng hòa Hồi giáo Iran sẽ bảo vệ quyền và lợi ích quốc gia của mình, đồng thời sẽ có phản ứng phù hợp đối với bất kỳ hành động nào làm tổn hại đến quyền lợi của người dân.

Trong bức thư gửi Tổng Thư ký Liên hợp quốc và được đăng trên mạng xã hội X, Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi kêu gọi ngăn chặn việc khôi phục các cơ chế trừng phạt.

Người đứng đầu ngành ngoại giao Iran cũng nhấn mạnh Tehran sẽ không công nhận bất kỳ động thái nào nhằm gia hạn, tái kích hoạt hoặc thực thi các biện pháp trừng phạt của Liên hợp quốc.

Nhóm E3 trước đó cùng ngày 28/9 thông báo các lệnh trừng phạt sâu rộng của Liên hợp quốc nhằm vào Iran đã chính thức có hiệu lực trở lại. Trong tuyên bố chung, ngoại trưởng các nước Anh, Pháp và Đức khẳng định sẽ tiếp tục theo đuổi một giải pháp ngoại giao mới nhằm bảo đảm Iran không phát triển vũ khí hạt nhân, đồng thời kêu gọi Tehran tránh thực hiện các hành động có thể làm gia tăng căng thẳng.

Trước đó, phát biểu tại Đại hội đồng Liên hợp quốc, Ngoại trưởng Đức Johann Wadephul nói rằng nhóm E3 "không còn lựa chọn nào khác" ngoài việc tái áp đặt các lệnh trừng phạt đối với Iran liên quan đến chương trình hạt nhân của nước Cộng hòa Hồi giáo.

Người đứng đầu ngành ngoại giao Đức nhấn mạnh vẫn để ngỏ kênh đối thoại để tiếp tục thương lượng với Iran nhằm đạt được một thỏa thuận mới.

Đại diện cấp cao phụ trách chính sách an ninh và đối ngoại của Liên minh châu Âu (EU), bà Kaja Kallas ngày 28/9 khẳng định việc khôi phục trừng phạt “không đồng nghĩa chấm dứt ngoại giao,” đồng thời nêu rõ một giải pháp bền vững chỉ có thể đạt được thông qua thương lượng.

Trong khi đó, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio kêu gọi Iran “chấp nhận đối thoại trực tiếp trên tinh thần thiện chí.”

Khi bày tỏ không ủng hộ động thái của Mỹ và E3, Nga tuyên bố sẽ không thực thi các biện pháp trừng phạt, cho rằng những biện pháp như vậy không có giá trị pháp lý. Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov cho rằng việc khôi phục trừng phạt phản ánh mong muốn gây sức ép đơn phương thay vì thúc đẩy giải pháp xây dựng trong khuôn khổ Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc.

Hồi cuối tháng trước, E3 kích hoạt cơ chế snapback, tái áp đặt các lệnh trừng phạt của Liên hợp quốc đối với Iran vốn được dỡ bỏ theo thỏa thuận hạt nhân lịch sử hồi năm 2015, hay còn được biến đến với tên gọi Kế hoạch Hành động chung Toàn diện (JCPOA) mà Iran đã ký với Nhóm P5+1 (gồm Anh, Pháp, Đức, Mỹ, Nga và Trung Quốc) năm 2015 và theo nghị quyết 2231. E3 cho rằng Iran đã không tuân thủ các nghĩa vụ theo JCPOA.

Cơ chế này cho phép khôi phục toàn bộ các biện pháp trừng phạt quốc tế từng được dỡ bỏ theo JCPOA. Mặc dù vậy, E3 vẫn để ngỏ khả năng cho Iran một tháng để đàm phán.

Trung Quốc và Nga đã đề xuất dự thảo nghị quyết gia hạn 6 tháng miễn trừng phạt Iran. Tuy nhiên, tại cuộc bỏ phiếu chiều 26/9 (giờ New York), Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc không đạt đồng thuận về dự thảo này, đồng nghĩa với việc mọi lệnh trừng phạt Iran từng được đóng băng theo thỏa thuận JCPOA tự động được tái áp đặt từ ngày 28/9.

Iran lâu nay luôn khẳng định nước này không bao giờ theo đuổi vũ khí hạt nhân và các chương trình phát triển công nghệ hạt nhân của Tehran đều vì mục đích hòa bình./.