Khuyến công - Động lực cho chuyển đổi xanh và phát triển công nghiệp nông thôn

“Đòn bẩy” đổi mới công nghệ

Những năm qua, tỉnh triển khai đồng bộ các chương trình khuyến công quốc gia và khuyến công địa phương, tập trung hỗ trợ các cơ sở CNNT đổi mới máy móc, thiết bị, ứng dụng tiến bộ khoa học - kỹ thuật vào sản xuất. Điểm nhấn nổi bật là các đề án khuyến công ngày càng được thiết kế theo hướng ưu tiên công nghệ tiết kiệm năng lượng, sử dụng hiệu quả tài nguyên, giảm phát thải và thân thiện với môi trường.

Từ nguồn kinh phí khuyến công, nhiều doanh nghiệp (DN) nhỏ và vừa, hợp tác xã, hộ sản xuất đã mạnh dạn đầu tư dây chuyền công nghệ hiện đại, từng bước thay thế phương thức sản xuất thủ công, lạc hậu.

Việc đổi mới thiết bị không chỉ giúp tăng năng suất lao động, ổn định chất lượng sản phẩm mà còn giảm chi phí sản xuất, tiết kiệm điện năng, nước và nguyên liệu đầu vào - những yếu tố then chốt trong lộ trình chuyển đổi sang mô hình sản xuất xanh.

Một trong những minh chứng sinh động cho hiệu quả của chính sách khuyến công là Đề án “Hỗ trợ ứng dụng máy móc, thiết bị trong sản xuất, chế biến thực phẩm” được Trung tâm Khuyến công và Xúc tiến thương mại tỉnh nghiệm thu vào cuối năm 2025 tại Cơ sở Ba Buôi (phường Tân An).

Xuất phát từ nghề làm mắm ruốc truyền thống, Cơ sở Ba Buôi đã xây dựng được thương hiệu với nhiều sản phẩm đặc trưng như mắm ruốc xào, mắm đậu, kho quẹt, muối ớt, sườn non chay. Tuy nhiên, trong thời gian dài, các khâu sản xuất chủ yếu dựa vào phương pháp thủ công, phụ thuộc nhiều vào sức lao động và điều kiện thời tiết, khiến năng suất thấp, chất lượng chưa đồng đều và khó mở rộng quy mô.

Thông qua chương trình khuyến công địa phương năm 2025, cơ sở được hỗ trợ đầu tư hệ thống máy vắt ly tâm, bồn trộn gia nhiệt và tủ sấy. Việc đưa các thiết bị này vào vận hành đã giúp quy trình sản xuất được chuẩn hóa, giảm hao hụt nguyên liệu, nâng cao chất lượng sản phẩm và bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm. Quan trọng hơn, mô hình này đã cho thấy hiệu quả rõ nét của việc kết hợp giữa bảo tồn giá trị truyền thống với ứng dụng công nghệ hiện đại theo hướng bền vững.

Song song với hỗ trợ đổi mới thiết bị, tỉnh còn chú trọng thúc đẩy chuyển đổi số trong DN CNNT, xem đây là giải pháp nền tảng để nâng cao hiệu quả quản trị và mở rộng thị trường.

Chia sẻ từ thực tiễn sản xuất, kinh doanh, ông Võ Nguyên Vũ - Giám đốc Công ty TNHH Nông nghiệp sạch 7 Săng, cho rằng, việc được tiếp cận các giải pháp số, công cụ trí tuệ nhân tạo phù hợp với quy mô DN nhỏ giúp DN chủ động hơn trong quảng bá sản phẩm, kết nối thị trường và tối ưu chi phí. Đây là hướng đi tất yếu trong tiến trình chuyển đổi xanh gắn với chuyển đổi số hiện nay.

Nền tảng cho phát triển bền vững và hội nhập

Giai đoạn 2021-2025, trong bối cảnh chịu tác động nặng nề của dịch bệnh, đứt gãy chuỗi cung ứng và biến động kinh tế toàn cầu, chương trình khuyến công đã trở thành điểm tựa quan trọng giúp các cơ sở CNNT trên địa bàn tỉnh từng bước phục hồi sản xuất, tái cơ cấu theo hướng hiệu quả và bền vững hơn.

Thông tin từ Sở Công Thương, toàn tỉnh đã triển khai hơn 120 đề án khuyến công với tổng kinh phí gần 82 tỉ đồng. Trong đó, ngân sách Trung ương hỗ trợ hơn 12,1 tỉ đồng, ngân sách địa phương hỗ trợ hơn 17,4 tỉ đồng, phần còn lại là vốn đối ứng của các cơ sở CNNT, chiếm hơn 52 tỉ đồng.

Việc huy động đồng thời nhiều nguồn lực đã giúp các đề án khuyến công đi vào chiều sâu, sát với nhu cầu thực tiễn của DN và phù hợp với định hướng phát triển công nghiệp của tỉnh. Các cơ sở thụ hưởng đều ghi nhận kết quả tích cực, sản phẩm được cải tiến mẫu mã, nâng cao giá trị gia tăng và tăng cơ hội tiếp cận thị trường.

Bên cạnh đó, công tác xúc tiến thương mại được xác định là một trụ cột quan trọng của chương trình khuyến công. Thông qua các hội chợ, triển lãm hàng CNNT tiêu biểu và hoạt động bình chọn sản phẩm CNNT tiêu biểu các cấp, nhiều sản phẩm đặc trưng của tỉnh từng bước khẳng định thương hiệu, tiếp cận hệ thống phân phối hiện đại, thương mại điện tử và hướng tới xuất khẩu.

Phó Giám đốc Sở Công Thương Trần Đăng Tiến nhấn mạnh: “Hoạt động xúc tiến thương mại thời gian qua mang lại nhiều kết quả tích cực, cụ thể DN đã mở rộng mạng lưới đối tác; các DN ký kết được nhiều biên bản hợp tác, tiếp cận các hệ thống phân phối lớn và nâng cao hình ảnh, thương hiệu sản phẩm của tỉnh. Đây là nền tảng quan trọng giúp DN Tây Ninh nâng cao năng lực cạnh tranh, từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng trong nước và quốc tế”.

Bước sang giai đoạn mới, hoạt động khuyến công tiếp tục bám sát Chương trình khuyến công quốc gia giai đoạn 2026-2030 được Bộ Công Thương ban hành tại Quyết định số 2646/QĐ-BCT, ngày 23/9/2025. Chương trình được kỳ vọng tạo cú hích mạnh mẽ, thúc đẩy khu vực CNNT phát triển theo hướng hiện đại, bền vững và hội nhập sâu, rộng.

Trên cơ sở đó, giai đoạn 2026-2030, Tây Ninh xác định tiếp tục phát huy vai trò của khuyến công gắn với khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển xanh. Tỉnh đặt mục tiêu xây dựng các mô hình trình diễn kỹ thuật, mô hình sản xuất sạch hơn; hỗ trợ khoảng 60-65 cơ sở CNNT ứng dụng máy móc, thiết bị tiên tiến; duy trì hoạt động bình chọn sản phẩm CNNT tiêu biểu và tổ chức hội chợ, triển lãm hằng năm.

Với nền tảng đã được xây dựng cùng quyết tâm đổi mới mạnh mẽ, chương trình khuyến công tỉnh Tây Ninh được kỳ vọng tiếp tục là động lực quan trọng thúc đẩy chuyển đổi xanh, nâng cao chất lượng tăng trưởng và phát triển CNNT theo hướng hiện đại, bền vững, đóng góp thiết thực vào mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh trong thời gian tới./.