Khai thác lợi thế hồ Dầu Tiếng, nông dân phát triển mạnh nuôi trồng thủy sản

Phát triển nghề nuôi thủy sản 

Hồ Dầu Tiếng là công trình thủy lợi nhân tạo lớn nhất Đông Nam Á, với diện tích mặt nước hơn 27.000 ha, dung tích khoảng 1,58 tỉ mét khối nước, không chỉ cung cấp nước tưới cho sản xuất nông nghiệp của Tây Ninh và các tỉnh lân cận, còn tạo nên hệ sinh thái nước ngọt rộng lớn, thuận lợi cho phát triển nghề nuôi trồng và khai thác thủy sản.

Tại khu vực huyện Dương Minh Châu (cũ), nhờ nguồn nước ổn định từ hồ và hệ thống kênh chính Đông, nhiều hộ dân đã chuyển đổi một phần diện tích đất sang nuôi thủy sản. Các mô hình nuôi cá lóc, cá rô phi, cá tra, cá trê… phát triển khá mạnh, mang lại thu nhập ổn định cho người dân.

Một số hộ còn phát triển những mô hình nuôi thủy sản đặc sản như ba ba thương phẩm, cá lăng… tạo thêm giá trị kinh tế trên cùng diện tích mặt nước.

Tại ấp B4, xã Lộc Ninh, mô hình nuôi ba ba và cá lóc bông thương phẩm của ông Phạm Văn Toại - nông dân Việt Nam xuất sắc năm 2023 - được xem là một trong những mô hình tiêu biểu của địa phương.

Trang trại của ông có khoảng 50 hồ nuôi với hơn 100.000 con ba ba, được đầu tư khá bài bản từ hệ thống ao nuôi, đường nội bộ đến các khu vực chăm sóc. Theo ông Toại, ba ba có thời gian nuôi khá dài, khoảng 14–15 tháng mới thu hoạch, thịt ngon, giàu dinh dưỡng, giá bán ổn định nên người nuôi vẫn bảo đảm lợi nhuận.

Để tranh thủ thời gian chờ thu hoạch ba ba, ông Toại còn đầu tư nuôi thêm cá lóc bông. Cá lóc bông thường nuôi khoảng 9 tháng là có thể xuất bán. Nếu cá được nuôi lâu hơn có thể đạt trọng lượng 4–5kg/con. 

Nhờ kết hợp hai mô hình nuôi ba ba và cá lóc bông trên diện tích hơn 3ha, mỗi năm, trang trại của ông cung cấp ra thị trường hàng trăm tấn cá và ba ba thương phẩm, mang lại lợi nhuận hàng tỉ đồng.

“Làm nông bây giờ không chỉ dựa vào sức người, mà phải có kỹ thuật và biết tận dụng điều kiện tự nhiên của địa phương. Nguồn nước hồ Dầu Tiếng sạch, ổn định nên rất thuận lợi cho nuôi trồng thủy sản”- ông Toại chia sẻ.

Không chỉ riêng ông Toại, tại ấp B4 hiện nay còn có trang trại nuôi ba ba rộng hơn 1.000m² của gia đình ông Phạm Văn Đáng. Trang trại được chia thành nhiều khu vực riêng biệt cho từng giai đoạn của ba ba như sinh sản, ấp trứng và ương nuôi con giống.

Theo ông Đáng, người nuôi ba ba phải theo dõi sát tình hình thời tiết để kịp thời xử lý môi trường nước.

“Ba ba dễ bị nấm khi thời tiết thay đổi. Vì vậy, tôi thường xử lý bể nuôi bằng vôi hoặc muối để sát khuẩn. Khi cần, tôi mới sử dụng thuốc theo hướng dẫn của cán bộ thủy sản”- ông Đáng cho hay

Theo ngành Nông nghiệp địa phương, khu vực huyện Dương Minh Châu (cũ) hiện có hơn 100 hộ nuôi thủy sản với tổng diện tích khoảng 370ha. Nhờ điều kiện nguồn nước thuận lợi, các mô hình nuôi cá ngày càng phát triển và mang lại nguồn thu nhập khá cho người dân.

Một số hộ còn tham gia liên kết sản xuất thông qua hợp tác xã để áp dụng quy trình kỹ thuật chung và ổn định đầu ra sản phẩm. Nhờ vậy, nghề nuôi thủy sản ở khu vực ven hồ từng bước hình thành vùng sản xuất tập trung.

Quy hoạch vùng nuôi thủy sản ven hồ

Trước tiềm năng phát triển nuôi trồng thủy sản từ nguồn nước hồ Dầu Tiếng, chính quyền địa phương từng bước quy hoạch và hỗ trợ người dân phát triển sản xuất.

Theo Phó Chủ tịch UBND xã Lộc Ninh Nguyễn Văn Dũng, thực hiện Đề án phát triển thủy sản của tỉnh Tây Ninh, địa phương đã quy hoạch khoảng 82ha diện tích dành cho nuôi trồng thủy sản.

Song song đó, xã đầu tư hệ thống mương rãnh thu gom nước thải chăn nuôi; xây dựng các bể lọc xử lý môi trường nhằm bảo đảm nguồn nước đạt tiêu chuẩn trước khi đưa vào hệ thống tưới tiêu chung.

Bên cạnh đó, UBND xã triển khai chính sách hỗ trợ chuỗi liên kết sản xuất theo Quyết định 23/2019/QĐ-UBND của UBND tỉnh Tây Ninh, với cơ chế Nhà nước hỗ trợ 30%, người dân đối ứng 70%.

Sau khi chính sách được phổ biến rộng rãi, nhiều hộ dân đã mạnh dạn tham gia liên kết sản xuất. Trong đó, Hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp xã Lộc Ninh và Tổ hợp tác nuôi cá lóc ấp Hiệp Ninh được hỗ trợ tổng kinh phí hơn 807 triệu đồng để thực hiện dự án.

Theo Phó Chủ tịch UBND xã Lộc Ninh Nguyễn Văn Dũng, cơ chế đối ứng “30–70” không chỉ giúp người dân có thêm nguồn lực đầu tư sản xuất mà còn nâng cao trách nhiệm của các hộ tham gia dự án.

Nhờ phát triển các mô hình nuôi thủy sản, nhiều hộ dân địa phương hiện có thu nhập từ 200 đến hơn 250 triệu đồng mỗi năm, cao hơn nhiều so với sản xuất nông nghiệp truyền thống trước đây.

Bên cạnh phát triển nuôi trồng thủy sản, ngành Nông nghiệp tỉnh Tây Ninh còn thường xuyên triển khai các hoạt động tái tạo nguồn lợi thủy sản tại hồ Dầu Tiếng với hàng chục ngàn con cá mè, cá chép, cá trắm, tôm càng xanh… được thả xuống lòng hồ mỗi năm./.